وعده توخالی وصل شدن اینترنت؛ سه شنبه هم گذشت و خبری نشد

روز سه شنبه ۳۰ دی ماه که طبق وعده برخی از نمایندگان مجلس قرار بود پایان «خاموشی بزرگ دیجیتال» و وصل شدن مجدد اینترنت باشد، به پایان رسید؛ اما وضعیت همچنان تغییری نکرده است. کاربران ایرانی همچنان در بلاتکلیفی مطلق میان وعده های رنگارنگ مسئولان و واقعیت تلخ فیلترینگ و قطعی شبکه دست و پا می زنند.

محمد سراج، نماینده مجلس، پیش از این با قاطعیتی مثال زدنی از بازگشت اینترنت بین الملل تا روز سه شنبه خبر داده بود. اما حالا که مهلت تعیین شده به پایان رسیده، نه تنها خبری از رفع محدودیت ها نیست، بلکه تناقض در گفتار و رفتار تصمیم گیران بیش از هر زمان دیگری آشکار شده است. سوال بی پاسخ افکار عمومی این است: چرا با وجود دستور صریح رئیس جمهور و فشارهای سنگین اقتصادی، دکمه وصل اینترنت فشرده نمی شود؟

سرگردانی میان دستور رئیس جمهور و فشار مخالفان

ریشه این خلف وعده را باید در شکاف عمیق میان دیدگاه های مختلف در نهادهای قدرت جستجو کرد. در حالی که مسعود پزشکیان دستور رفع محدودیت ها را صادر کرده و معاون علمی او وعده عادی سازی شرایط تا آخر هفته را داده بود، جریان های تندرو نظیر حمید رسایی نه تنها از وضعیت فعلی ناراضی نیستند، بلکه معتقدند قطع اینترنت باید زودتر از این ها انجام می شد.

این دوگانگی زمانی نگران کننده تر می شود که بدانیم طیفی از نمایندگان به دنبال مسدودسازی دائمی و تغییر شکل دسترسی به اینترنت هستند. ظاهراً در حال حاضر زور مخالفان اینترنت آزاد بر دستورات اجرایی پاستور می چربد و پرونده رفع فیلتر در راهروهای شورای عالی امنیت ملی دست به دست می شود.

بازی با اعصاب کاربران؛ از گوگل لحظه ای تا سکوت وزیر

در این میان، رفتار وزارت ارتباطات نیز بر ابهامات افزوده است. ستار هاشمی در جلسه با نمایندگان مجلس حاضر می شود اما به جای اعلام زمان دقیق وصل شدن اینترنت، سکوت می کند و از مردم می خواهد فعلاً از «موتور جستجوی بومی» استفاده کنند.

از سوی دیگر، شاهد مانورهای فنی عجیبی روی شبکه هستیم؛ یک روز گوگل برای ساعاتی باز می شود و روز دیگر دسترسی ناپایدار به برخی سرویس های هوش مصنوعی روی اپراتورهای خاص برقرار می شود. اما گزارش های دقیق نت بلاکس نشان می دهد که همه این ها سرابی بیش نیست و ترافیک واقعی اینترنت بین الملل همچنان نزدیک به صفر است.

آیا شبکه ملی اطلاعات در حال تست نهایی است؟

این رفتارهای فنی شائبه تست نهایی شبکه ملی اطلاعات و عادت دادن مردم به اینترنت محدود و طبقاتی را تقویت می کند. به نظر می رسد مشکل فعلی نه فنی است و نه امنیتی؛ چرا که با فروکش کردن التهابات، بهانه های امنیتی نیز رنگ باخته اند. آن چه امروز شاهد آن هستیم، سرگردانی میان سناریوهای مختلف است؛ از تلاش برای تصویب طرح های جدید گرفته تا محدود کردن دائمی پلتفرم های بزرگ خارجی.

وعده «سه شنبه» هم پوچ از آب درآمد تا ثابت شود در نبود شفافیت، اعلام تاریخ های مختلف تنها راهکاری برای خریدن زمان است. مردمی که راه و روش عبور از محدودیت ها را یافته اند، اکنون منتظر اقدامی عملی هستند، نه تاریخ هایی که یکی پس از دیگری منقضی می شوند.