تمایل ناسا به نجات تلسکوپ هابل؛ شرط بزرگ برای افزایش مدار پیرترین تلسکوپ فضایی

آژانس فضایی ناسا اعلام کرده است در صورت کاهش هزینه‌های جاری هابل، آماده است تا با استفاده از فضاپیماهای تجاری، مدار این تلسکوپ را افزایش داده و مانع سقوط آن شود.**

واشنگتن — در حالی که ناسا خود را برای یک مأموریت آزمایشی جهت افزایش مدار (Reboost) یک فضاپیمای نجومی دیگر آماده می‌کند، مقامات این آژانس اعلام کرده‌اند که برای اجرای عملیاتی مشابه روی تلسکوپ فضایی هابل نیز آمادگی دارند؛ اما به یک شرط اساسی:کاهش هزینه‌های عملیاتی و نگهداری هابل.

به گزارش بخش اخبار علمی زوم تک , ناسا در تاریخ ۵ ژوئن اعلام کرد فضاپیمای خدماتی «لینک» (Link) ساخت شرکت خصوصی Katalyst Space، برای آماده‌سازی نهایی وارد تسهیلات پروازی والوپس در ویرجینیا شده است. قرار است این فضاپیما اواخر ماه جاری میلادی با موشک «پگاسوس XL» متعلق به شرکت نورثروپ گرومن به فضا پرتاب شود.

پروژه «لینک»؛ مأموریتی پرخطر اما سودآور

ناسا سپتامبر گذشته قراردادی ۳۰ میلیون دلاری با شرکت کاتالیست امضا کرد تا فضاپیمای لینک را توسعه داده و پرتاب کند. این فضاپیما پس از قرارگیری در مدار، به رصدخانه اشعه گامای «نیل گرلز سوئیفت» (Swift) متصل خواهد شد؛ ماهواره‌ای که مدار آن به دلیل پدیده پس‌گشایی اتمسفری (Atmospheric Drag) در حال سقوط است. لینک تلاش خواهد کرد تا مدار سوئیفت را بالا بکشد تا این رصدخانه بتواند به فعالیت خود ادامه دهد.

ناسا اعتراف کرده که این یک مأموریت با ریسک بسیار بالا است؛ چرا که این نخستین پرواز فضایی شرکت کاتالیست به شمار می‌رود و از طرفی رصدخانه سوئیفت هرگز برای تعمیر یا سرویس‌دهی در مدار طراحی نشده است.

شون دوماگال-گلدمن، مدیر بخش اخترفیزیک ناسا: «این مأموریت همیشه یک قمار بزرگ با شانس کم بوده است. هر زمان که بخواهید در عرض یک سال از اتاق جلسات به سکوی پرتاب برسید، ریسک زیادی را پذیرا می‌شوید؛ اما نرخ بازگشت سرمایه (ROI) برای تمدید عمر سوئیفت با کسری از هزینه ساخت یک جایگزین جدید، این ریسک را توجیه می‌کند.»

برنامه ناسا برای نجات هابل و چالش هزینه‌ها

موفقیت یا حتی ایده مأموریت سوئیفت، مدل جدیدی را پیش روی ناسا برای نجات تلسکوپ فضایی هابل قرار داده است؛ تلسکوپی بسیار بزرگتر که مدار آن نیز به تدریج در حال فرسایش است. طبق مدل‌های شبیه‌سازی شده، تاریخ تخمینی ورود مجدد و سقوط ناخواسته هابل به جو زمین، سال **۲۰۳۳** پیش‌بینی شده است.

با این حال، مشکل اصلی ناسا با هابل، هزینه سرسام‌آور نگهداری آن است. ناسا در سال مالی ۲۰۲۵ حدود ۹۸.۸ میلیون دلار صرف هابل کرد که در میان تلسکوپ‌های فضایی، پس از جیمز وب در رتبه دوم قرار دارد. دوماگال-گلدمن در این باره می‌گوید: «هابل در عصر دیگری ساخته شده است و گرفتن بهترین نتایج علمی و نگهداری از آن هزینه بسیار بالایی دارد.»

چالش‌ها و چشم‌انداز آینده تلسکوپ هابل
هزینه سالانه نگهداری (۲۰۲۵) | ۹۸.۸ میلیون دلار|
سال تخمینی سقوط به جو زمین | ۲۰۳۳ میلادی
شرط ناسا برای اجرای مأموریت نجات | کاهش ملموس هزینه‌های عملیاتی توسط بخش مدیریت
هدف نهایی | حفظ هابل به عنوان پل ارتباطی تا پرتاب رصدخانه عوالم زیست‌پذیر (HWO) در دهه ۲۰۴۰

ناسا تاکید کرده است که اگر راه‌حلی برای کاهش هزینه‌های جاری هابل پیدا شود، افزایش مدار آن کاملاً منطقی خواهد بود. این کار به هابل اجازه می‌دهد تا سال‌های طولانی دیگر به فعالیت خود ادامه دهد و به عنوان یک پل علمی مهم تا زمان پرتاب «رصدخانه عوالم زیست‌پذیر» (Habitable Worlds Observatory)—تلسکوپ بزرگ بعدی ناسا در دهه ۲۰۴۰—ایفای نقش کند.