چرا OpenAI و سم آلتمن به دنبال ساخت یک مرورگر وب هستند؟

به گزارش بخش اخبار فناوری زوم تک، خبر کار OpenAI بر روی یک مرورگر وب ممکن است در ابتدا عجیب به نظر برسد؛ چرا که این حوزه بیشتر یادآور دهه 1990 است. اما با نگاهی عمیق تر، دلایل پشت این اقدام سم آلتمن و تیمش کاملاً منطقی به نظر می رسند. در دنیایی که OpenAI با ChatGPT در سال 2022 انقلاب هوش مصنوعی را آغاز کرد و حتی برنامه هایی برای ساخت یک گجت مرموز با همکاری جانی آیو (طراح معروف اپل) دارد، تمرکز بر یک مرورگر وب شاید یکی از مهم ترین گام های بعدی باشد.

مرورگر وب: کلیدی برای آینده عامل های هوش مصنوعی (AI Agents)

اینکه OpenAI به مرورگر علاقه مند است، در دنیای تکنولوژی به نوعی یک راز آشکار محسوب می شود. خبرگزاری رویترز اوایل این ماه گزارش داد که این شرکت قصد دارد مرورگر خود را “در هفته های آتی” منتشر کند. اما چرا OpenAI باید روی فناوری ای سرمایه گذاری کند که در دهه 1990 بسیار مهم بود اما امروزه به نظر نمی رسد در کانون توجه باشد؟

پاسخ ساده است: شرکت های هوش مصنوعی مانند OpenAI قصد دارند دستیاران مجازی بسازند که بتوانند درباره شما یاد بگیرند، نیازهایتان را شناسایی کنند و آنها را در هر زمان که لازم باشد برآورده کنند. این همان “آینده عامل محور” (agentic future) است که افراد در حوزه هوش مصنوعی دائماً درباره آن صحبت می کنند. برای انجام این کار، این عامل ها نیاز دارند تا به زندگی دیجیتال شما دسترسی کامل داشته باشند و به انواع داده ها و سایت ها دسترسی پیدا کنند.

یک اپلیکیشن به تنهایی نمی تواند این سطح از دسترسی را فراهم کند، اما یک مرورگر، در تئوری، قادر به این کار است؛ به ویژه برای افرادی که زمان زیادی را صرف استفاده از کامپیوترهای خود برای کار، خرید و سایر وظایف مهم می کنند. تصور کنید در حال حاضر چند تب در مرورگر خود باز دارید و هر یک از آنها چقدر داده درباره شما شامل می شود – نه فقط سایت هایی که بازدید می کنید، بلکه صفحات گسترده و اسنادی که روی آنها کار می کنید، و/یا نحوه مدیریت امور مالی و هر چیز دیگری.

دسترسی به ابزارها و درک زمینه: نیاز حیاتی عامل های هوش مصنوعی

به گفته جاش میلر، مدیرعامل شرکت The Browser Company: “اگر معتقدید که عامل های هوش مصنوعی آینده صنعت ما خواهند بود، آن عامل ها به دو چیز نیاز خواهند داشت: آنها نیاز به دسترسی به ابزارهایی دارند که شما هر روز استفاده می کنید، و باید در حین انجام کارهایتان کنار شما باشند تا از متن (context) کار شما آگاه شوند.”

به همین دلایل، برخی از متخصصان فناوری استدلال می کنند که داشتن یک مرورگر برای OpenAI فقط یک امتیاز نیست – بلکه بخش حیاتی از برنامه های این شرکت است. همچنین، این یک راه برای محافظت از خود در برابر رقبایی مانند اپل یا گوگل است که برنامه های هوش مصنوعی خود را دارند و ممکن است دسترسی OpenAI به پلتفرم هایشان را محدود کنند.

چالش نفوذ به بازار مرورگرها: میدان نبردی سخت

اما اعلام اینکه یک مرورگر دارید، با متقاعد کردن مردم به تغییر مرورگرشان که معمولاً به آسانی یا به دفعات انجام نمی شود، کاملاً متفاوت است. اگر یک فرد عادی باشید، احتمالاً مدتی است که به این فکر نکرده اید که از کدام مرورگر استفاده می کنید – به احتمال زیاد از کروم (مرورگر گوگل) یا سافاری (مرورگر اپل که به صورت پیش فرض روی آیفون ها و مک بوک ها نصب است) استفاده می کنید.

پیش از این، ممکن است از نت اسکیپ نویگیتور (اولین مرورگری که بسیاری از مردم برای ورود به وب استفاده کردند) یا اینترنت اکسپلورر (پاسخ مایکروسافت به نت اسکیپ) استفاده کرده باشید. اما به صورت دوره ای، شرکت ها همچنان در تلاش برای معرفی مرورگرهای جدید هستند. برای مثال، Brave در سال 2016 با تبلیغ خود به عنوان یک مسدود کننده تبلیغات راه اندازی شد، اما از آن زمان بر ارتباط با حوزه کریپتو تأکید کرده است. شرکت The Browser Company نیز مرورگر Arc خود را به طور گسترده در سال 2023 عرضه کرد و آن را به عنوان مرورگری برای افرادی که از کروم ناراضی بودند، معرفی کرد.

برندان آیک، مدیرعامل Brave، می گوید: “بازارهای مرورگر فناناپذیر هستند” و استدلال می کند که فرصت ها برای ورود بازیگران جدید هر چند سال یک بار پدید می آیند. Brave ادعا می کند که اکنون بیش از 90 میلیون کاربر فعال دارد – عددی که اگرچه بسیار بزرگ نیست، اما برای قرار گرفتن در برخی از لیست های مرورگرها بر اساس سهم بازار کافی است. در همین حال، شرکت The Browser Company اعلام کرده است که از Arc فاصله گرفته و بر روی Dia، یک مرورگر جدید با محوریت هوش مصنوعی، تمرکز خواهد کرد. میلر می گوید Arc به حداکثر “چند میلیون” کاربر رسید. او می گوید این شرکت بلافاصله گروهی از طرفداران را پیدا کرد که مایل به صرف زمان برای یادگیری مجموعه ویژگی های پیچیده آن بودند و آن را دوست داشتند – اما پس از آن در جذب کاربران بیشتر با مشکل مواجه شدند.

نه آیک و نه میلر راه حل جادویی برای رساندن مرورگرهای جدید به دست مردم ندارند، جز اینکه نرم افزار را به دست کاربران مشتاقی برسانند که آن را به دیگران نیز توصیه کنند. مایکروسافت در اقدامی معروف، اینترنت اکسپلورر را با نرم افزار ویندوز خود همراه کرد تا سهم بازار را به زور به دست آورد – که البته، منجر به یک دعوای سخت ضد انحصاری شد. اما حتی اگر OpenAI در سراسر جهان 800 میلیون کاربر داشته باشد – طبق اشاره اخیر سم آلتمن – منطقی نیست که این شرکت از کاربران خود بخواهد مرورگر آن را دانلود کنند. آیک می گوید: “اگر سعی کنید مرورگری را به زور به مردم تحمیل کنید، آنها شورش خواهند کرد.”

این بدان معناست که آلتمن باید کاربران را متقاعد کند که مرورگر OpenAI نه تنها از جایگزین ها بهتر است، بلکه ابزارهای جدید و راه های تازه ای برای استفاده از آنها ارائه می دهد. سم آلتمن در فروش بسیار خوب عمل می کند. اما آیا او در این زمینه نیز تا این حد خوب است؟