آیا تحقیقات وزارت دادگستری آمریکا از شرکت a16z سرمایه‌گذاران خطرپذیر را نگران خواهد کرد؟ پشت‌پرده ماجرای کرسی‌ های هیئت‌مدیره در استارتاپ‌ های هوش مصنوعی

به دنبال انتشار گزارش بلومبرگ مبنی بر آغاز تحقیقات وزارت دادگستری ایالات متحده (DOJ) از شرکت سرمایه‌گذاری نام‌آشنای اندریسن هوروویتز (Andreessen Horowitz یا a16z) به دلیل در اختیار داشتن هم‌زمان کرسی‌های هیئت‌مدیره در شرکت‌های رقیب حوزه هوش مصنوعی، فعالان حوزه سرمایه‌گذاری خطرپذیر (VC) از این اقدام ابراز شگفتی و سردرگمی کرده‌اند.

به گزارش بخش اخبار فناوری زوم تک به نقل از تک‌کرانچ (TechCrunch)، در جدیدترین قسمت از پادکست تحلیلی «اکوئیتی» (Equity)، کرستن کوروسک (Kirsten Korosec)، شان اوکین (Sean O’Kane) و آنتونی ها (Anthony Ha) نیز مانند سایر فعالان صنعت از این خبر متعجب شدند. اگرچه بحث تضاد منافع (Conflict of Interest) در شرکت‌های سرمایه‌گذاری مقوله‌ای جدی است، اما همان‌طور که کرستن اشاره می‌کند: «از میان تمام موضوعاتی که وزارت دادگستری می‌توانست از نظر سطح اهمیت بر آن‌ها متمرکز شود، چرا این پرونده در صدر اولویت‌ها قرار گرفته است؟»

سکوت معنادار a16z و روابط نزدیک با دولت ترامپ

این خبر از جهت دیگری نیز غافلگیرکننده بود؛ شرکت a16z روابط بسیار نزدیکی با دولت دونالد ترامپ دارد و نکته جالب‌تر این است که این غول سرمایه‌گذاری در قبال تحقیقات مذکور کاملاً سکوت اختیار کرده است. این رویکرد تفاوت فاحشی با رفتار آن‌ها در دوران ریاست‌جمهوری بایدن دارد؛ دورانی که به گفته شان اوکین، «هر تغییر سیاستی کوچک، به‌ویژه در حوزه ارزهای دیجیتال و کریپتو، موجب انتشار ده‌ها پست اعتراضی در طول روز از سوی این شرکت می‌شد.»

با این حال، شان این فرضیه را نیز مطرح می‌کند که وزارت دادگستری شاید با هدف قرار دادن a16z قصد دارد «درس عبرت و الگویی» ایجاد کند تا «شرکت‌های کوچک‌تر سرمایه‌گذاری نیز از آن پیروی کنند.»

متن گفتگوی پادکست اکوئیتی درباره ابعاد حقوقی و رقابتی پرونده

در ادامه، متن گفتگوی کارشناسان پادکست اکوئیتی با اندکی ویرایش برای وضوح و پیوستگی بیشتر ارائه شده است:

کرستن کوروسک: آنتونی، به نظرم تو دیدگاه جالبی به این موضوع داری؛ زیرا در گذشته سابقه فعالیت در یک شرکت سرمایه‌گذاری خطرپذیر را داشته‌ای، در حالی که من و شان هرگز درون ساختار صندوق‌های VC نبوده‌ایم و صرفاً اخبار آن را پوشش داده‌ایم.

آنتونی ها: مخاطبان قدیمی برنامه می‌دانند که من چند سال در یک صندوق سرمایه‌گذاری در مراحل اولیه (Early-Stage) کار می‌کردم؛ شرکتی بسیار کوچک‌تر از Andreessen Horowitz که البته در همان صنعت فعالیت داشت. خواندن این خبر دیدگاه مرا تحت تأثیر قرار داد؛ گزارشی که اساساً درباره کرسی‌های هیئت‌مدیره a16z در شرکت‌هایی است که حالا به رقیب یکدیگر تبدیل شده‌اند.

این ماجرا برای من و بسیاری از سرمایه‌گذاران دیگر شگفت‌آور بود. من حقوق‌دان نیستم و در تیم حقوقی آن صندوق هم نبودم، اما مسلماً درک مشترک و ظاهراً قوانینی وجود دارد که نباید هم‌زمان در هیئت‌مدیره استارتاپ‌های رقیب حضور داشت. با این وجود، این قانونی نیست که معمولاً به صورت سخت‌گیرانه پیگیری و اجرا شود. بنیان‌گذاران استارتاپ‌ها قطعاً از حضور شما در هیئت‌مدیره بزرگ‌ترین رقیبشان خشنود نمی‌شوند، اما ماهیت استارتاپ‌ها این است که تکامل پیدا می‌کنند. به نظرم در این مورد هم همین رخ داده است؛ شما در استارتاپی سرمایه‌گذاری می‌کنید که کار مشخصی انجام می‌دهد، اما با وقوع انفجار هوش مصنوعی، مسیر آن شرکت تغییر کرده و ناگهان وارد حوزه‌ای کاملاً متفاوت می‌شود. بنابراین، اینکه وزارت دادگستری یک سال تمام درگیر تحقیق روی این موضوع باشد، بسیار عجیب به نظر می‌رسد و سوالات بی‌پاسخ زیادی ایجاد می‌کند.

تغییر مسیر شرکت‌ ها در دوران رونق هوش مصنوعی

کرستن کوروسک: در این پرونده مشخص، بن هوروویتز (Ben Horowitz) در هیئت‌مدیره دیتا بریکس (Databricks) حضور دارد و شریک دیگر آن‌ها، مارتین کاسادو (Martin Casado)، عضو هیئت‌مدیره فایو ترن (Fivetran) است. همان‌طور که اشاره کردی، به‌ویژه در این چرخه رونق فناوری هوش مصنوعی، بسیاری از شرکت‌ها مدل کاری خود را تغییر می‌دهند تا یا وارد حوزه AI شوند یا از شاخه‌های تخصصی آن بهره ببرند. در شرکتی به بزرگی a16z که سرمایه‌گذاری‌های متعددی انجام می‌دهد و کرسی‌های فراوانی در اختیار دارد، طبیعی است که چنین مسائلی پیش بیاید. نکته جالب برای من این است که چرا وزارت دادگستری در میان تمام اولویت‌های کلان، روی این مورد دست گذاشته است؟

شان اوکین: شاید فرصتی برای یک نوآوری جدید باشد! مثلاً می‌توان استارتاپی ساخت که یک مدل هوش مصنوعی را به عنوان عضو هیئت‌مدیره قرار دهد تا هیچ تضاد منافعی به وجود نیاید! اما فارغ از شوخی، این موضوع از جهات متعددی عجیب است. بر اساس گزارش بلومبرگ، این تحقیقات نزدیک به یک سال است که جریان دارد، یعنی از دوره دولت ترامپ آغاز شده است. مدیران a16z روابط بسیار دوستانه‌ای با دولت ترامپ دارند، در شوراهای مشورتی حضور داشته و با دولت همکاری می‌کنند.

با وجود تمام شعارهای دولت ترامپ مبنی بر مقابله با انحصارطلبی شرکت‌های بزرگ، در عمل شاهد چنین چیزی نبوده‌ایم؛ برای مثال آن‌ها با Live Nation مصالحه کردند و Ticketmaster را تفکیک نکردند. وزارت دادگستری نباید ابزاری سیاسی برای هدف قرار دادن دوستان یا دشمنان باشد، اما جالب است که با وجود روابط صمیمانه با این شرکت، چنین تحقیقی را پیش برده‌اند. من پیش‌تر گزارش‌هایی درباره a16z نوشته بودم؛ مانند اقدامی که دو سال پیش بن هوروویتز برای اتصال استارتاپ‌های تحت پوشش خود به اداره پلیس لاس‌وگاس انجام داد که شاید ماهیت ضد رقابتی بیشتری نسبت به این مورد داشت. علاوه بر این، سکوت فعلی a16z نشان می‌دهد شاید این موضوع را آن‌چنان مداخله سنگینی نمی‌دانند که بخواهند مثل دوران بایدن در توییتر (X) جنجال به پا کنند.

آیا شواهد بزرگ‌ تری پشت این تحقیقات طولانی پنهان است؟

آنتونی ها: طولانی شدن روند این پرونده نکته بسیار مهمی است. اگر موضوع صرفاً این بود که «نباید در این دو کرسی هیئت‌مدیره حضور داشته باشید»، نیازی به تحقیقات یک‌ساله نداشت؛ کافی بود به آن‌ها اعلام شود این کار را متوقف کنند یا مسیر دیگری در پیش بگیرند. بنابراین، این گمانه مطرح می‌شود که شاید مسائل جدی‌تر و شواهد مهم‌تری وجود دارد که ما از آن بی‌خبریم؛ در غیر این صورت چرا باید تحقیقات تا این حد به درازا بکشد؟

کرستن کوروسک: هر دو سناریو محتمل است؛ ممکن است ناکارآمدی و کندی ساختار وزارت دادگستری عامل این تاخیر باشد یا اینکه پای یک مدرک جرم قطعی (Smoking Gun) و پرونده‌ای بزرگ‌تر در میان باشد. سوال اساسی من این است: این اقدام چه تأثیری بر سایر صندوق‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر خواهد گذاشت؟ آیا سایر VCs محتاط‌تر خواهند شد یا این پرونده را یک استثنای عجیب تلقی کرده و مانند گذشته به عضویت در هیئت‌مدیره‌های رقیب ادامه خواهند داد؟

شان اوکین: اگر این مسئله واقعاً به دغدغه‌ای در بخش ضد انحصار (Antitrust) وزارت دادگستری تبدیل شده باشد، شاید با اقدام علیه شرکتی در ابعاد Andreessen Horowitz قصد دارند خط‌مشی و نمونه‌ای برای همه تعیین کنند تا شرکت‌های کوچک‌تر خودبه‌خود محتاط شوند. از سوی دیگر، باید در نظر داشت که دولت فعلی و نهادهای ناظر مانند کمیسیون بورس و اوراق بهادار (SEC) و وزارت دادگستری پیگیری قضایی شرکت‌های بزرگ و عمومی (نظیر بوئینگ یا شرکت‌های فورچون ۵۰۰) را کاهش داده و اولویت خود را بر افراد متمرکز کرده‌اند؛ بنابراین شاید یکی از تبعات این تغییر استراتژی، معطوف شدن توجه آن‌ها به حوزه‌هایی از این دست در اکوسیستم فناوری باشد.