مقایسه توزیع های Linux ؛ تفاوت نسخه های لینوکس چیست؟

با بررسی و مقایسه توزیع های Linux متوجه خواهید شد تعداد زیادی از آن‌ها وجود دارند. اما تفاوت نسخه های لینوکس چیست و کدام یک را باید نصب کرد؟

حین تلاش برای یافتن یک توزیع لینوکس به منظور نصب، متوجه دو چیز مهم یعنی اسم و محیط دسکتاپ خواهید شد. توزیع های متنوعی برای این پلتفرم متن باز ارائه شده و هر یک اسم متفاوتی دارد. به عنوان نمونه می‌توان به اوبونتو، فدورا، لینوکس مینت، دبیان و دیگر موارد اشاره کرد. هر یک، از دسکتاپی با ظاهری متفاوت بهره می‌برد. اما دلیل تعدد نسخه‌ های Linux چیست؟ اصلا چرا این همه توزیع وجود دارد، وقتی نام همه لینوکس است؟

تفاوت نسخه های لینوکس به خاطر چیست؟

برای کاربران عادی، تصمیم برای مهاجرت به دنیای متن باز لینوکس شروع دردسر است! آن‌ها با بی‌شمار نسخه برخورد کرده و با اسم‌های متعددی رو به رو می‌شوند. این موضوع سبب شده بسیاری اوبونتو را خیلی سریع برای شروع انتخاب کنند، اما ممکن است این Linux واقعا برطرف‌کننده نیازهایشان نباشد.

احتمالا می‌دانید سیستم عامل‌های مایکروسافت، نظیر جدیدترین آن یعنی ویندوز 10، دارای ادیشن‌های مختلفی است، اما آن‌ها ورژنی از همین سیستم عامل شناخته می‌شوند. این در حالی است بر اساس تفاوت نسخه های لینوکس هر یک از آن‌ها را باید سیستم عاملی مجزا دانست.

به مشارکت‌های متعددی و گروه‌های گوناگون درگیر در توسعه آن مربوط می‌شود. از اولین زمان انتشار کرنل Linux تا امروز، مشارکت‌ گروه‌ها و شرکت‌های مختلف، با اهداف گوناگون نسبت به یکدیگر، سبب شده نسخه های متعددی متولد شوند. آن‌ها در هسته لینوکس محسوب می‌شوند، اما با بررسی بیشتر متوجه تفاوت توزیع‌ ها با یکدیگر خواهید شد. این اختلاف شامل موارد زیر است:

• محیط دسکتاپ
• منیجر پکیج و دیگر تکنولوژی‌ها
• سرورهای نمایش
• اهداف و کاربردها
• فلسفه متن باز (اپن سورس)

اما اهمیت توحه به این موارد چقدر است؟ در ادامه بهتر به این موضوع پی برده با تفاوت نسخه های لینوکس آشنا خواهیم شد.

محیط دسکتاپ

یکی از مهمترین تفاوت نسخه های لینوکس اختلاف در ظاهر دسکتاپ و به اصطلاح رابط کاربری است. این اختلاف حتی در ورژن‌های مختلف یک توزیع نیز وجود دارد! به عنوان مثال برای نسخه اوبونتو دسکتاپ‌های متعددی ارائه شده و بسته به سلیقه می‌توانید یکی از موارد زیر را انتخاب کنید:

• Ubuntu (ورژن اصلی با دسکتاپ GNOME)
• Kubuntu KDE
• Lubuntu LXQt
• Ubuntu Budgie (با دسکتاپ Budgie )
• Ubuntu MATE (اوبونتو با ظاهر کلاسیک)
• Xubuntu Xfce

سایر توزیع ها شبیه به Ubuntu محیط‌های دسکتاپ زیادی ندارند اختلاف در ظاهر رابط کاربری گهگاه زیاد بوده و در برخی مواقع کمتر است. به عبارتی تفاوت نسخه های لینوکس از نظر ظاهری در برخی مواقع بسیار قابل توجه است.

مطلب پیشنهادی: نحوه اجرا کردن لینوکس در اندروید

منیجر پکیج و دیگر تکنولوژی‌ها

افراد توسعه‌دهنده پشت هر یک از نسخه های Linux می‌توانند نرم افزار گنجانده شده در آن را انتخاب کنند. به عنوان مثال باید از فایل منجیر و پکیج منیجرها نام برد. دو فایل منیجر معروف برای این پلتفرم متن باز Nautilus و Konqueror محسوب می‌شوند. از طریق هر یک به شیوه‌ای متفاوتی با فایل‌ها سر و کله خواهید زد.

اختلاف در منیجرهای پکیج بیشتر می‌شود. در هر نسخه روش مختلفی برای نصب نرم افزارها دنبال شده و این یکی از مهمترین تفاوت نسخه های لینوکس به شمار می‌رود. البته در پایین‌ترین سطح، پکیج منیجر همه آن‌ها یکسان است. بد نیست بدانید اختلاف در این پکیج‌ها به اختلاف در نرم افزارهای قابل نصب ارتباط پیدا می‌کند.

سرور نمایش

لینوکس ابزارها، اپلیکیشن‌ها، پردازش‌ها و سرورهای مشخص‌کننده چگونگی اجرا را ارائه می‌کند. سرور نمایش یکی از مهمترین موارد است. این نرم افزار داده را بین سخت افزار کامپیوتر و صفحه نمایش هماهنگ کرده و به کاربر اجازه می‌دهد با کامپیوتر مجهز شده به یک سیستم عامل Linux از طریق رابط کاربری گرافیکی (GUI) ارتباط برقرار کند.

نرم افزار سرور نمایش x.org زمانی یکی از پراستفاده‌ترین‌ها بود. اکنون گزینه‌های متعددی برای جایگزینی نظیر Mir و SurfaceFlinger وجود دارند. گفتنی است از SurfaceFlinger در اندروید نیز استفاده می‌شود (کرنل اندروید لینوکس است).

اهداف و کاربردها

شاید این مورد مهمترین تفاوت نسخه های لینوکس باشد. برخی توزیع ها با هدف نگه داشتن برخی جنبه‌های نسخه‌ های کنونی اما با پکیج‌های نرم افزار متفاوت ایجاد شده‌اند. در عین حال هر نسخه لینوکس می‌تواند هدف متفاوتی داشته باشد. به عنوان مثال Mint مبتنی بر Ubuntu است، اما حاوی ابزارهای سیستمی، محیط‌های دسکتاپ و پوسته‌های متفاوتی است. هدف از ساخت آن آسان کردن استفاده از Linux برای کاربران تازه مهاجرت کرده به این پلتفرم از ویندوز و مک او اس بوده است.

هدف از توسعه دبیان، ارائه توزیعی به شدت پایدار بود. به همین دلیل بیشتر حاوی نرم افزارهای قدیمی (و حساب پس داده) می‌شود. تفاوت تسخه های لینوکس در برخی مواقع بیشتر شده و کاربردی خاص را شامل می‌شود. به عنوان نمونه کاربران دوست‌دار اجرای بازی به سراغ Steam OS رفته و علاقه‌مندان به مالتی مدیا Fedora Design Suite را انتخاب می‌کنند.

فلسفه متن باز (اپن سورس)

اگرچه GNU/Linux معروف‌ترین پروژه متن باز است، اما همه چند صد نسخه لینوکس متن باز به شمار نمی‌روند. وضعیت از نسخه‌ای به دیگری متفاوت است.

اوبونتو، مشکلی با افزودن نرم افزارهای اختصاصی به ریپازیتوری‌‌های خود ندارد. کلاینت گیمینگ Steam برای آن در دسترس بوده و درایورهای کارت‌های گرافیک ای ام دی و انویدیا را می‌توان به راحتی نصب کرد. فدورا وضعیت کاملا متفاوتی دارد. برای این توزیع قوانین سفت و سختی از دیدگاه متن باز اعمال شده و هیچ برنامه اختصاصی را نمی‌توان به ریپازیتوری‌‌های آن افزود.

البته در نهایت، همیشه می‌توانید با نسخه لینوکس انتخاب شده آن طور که دوست دارید رفتار کنید، بدون این که قوانین اعمال شده برای آن اهمیتی داشته باشد؛ هیچ سدی برای جلوگیری از نصب نرم افزارهای دلخواه وجود ندارد.

منبع: makeuseof