هشدار محققان: تنها ۱۰ روز بی‌ تحرکی ذهنی، خطر آلزایمر را افزایش می‌دهد

به گزارش بخش اخبار پزشکی زوم تک ,یافته‌ های جدید پژوهشگران نشان می‌دهد که بی‌ تحرکی ذهنی حتی برای مدت کوتاه ۱۰ روز، می‌تواند تغییرات نگران‌ کننده‌ای در مغز ایجاد کرده و آن را در مسیر ابتلا به بیماری آلزایمر قرار دهد. این تحقیق بر اهمیت حفظ فعالیت‌ های شناختی و تحریک مغز در تمام مراحل زندگی تاکید می‌کند و زنگ هشداری برای سبک زندگی‌ های کم‌ تحرک ذهنی به شمار می‌رود.

هشدار دانشمندان: فقط 10 روز بی‌حرکتی مغز را پیر می‌کند و خطر آلزایمر را بالا می‌برد

مطالعات جدید نشان می‌دهند که تحرک و فعالیت بدنی، نه تنها برای جسم بلکه برای حفظ سلامت و عملکرد صحیح مغز نیز حیاتی است. پژوهشگران به تازگی دریافته‌اند که حتی یک دوره کوتاه 10 روزه از بی‌ تحرکی می‌تواند اثرات مخربی بر مغز داشته باشد و احتمال ابتلا به بیماری آلزایمر را افزایش دهد.

نیتن کر، محقق دانشگاه میزوری، با اشاره به استاد 81 ساله‌اش فرانک بوث می‌گوید که او را همیشه در حال دویدن بر روی تردمیل می‌بیند. این تصویر برای کر به یک امر عادی تبدیل شده است. او می‌گوید که فرانک بوث نمونه بارز فردی است که به باورهای خود عمل می‌کند و تمام زندگی‌اش را صرف تشویق دیگران به تحرک و داشتن یک زندگی فعال کرده است.

در حالی که بیشتر تحقیقات علمی بر فواید ورزش تمرکز دارند، فرانک بوث از سال 1999 رویکرد متفاوتی را در پیش گرفته است. او در دانشکده دامپزشکی دانشگاه میزوری، به جای بررسی اثرات مثبت ورزش، به مطالعه پیامدهای منفی بی‌ تحرکی پرداخته است. این محقق که در دوران جنگ جهانی دوم متولد شده است، همچنان با شور و اشتیاق فراوان به کار و آموزش مشغول است.

بر اساس گزارش سای‌ تک‌ دیلی، همکاری اخیر بوث با نیتن کر در یک مطالعه جدید، نتایج نگران‌کننده‌ای را در زمینه ارتباط بین بی‌ تحرکی و زوال عقل آشکار کرده است. این دو پژوهشگر برای نخستین بار نشان دادند که تنها 10 روز بی‌تحرکی می‌تواند منجر به مقاومت به انسولین و افزایش سطح گونه‌ های فعال اکسیژن (ROS) در ناحیه هیپوکامپ مغز شود. هیپوکامپ، بخشی کلیدی در مغز است که نقش اساسی در حافظه و یادگیری ایفا می‌کند.

علاوه بر این، این مطالعه نشان داد که عدم استفاده از عضلات بدن به مدت فقط 10 روز، در یک بازه زمانی کوتاه، باعث ظهور نشانه‌ هایی از افزایش سطح پروتئین‌ هایی در مغز می‌شود که با بیماری آلزایمر مرتبط هستند. آلزایمر، یک بیماری عصبی پیشرونده و غیرقابل درمان است که در حال حاضر به عنوان پنجمین عامل مرگ و میر در میان افراد سالمند شناخته می‌شود.

یافته‌ های این پژوهش، آنچه را که بسیاری از مردم به طور غریزی باور داشتند، از منظر علمی تایید می‌کند: فعالیت بدنی نه تنها برای سلامت جسمانی ضروری است، بلکه برای حفظ سلامت و عملکرد بهینه مغز نیز از اهمیت بالایی برخوردار است. داشتن تحرک کافی می‌تواند روند پیشرفت بیماری‌ های عصبی را کند کرده و یا حتی از بروز آن‌ ها پیشگیری کند.

بوث با نگاهی به آمار و ارقام تاریخی می‌گوید: «در دهه 1940، میانگین امید به زندگی حدود 65 سال بود. امروزه این عدد به بالای 70 رسیده است، اما متاسفانه نرخ ابتلا به دیابت نوع 2 نیز به شدت افزایش یافته است. در واقع، اگرچه طول عمر افزایش یافته است، اما تعداد سال‌ هایی که افراد پس از 65 سالگی بدون بیماری سپری می‌کنند، معمولاً رو به کاهش می‌رود.»

مهم‌ ترین گام: شروع حرکت

بوث به روندی اشاره می‌کند که درک ما را از تاثیر بی‌ تحرکی بر مغز تغییر می‌دهد. پیش از این مشخص شده بود که بی‌ تحرکی با مقاومت به انسولین در بدن مرتبط است، اما اکنون شواهد قوی وجود دارد که نشان می‌دهد این فرآیند ممکن است در مغز نیز رخ دهد. بوث تاکید دارد که هدف نهایی این تحقیقات، بهبود کیفیت زندگی در دوران سالمندی است.

خبر خوب این است که برای ایجاد تغییر و بهبود وضعیت، نیازی به انجام اقدامات سنگین و طاقت‌ فرسا نیست. بوث می‌گوید: «تحقیقات نشان داده‌اند که بیشترین سود و بهبود را افرادی می‌برند که از یک وضعیت کاملاً بی‌ تحرک، به یک وضعیت با تحرک دوره‌ای و منظم می‌رسند. این گروه حتی بیشتر از افرادی که از تحرک گاه به گاه به ورزش منظم روی می‌آورند، بهبود را تجربه می‌کنند. بنابراین، مهم‌ ترین گام، برداشتن اولین قدم و شروع حرکت است.»

نگرانی در مورد ابتلا به آلزایمر نیز نباید باعث به تاخیر انداختن تصمیم‌گیری برای فعال شدن شود. بوث توضیح می‌دهد: «تغییرات مغزی مرتبط با آلزایمر معمولاً در دهه‌ های 40 و 50 زندگی آغاز می‌شوند، هرچند تشخیص رسمی این بیماری اغلب پس از 65 سالگی صورت می‌گیرد. به همین دلیل است که ایجاد عادت‌ های سالم در سنین پایین‌ تر می‌تواند در آینده تفاوت بزرگی ایجاد کند. بنابراین، اگر بتوانید در سنین جوانی عادت‌ های خوبی در زمینه ورزش و سبک زندگی سالم شکل دهید، مغزتان در سال‌ های آتی از شما قدردانی خواهد کرد.»

نتایج این پژوهش در نشریه معتبر Applied Physiology به چاپ رسیده است.