یافته‌ های علمی جدید؛ آیا مصرف ماری‌جوانا می‌تواند از پیری مغز و آلزایمر جلوگیری کند؟

یک مطالعه جدید که اخیراً توسط روزنامه واشنگتن پست برجسته شده است، نشان می‌دهد که مصرف کانابیس (شاهدانه/ماری‌جوانا) ممکن است به شکلی غیرمنتظره از مغز در حال پیری محافظت کند. این تحقیق که توسط موسسه معتبر سالک (Salk Institute) هدایت شده، روی یک کانابینوئید خاص به نام کانابینول (CBN) تمرکز داشته است؛ ماده‌ای که محصول جانبی تی‌اچ‌سی (THC – عامل اصلی روان‌گردان در ماری‌جوانا) محسوب می‌شود.

به گزارش بخش اخبار علمی زوم تک به نقل از Futurism، پژوهشگران در آزمایش‌های خود روی کشت سلول‌های مغز انسان و سلول‌های حیوانی دریافتند که کانابینول می‌تواند از نورون‌ها در برابر استرس اکسیداتیو (Oxidative stress) محافظت کند. استرس اکسیداتیو یک آسیب بیولوژیکی مخرب است که منجر به مرگ سلولی شده و به عنوان یک عامل کلیدی در بروز بیماری‌های تخریب‌کننده عصب مانند آلزایمر و زوال عقل شناخته می‌شود. با این حال، دانشمندان تاکید دارند که این تحقیقات هنوز در مراحل اولیه است و نیاز به بررسی‌های بالینی بیشتری دارد.

رد کلیشه‌ های قدیمی؛ کانابیس و عملکرد شناختی در میان‌سالی

مطالعه دیگری که در سال ۲۰۲۴ در مجله معتبر JAMA Network Open منتشر شد، فرضیات قدیمی درباره تأثیر مصرف کانابیس بر مغز بزرگسالان را به چالش کشید. این پژوهش هیچ ارتباط معناداری بین شروع مصرف پزشکی کانابیس در افراد میانسال و مسن با کاهش عملکرد شناختی یا اختلال در حافظه پیدا نکرد.

کارل هارت (Carl Hart)، روان‌شناس دانشگاه کلمبیا، استدلال می‌کند که مغز بزرگسالان در برابر عوارض جانبی مصرف تفریحی ماری‌جوانا، بسیار تاب‌آورتر از آن چیزی است که به طور سنتی تصور می‌شد. او در آزمایش‌های خود به بزرگسالان فرصت داد تا در یک آزمون ریاضی با جایزه نقدی شرکت کنند و به برخی از آن‌ها اجازه داد پیش از آزمون ماری‌جوانا مصرف کنند. نتیجه نشان داد افرادی که مصرف کرده بودند، افت ناچیزی در دقت پاسخ‌های خود داشتند.

تغییر نگرش اجتماعی به ماری‌جوانا و انگ‌ های فرهنگی

دکتر هارت معتقد است این نتایج ثابت می‌کند ماری‌جوانا لزوماً فرد را به یک انسان بی‌انگیزه و تنبل تبدیل نمی‌کند؛ انگ و برچسبی که سال‌هاست در فرهنگ‌های مختلف به مصرف‌کنندگان زده می‌شود. او در گفتگو با واشنگتن پست اشاره کرد:

«در میان مصرف‌کنندگان کانابیس، افرادی وجود دارند که انگیزه‌ای برای انجام هیچ کاری ندارند، اما این به خاطر خود ماده نیست. در مقابل، افراد بی‌شماری وجود دارند که در زمان مصرف کانابیس، کارهای شگفت‌انگیزی در جهان انجام داده‌اند؛ با این حال، این تصور غلطِ تنبل‌کننده بودن ماری‌جوانا همچنان در جامعه از بین نرفته است.»

جنبه تاریک ماجرا؛ خطرات مصرف بی‌رویه برای جوانان

با وجود پتانسیل‌های درمانی ذکر شده، این یافته‌ها به معنای مجوزی برای مصرف بی‌رویه و خودسرانه نیست. تحقیقات موازی بی‌شماری نشان می‌دهند که مصرف بیش از حد کانابیس می‌تواند حافظه کوتاه‌مدت را به شدت ضعیف کند. افزون بر این، مصرف سنگین و مداوم ماری‌جوانا در دوران نوجوانی، خطر ابتلا به اختلال دوقطبی و بیماری‌های روان‌پریشی (سایکوز) را در سنین بزرگسالی به طرز چشمگیری افزایش می‌دهد.