پایان عصر طلایی اینترنت؛ چگونه هوش مصنوعی و تیک‌تاک جهان دیجیتال را دگرگون کردند؟

تغییرات اساسی و بازنگری کلی گوگل در نوار جستجوی خود طی هفته جاری، یکی از آخرین بازمانده‌های دوران آرامش و شکوفایی اینترنت را از بین می‌برد؛ دورانی که ابزارهای جستجو حس قدرت‌بخشی به کاربران می‌دادند، شبکه‌های اجتماعی و قابلیت سوایپ کردن (کشیدن صفحه) پدیده‌هایی نوظهور بودند و هنوز سرخوردگی و ناامیدی عمومی از فضای مجازی شکل نگرفته بود.

به گزارش بخش اخبار فناوری زوم تک به نقل از Axios، ظهور عصر هوش مصنوعی و پدیده «تیک‌تاکی شدن» شبکه‌های اجتماعی، یک دنیای دیجیتال جدید را پدید آورده است؛ دنیایی که به تقاضاهای امروز بازار پاسخ می‌دهد اما در مقایسه با یک دهه گذشته، کاملاً غیرقابل شناسایی و دگرگون شده است. این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که پلتفرم‌های بزرگ برای بقا در این اتمسفر مجبور به تغییرات رادیکال هستند.

انقلاب گوگل در موتور جستجو و افول لینک‌های آبی نوستالژیک

گوگل با معرفی و اعلام بزرگترین به‌روزرسانی نوار جستجوی خود در طول ۲۵ سال گذشته، عملاً اعتراف کرد که مدل‌های سنتی جستجو به تاریخ پیوسته‌اند و محصول اصلی این شرکت باید سازگاری و هماهنگی بیشتری با عصر هوش مصنوعی داشته باشد.

لینک‌های آبی‌رنگی که برای دهه‌ها به تجربه کاربری گوگل معنا و رنگ می‌بخشیدند، اکنون به یک پیشنهاد ثانویه و حاشیه‌ای تنزل یافته‌اند؛ چرا که پاسخ‌های بدون کلیک (Zero-click answers) که توسط هوش مصنوعی تولید می‌شوند، جایگاه اول و اصلی را به خود اختصاص داده‌اند.

این تغییر بزرگ ساختاری باعث شده است که ناشران، شرکت‌های فعال در حوزه سئو و بهینه‌سازی سایت، بازاریابان افیلیت (همکاری در فروش) و وب‌سایت‌های نقد و بررسی که بستر کسب‌وکار خود را بر پایه ترافیک ورودی گوگل بنا کرده بودند، اکنون برای دیده شدن در یک ساختار جستجوی جدید که کلیک‌های بسیار کمتری را به همراه دارد، مبارزه کنند.

ریزش شدید اعتماد عمومی به غول‌های فناوری (Big Tech)

نگاهی به تصویر بزرگتر نشان می‌دهد که میزان اعتماد مردم آمریکا به غول‌های فناوری (Big Tech) در طول ۱۵ سال گذشته به شدت سقوط کرده است؛ عاملی که در کنار پیشرفت‌های تکنولوژیک، شرکت‌ها را مجبور به ایجاد تغییرات اساسی در وضعیت موجود کرده است.

بر اساس نظرسنجی موسسه گالوپ، سهم آمریکایی‌هایی که اعتماد «بسیار زیاد» یا «تا حد زیادی» به شرکت‌های بزرگ فناوری داشتند، در سال ۲۰۲۵ تنها ۲۴ درصد بوده است، که کاهش چشمگیری را نسبت به آمار ۳۲ درصدی در سال ۲۰۲۰ نشان می‌دهد.

علاوه بر این، بر اساس نظرسنجی موسسه پیو (Pew)، بین سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹، درصد آمریکایی‌هایی که معتقد بودند شرکت‌های فناوری تأثیر مثبتی بر کشور دارند، از ۷۱ درصد به ۵۰ درصد کاهش یافته است. اگر به زمان دورتری بازگردیم، متوجه می‌شویم که در نظرسنجی سال ۲۰۱۰ همین موسسه، شرکت‌های فناوری در صدر محبوب‌ترین نهادها قرار داشتند و جایگاهی هم‌تراز با کسب‌وکار‌های کوچک داشتند.

تغییر الگوریتم شبکه‌های اجتماعی؛ الگوی تیک‌تاک و حذف قابلیت سوایپ

پلتفرم‌های دیجیتال در پاسخ به این نارضایتی‌ها و خستگی مفرط کاربران، به دنبال ایجاد تغییرات بنیادین در ساختار خود بوده‌اند.

محبوبیت فوق‌العاده یوتیوب و تیک‌تاک باعث شده است که سایر شبکه‌های اجتماعی محبوب مانند فیس‌بوک، اینستاگرام و ایکس (توییتر سابق) به جای نمایش محتوا بر اساس حساب‌هایی که کاربران به طور فعال دنبال کرده‌اند، محتوا را بر پایه آنچه که الگوریتم فکر می‌کند کاربر دوست دارد، به نمایش بگذارند.

حتی اپلیکیشن‌های دوستیابی نیز جذابیت خود را به ویژه برای نسل زد (Gen Z) از دست داده‌اند. ویتنی ولف هرد، مدیرعامل بامبل، در گفتگو با برنامه «آکسیوس شو» فاش کرد که این شرکت در راستای بازنگری کلی در اپلیکیشن خود، برنامه‌ای برای حذف قابلیت «سوایپ» دارد.

تلاش غول‌های تکنولوژی برای بقا در اکوسیستم جدید

نکته جالب و تامل‌برانگیز اینجاست شرکت‌هایی که خود اینترنت اولیه را ساخته‌اند، همان‌هایی هستند که با شتاب فراوان به دنبال دگرگونی و تخریب آن هستند تا از تبدیل شدن به قربانیان عصر هوش مصنوعی جلوگیری کنند.

شرکت‌های گوگل و متا در حال تزریق و ادغام فناوری هوش مصنوعی در محصولات فعلی خود هستند و تجربه کاربری محصولاتی را که صدها میلیارد دلار درآمد ایجاد می‌کنند، دستخوش تغییر اساسی می‌کنند؛ آن هم پیش از آنکه مدل تجاری بعدی این شرکت‌ها به طور دقیق مشخص و تثبیت شده باشد.

کلام آخر؛ چالش بدبینی کاربران نسبت به آینده فناوری

نظرسنجی‌ها و داده‌های آماری نشان می‌دهند که با وجود پافشاری شدید و حرکت تهاجمی شرکت‌ها به سمت توسعه محصولات و ابزارهای هوش مصنوعی، مردم آمریکا همچنان نسبت به اقدامات غول‌های فناوری با دیده شک و تردید نگاه می‌کنند و فرآیند پذیرش این تکنولوژی‌ها با چالش‌های ذهنی فراوانی همراه است.