۴ نکته مهم درباره «تیمروسال»؛ ماده بحث‌ برانگیز در واکسن آنفلوآنزا

آیا دولت فدرال آمریکا استفاده از تیمروسال را ممنوع خواهد کرد؟ کمیته مشورتی واکسن‌ های CDC توصیه‌های جدیدی را مطرح کرده که می‌تواند به حذف کامل این ماده از واکسن‌ های آنفلوآنزا منجر شود. با وجود سابقه طولانی و ایمن تیمروسال، نگرانی‌ ها و بحث‌ ها پیرامون آن همچنان ادامه دارد. در ادامه به ۴ نکته کلیدی در این باره می‌پردازیم.

۴ حقیقت کلیدی درباره «تیمروسال»؛ عامل جنجالی واکسن آنفلوآنزا

به گزارش بخش اخبار پزشکی زوم تک از NPR، دولت فدرال آمریکا ممکن است به زودی توصیه کند که افراد تنها واکسن‌ های آنفلوآنزایی را دریافت کنند که فاقد ماده تیمروسال هستند. این ماده نگهدارنده تقریباً دو دهه است که در اکثر واکسن‌ های آنفلوآنزا استفاده نمی‌شود، اما اخیراً در دستور کار کمیته مشورتی مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ ها (CDC) در مورد سیاست‌ های واکسیناسیون قرار گرفته است.

جلسه ماه ژوئن این کمیته، اولین نشست پس از برکناری تمام ۱۷ عضو قبلی کمیته مشورتی واکسیناسیون (ACIP) توسط رابرت اف. کندی جونیور، وزیر بهداشت، و جایگزینی آنها با هفت عضو جدید بود. تیمروسال همواره هدف گروه‌ هایی بوده که ایمنی واکسن‌ ها را زیر سوال می‌برند. این در حالی است که به گفته سازمان غذا و دارو (FDA)، تیمروسال «سابقه طولانی و ایمن استفاده موثر» به عنوان نگهدارنده واکسن را دارد.

توصیه‌ های جدید ACIP و واکنش کارشناسان

در سه رای جداگانه، ACIP توصیه کرد که کودکان، زنان باردار و همه بزرگسالان واکسن‌ های آنفلوآنزای تک‌دوز را دریافت کنند که حاوی تیمروسال نیستند. گام بعدی، تصمیم کندی یا CDC در مورد این توصیه‌ ها خواهد بود. دکتر جسی گودمن، دانشمند ارشد سابق FDA که اکنون در دانشگاه جورج‌ تاون فعالیت می‌کند، می‌گوید: «مثل این است که آنها این جلسه را به حل مشکلی تبدیل کرده‌اند که دیگر واقعاً وجود ندارد.»

تنها عضو کمیته که علیه این توصیه‌ ها رای داد، دکتر کودی میسنر، استاد اطفال در کالج دارتموث بود. او اظهار داشت: «از میان تمام مسائلی که ACIP باید روی آنها تمرکز کند، این یک مسئله بزرگ نیست. خطر ابتلا به آنفلوآنزا بسیار بیشتر از خطر غیر موجود، تا جایی که ما می‌دانیم، ناشی از تیمروسال است.» وی افزود: «هیچ شواهد علمی وجود ندارد که نشان دهد تیمروسال مشکلی ایجاد کرده است.»

اما تیمروسال چیست و اگر به طور موثر از واکسن‌ های آنفلوآنزا حذف شود، چه اتفاقی خواهد افتاد؟ در ادامه چهار نکته مهم را بررسی می‌کنیم.

۱. تیمروسال؛ نگهدارنده‌ای حاوی جیوه

به گفته FDA، تیمروسال یک ترکیب شیمیایی است که تقریباً ۵۰ درصد وزن آن را جیوه تشکیل می‌ دهد و از دهه ۱۹۳۰ به مقادیر ناچیز به عنوان یک نگهدارنده در واکسن‌ ها و داروها استفاده می‌شود. این ترکیب در ویال‌ های حاوی دوزهای متعدد واکسن آنفلوآنزا به کار می‌رود. دکتر میشل فیسکوس، مدیر ارشد بالینی انجمن مدیران واکسیناسیون، می‌گوید وظیفه آن جلوگیری از آلودگی ویال بین بیماران و احتمالاً بیمار شدن فرد است.

فیسکوس توضیح می‌دهد: «اگر شما دائماً در حال رفت و آمد به داخل ویال برای کشیدن دوز جدید هستید، خطر ورود باکتری یا قارچ به آن ویال وجود دارد. و ما نمی‌خواهیم آن واکسن‌ ها آلوده شوند.» او می‌گوید اگرچه امروزه بیشتر واکسن‌ های آنفلوآنزا در سرنگ‌ های تک‌دوز از پیش پر شده عرضه می‌شوند، اما ویال‌ های چنددوز ارزان‌تر هستند و فضای کمتری را در یخچال اشغال می‌کنند؛ بنابراین برای برخی مراکز بهداشتی کاربردی‌ تر هستند. فیسکوس می‌گوید: «هنگام ورود به فصل آنفلوآنزا، غیرمعمول نیست که تمام واکسن‌ های آنفلوآنزای خود را در ابتدای فصل دریافت کنید. و گاهی اوقات نگهداری در یخچال می‌تواند یک مسئله باشد.» با این حال، ویال‌ های چنددوز رایج نیستند. طبق آمار CDC، ۹۴ درصد از واکسن‌ های آنفلوآنزا در فصل ۲۰۲۴-۲۵ فاقد تیمروسال یا دارای مقادیر کمتری از آن بوده‌اند.

۲. استفاده محدود از تیمروسال از سال ۲۰۰۱

در سال ۱۹۹۷، قانون مدرن‌ سازی FDA دولت را ملزم کرد تا جیوه موجود در واکسن‌ های دوران کودکی را ارزیابی کند. اما فلزات سنگین اشکال مختلفی دارند. متیل‌جیوه ترکیبی است که در غذاهای دریایی یافت می‌شود و به راحتی تجزیه نمی‌شود و می‌تواند سمی باشد. اتیل‌جیوه، شکلی از جیوه که در تیمروسال وجود دارد، مشخصات خطر متفاوتی دارد.

فیسکوس می‌گوید: «این قانون بین آن نوع جیوه و اتیل‌ جیوه تمایز قائل نشد، که شکلی از جیوه است که به سرعت توسط بدن مدیریت و از طریق کلیه‌ ها دفع می‌شود. و اتیل‌ جیوه همان چیزی است که تیمروسال از آن مشتق شده است.» تیمروسال در سال ۲۰۰۱ از بیشتر واکسن‌ های دوران کودکی حذف شد، حتی با وجود اینکه هیچ شواهدی مبنی بر آسیب رساندن آن به دریافت‌ کنندگان واکسن وجود نداشت.

۳. ارتباط رد شده تیمروسال با اوتیسم

نگرانی‌ ها مبنی بر اینکه واکسن‌ ها باعث اوتیسم می‌شوند، از یک مطالعه در سال ۱۹۹۸ توسط دکتر اندرو ویکفیلد که اکنون رد شده، نشأت گرفت. این مطالعه بر روی واکسن MMR (سرخک، اوریون، سرخجه) تمرکز داشت. ویکفیلد مجوز پزشکی خود را از دست داد و BMJ، یک مجله پزشکی برجسته، در سرمقاله سال ۲۰۱۱ آن را «کلاهبرداری پیچیده» خواند.

با وجود این، گمانه‌ زنی‌ ها در مورد ارتباط بین واکسن‌ ها و اوتیسم – که زمانی توسط خود کندی نیز حمایت می‌شد – ادامه یافت و شامل تیمروسال نیز شد، حتی با وجود اینکه ارتباط آن با اوتیسم بارها رد شده است. یک گزارش در سال ۲۰۰۴ که توسط آکادمی‌ های ملی علوم، مهندسی و پزشکی منتشر شد، بار دیگر تأکید کرد که تیمروسال با اوتیسم مرتبط نیست. مطالعات بعدی در سال‌های ۲۰۰۶، ۲۰۰۷، ۲۰۰۹ و ۲۰۱۰ نیز نشان دادند که تیمروسال با اوتیسم یا مشکلات نوروفیزیولوژیک مرتبط نیست.

علاوه بر این، گودمن از دانشگاه جورج‌ تاون اشاره می‌کند که با وجود حذف تیمروسال از بیشتر واکسن‌ ها، نرخ اوتیسم در ۲۰ سال گذشته همچنان رو به افزایش بوده است، «که قطعاً با ارتباط آن با واکسن‌ های دوران کودکی سازگار نخواهد بود.»

۴. عدم تاثیر محسوس بر اکثر افراد در صورت حذف تیمروسال

فیسکوس می‌گوید از آنجایی که بیشتر واکسن‌ های آنفلوآنزا با سرنگ‌های تک‌دوز تزریق می‌شوند، احتمالاً اکثر مردم در پاییز و زمستان امسال متوجه ممنوعیت احتمالی تیمروسال توسط CDC نخواهند شد. با این حال، ممنوعیت تیمروسال می‌تواند چالش‌ هایی را ایجاد کند زیرا مراکز بهداشتی درمانی در ماه فوریه برای فصل بعدی آنفلوآنزا واکسن‌ ها را سفارش می‌دهند. این امکان وجود دارد که تولید کنندگان مجبور به جایگزینی آنها شوند.

شرکت Sanofi که ویال‌های چنددوز واکسن Fluzone و همچنین سرنگ‌ های تک‌ دوز تولید می‌کند، می‌گوید تنها «تعداد بسیار کمی» از دوزهای آن حاوی تیمروسال هستند. این شرکت اعلام کرده: «ما توصیه ACIP جدید را به رسمیت می‌شناسیم. اکنون منتظر تصمیم CDC در مورد مسیر پیش رو هستیم. ما عرضه کافی واکسن آنفلوآنزای Sanofi را برای حمایت از ترجیح مشتریان در این فصل خواهیم داشت.»

Seqirus، دیگر شرکتی که ویال‌ های چنددوز واکسن آنفلوآنزا حاوی تیمروسال تولید می‌کند، در بیانیه‌ای به NPR گفت که آنها «نسبت بسیار کوچکی» از کل عرضه واکسن آن را تشکیل می‌دهند. این شرکت افزود: «ما متعهد به حمایت از مشتریان خود در انتقال کامل به سرنگ‌ های تک‌ دوز هستیم و انتظار هیچ تأثیری بر عرضه یا زمان‌ بندی حمل و نقل خود در این فصل نداریم.»

فیسکوس، از انجمن مدیران واکسیناسیون، می‌گوید تصمیم کمیته برای توصیه تنها واکسن‌ های آنفلوآنزای تک‌دوز بدون تیمروسال نشان می‌دهد که آنها مایل به تصمیم‌گیری بدون پیروی از پروتکل و در نظر گرفتن شواهد علمی هستند. او می‌پرسد: «آیا این قرار است استاندارد جدید باشد؟» و اضافه می‌کند: «اگر این مسیر باشد، بسیار نگران‌کننده است.» گودمن نیز نگران است که این اقدامات در نهایت اعتماد به واکسن‌ ها را در ایالات متحده و خارج از کشور تضعیف کند. او می‌گوید: «یکی از نگرانی‌ های واقعی من این است که اگرچه واکسن‌ های آنفلوآنزا کامل نیستند، اما جان انسان‌ ها را نجات می‌دهند. وقتی آنها تزریق می‌شوند، هنوز هم به اندازه کافی مورد استفاده قرار نمی‌گیرند. اگر دسترسی به آنها یا توان مالی برای تهیه آنها دشوارتر شود، در نهایت مردم آسیب خواهند دید.»