ماموریت جسورانه ناسا برای نجات تلسکوپ سوئیفت؛ مسابقه با زمان برای جلوگیری از سقوط به زمین

ناسا در یک مسابقه نفس‌گیر با زمان، در تلاش است تا با اجرای یک ماموریت نجات رباتیک ۳۰ میلیون دلاری، از ورود مجدد و آتشین تلسکوپ فضایی سوئیفت (Swift) به جو زمین جلوگیری کند. در این ماموریت که برای تابستان امسال برنامه‌ریزی شده، یک فضاپیمای مجهز به سه بازوی مکانیکی به فضا پرتاب خواهد شد تا این رصدخانه سالخورده را به یک مدار امن‌تر منتقل کند.

به گزارش بخش اخبار علمی زوم تک به نقل از منبع خبر (آسوشیتدپرس)، ربات پرتابگر شرکت استارتاپی کاتالیست (Katalyst) با نام «لینک» (Link)، تلسکوپ سوئیفت را تعقیب کرده، این ماهواره در حال سقوط را مهار می‌کند و به آرامی مدار آن را پیش از رسیدن به «نقطه بی‌بازگشت» در ماه اکتبر، افزایش می‌دهد.

پرتاب فوری نجات‌ دهنده رباتیک از اقیانوس آرام

این عملیات نجات اضطراری ۳۰ میلیون دلاری ممکن است همین هفته با پرتاب این فضاپیمای نجات‌دهنده آغاز شود. ناسا شرکت نوپای «کاتالیست اسپیس تکنولوژی» (Katalyst Space Technologies) را برای انتقال رصدخانه سوئیفت به مداری بالاتر استخدام کرده است تا این تلسکوپ بتواند به شکار بزرگ‌ترین انفجارهای کیهانی ادامه دهد.

این فضاپیمای سه بازو، پس از پرتاب توسط یک راکت پگاسوس (Pegasus) که از یک هواپیما بر فراز آب‌سنگ‌های جزایر مارشال در اقیانوس آرام رها می‌شود، عملیات تعقیب سوئیفت را آغاز خواهد کرد. این پرتاب ممکن است به زودی و در روز سه‌شنبه انجام شود. تلسکوپ سوئیفت که از زمان پرتابش در سال ۲۰۰۴ در حال اسکن کردن کیهان بوده، به دلیل فعالیت‌های شدید خورشیدی اخیر، با سرعتی فزاینده در حال سقوط و از دست دادن ارتفاع است و برای بقا به یک مدار پایدارتر نیاز دارد.

تلسکوپ هابل؛ هدف بعدی خدمات رباتیک فضایی آمریکا

تلسکوپ فضایی معروف هابل (Hubble) نیز به دلیل فوران‌های پیاپی خورشیدی در حال از دست دادن ارتفاع است و خطر مشابهی آن را تهدید می‌کند. گونی لی (Ghonhee Lee)، مدیرعامل کاتالیست اعلام کرد که ربات نسل بعدی این شرکت که در حال توسعه است، می‌تواند تا دو سال آینده هابلِ بسیار بزرگ‌تر را نیز از سقوط نجات دهد. تا به حال تنها چین چهار سال پیش موفق به انجام چنین ماموریتی برای انتقال یک ماهواره به مدار بالاتر شده است.

مدیرعامل کاتالیست به آسوشیتدپرس گفت: «این نخستین ربات فضایی آمریکایی است که برای انجام چنین کاری راهی فضا می‌شود. ناسا رصدخانه‌های سالخورده و ارزشمند زیادی دارد که همگی می‌توانند از این نوع خدمات بهره‌مند شوند. ما در این ماموریت، یک راهکار کاملاً جدید را در کتاب استراتژی‌های فضایی اثبات می‌کنیم.»

بر اساس برنامه‌ریزی‌ها، فضاپیمای خودران «لینک» حدود یک ماه زمان نیاز دارد تا به سوئیفت برسد و آن را مهار کند. سپس طی دو ماه، مدار آن را از ۳۶۰ کیلومتری (۲۲۴ مایلی) فعلی به ۶۰۰ کیلومتر (۳۷۳ مایل) افزایش خواهد داد. این رصدخانه پرتو گاما ۱.۶ تنی برای اینکه عملیات نجاتش موفقیت‌آمیز باشد، باید حتماً بالای ارتفاع نزدیک به ۳۰۰ کیلومتری قرار داشته باشد؛ نقطه‌ای که طبق پیش‌بینی‌ها در ماه اکتبر به آن خواهد رسید.

ویژگی‌ های ربات لینک و اهمیت تلسکوپ سوئیفت برای ناسا

ربات لینک که تقریباً به اندازه یک یخچال کوچک آشپزخانه است و پهنای بال‌های خورشیدی آن به ۱۲ متر (۴۰ فوت) می‌رسد، مجهز به سه بازو با برد حدود یک متر است. هر بازو دارای گیره‌های چنگک‌مانندی است که شبیه به دستان مینی‌فیگورهای لگو عمل می‌کنند. به گفته مدیرعامل شرکت، اگر همه چیز طبق برنامه پیش برود، سوئیفت می‌تواند تا ماه سپتامبر دوباره به چرخه فعالیت بازگردد.

نکته چالش‌برانگیز اینجاست که تلسکوپ چندصد میلیون دلاری سوئیفت هرگز برای تعمیر یا مهار شدن توسط دست‌های رباتیک طراحی نشده بود. با این حال، ناسا به دلیل محدودیت‌های بودجه کنونی، توانایی ساخت تلسکوپ جایگزین را ندارد و به همین دلیل کاتالیست ظرف مدت ۹ ماه این فضاپیما را آماده پرتاب کرده است. ناسا برای کند کردن روند سقوط، از ماه فوریه تمام ابزارهای علمی سوئیفت را خاموش کرده است.

سوئیفت که به عنوان «نیروهای امداد و نجات ناسا» در فضا شناخته می‌شود، توانایی چرخش سریع برای ثبت پدیده‌های گذرا مانند انفجارهای پرتو گاما و ابرنواخترها را دارد. کاتالیست این ماموریت را نقطه پرشی برای یک تجارت بزرگ تعمیرات فضایی، سوخت‌رسانی به ماهواره‌ها و حتی ساخت مزارع خورشیدی و دیتاسنترها در مدار زمین می‌داند. در صورت موفقیت این فناوری، تلسکوپ ۳۶ ساله هابل نیز در سال ۲۰۲۸ با یک تقویت مداری توسط ربات‌های کاتالیست، به زندگی خود ادامه خواهد داد.