هجوم آزاردهنده هوش مصنوعی به گوشی‌ های هوشمند؛ چرا هیچ‌کس نظر ما را نمی‌پرسد؟

به نظر می‌رسد تمام اپلیکیشن‌های گوشی من به این نتیجه رسیده‌اند که من به هوش مصنوعی نیاز دارم، اما هیچ‌کدام از آن‌ها زحمت نظرخواهی از مرا به خود نداده‌اند.

به گزارش بخش اخبار فناوری زوم تک به نقل از دیجیتال ترندز (Digital Trends)، دستیارهای هوش مصنوعی در حال تسخیر همه‌چیز، از گالری عکس گرفته تا اپلیکیشن‌های پیام‌رسان هستند و رد کردن پیشنهادهای آن‌ها نیز تنها این تضمین را ایجاد می‌کند که مدتی بعد دوباره بازگردند.

همسر من زیاد از هوش مصنوعی استفاده نمی‌کند. او مخالفت فلسفی با آن ندارد و منتظر نیست که ماشین‌ها تمدن بشری را سرنگون کنند؛ او به سادگی اپلیکیشن گوگل فوتوز (Google Photos) را باز می‌کند چون فقط می‌خواهد عکس‌هایش را تماشا کند.

با این حال، اخیراً این اپلیکیشن مدام با دعوت‌نامه‌های مختلف برای امتحان کردن ابزارهای هوش مصنوعی به استقبال او می‌آید. گوگل بسیار مشتاق است که همسرم در میان آرشیو تصاویرش به صورت محاوره‌ای جستجو کند، محتوای جدیدی بسازد یا از گوگل جمینای (Gemini) بخواهد که یک عکس را ویرایش کند. او این پیام را رد می‌کند، به زندگی‌اش می‌رسد و در نهایت دوباره با همان پیام مواجه می‌شود.

این مزاحمت کوچک باعث شد نگاهی به اپلیکیشن‌های گوشی خودم بیندازم. ظاهراً تقریباً همه آن‌ها به نتیجه مشابه‌ای رسیده‌اند؛ اینکه من صرفاً به صورت گاه‌به‌گاه به هوش مصنوعی نیاز ندارم، بلکه باید در هر نوار جستجو، اپلیکیشن پیام‌رسان، موزیک پلیر و پی‌دی‌اف خوانی که استفاده می‌کنم، یک هوش مصنوعی منتظر من نشسته باشد.

تب تند هوش مصنوعی در تمام اپلیکیشن‌ ها

اپلیکیشن گوگل فوتوز اکنون شامل قابلیت Ask Photos است که از هوش مصنوعی جمینای برای جستجو در گالری، پاسخ به سوالات درباره آن و اعمال ویرایش‌ها بر اساس دستورات متنی استفاده می‌کند. گوگل می‌گوید این ویژگی هنوز آزمایشی است و ممکن است نتایج نادرستی تولید کند. شما می‌توانید آن را غیرفعال کنید، اگرچه انجام این کار نیازمند جستجوی فراوان در تنظیمات Photos، سپس Preferences و در نهایت بخش Gemini features در اپلیکیشن فوتوز است.

وجود این تنظیمات باز هم از هیچی بهتر است. با این حال، کسی که بارها یک دعوت‌نامه را رد می‌کند، پیش از این ترجیح و خواسته خود را اعلام کرده است. اپلیکیشن به سادگی عبارت «الان نه» را به عنوان «لطفاً وقتی فراموش کردم چرا عصبانی بودم، دوباره از من بپرس» تفسیر می‌کند.

شرکت متا (Meta) رویکرد گسترده‌تری اتخاذ کرده است. دستیار هوش مصنوعی این شرکت اکنون در واتساپ، اینستاگرام، فیسبوک و مسنجر حضور دارد. یک دایره آبی رنگ توانسته است کاربران را در چهار اپلیکیشن مجزا دنبال کند؛ مانند یک فروشنده سمج که به طرز عجیبی در هر راهروی فروشگاه ظاهر می‌شود.

سرویس اسپاتیفای (Spotify) قابلیت دی‌جی هوش مصنوعی (AI DJ)، پلی‌لیست‌های ساخته‌شده با هوش مصنوعی و جستجوی موسیقی محاوره‌ای را ارائه می‌دهد. نرم‌افزار ادوبی ریدر (Adobe Reader) یک دستیار هوش مصنوعی را در کنار یک فایل پی‌دی‌اف ساده قرار داده است. مایکروسافت از این هم فراتر رفته و نام هاب آفیس خود را به اپلیکیشن Microsoft 365 Copilot تغییر داده است؛ احتمالاً به این دلیل که نام «مایکروسافت ۳۶۵، اکنون با هوش مصنوعی چه بخواهید و چه نخواهید» در نظرسنجی‌ها بازخورد خوبی نداشته است!

مایکروسافت به کاربران نسخه دسکتاپ اجازه می‌دهد کوپایلت (Copilot) را در ورد، اکسل و پاورپوینت غیرفعال کنند. مستندات این شرکت نشان می‌دهند که همین کلید غیرفعال‌سازی در نسخه‌های iOS، اندروید یا وب در دسترس نیست. کاربران موبایل در عوض باید تنظیمات حریم خصوصی گسترده‌تری را تغییر دهند که پتانسیل تحت تأثیر قرار دادن سایر ویژگی‌های متصل را در این فرآیند دارد. این کار بیشتر شبیه قطع کردن کنتور برق است تا یک کلید خاموش و روشن ساده.

برخی از این ابزارهای هوش مصنوعی واقعاً مفید هستند

من وانمود نمی‌کنم که هر ویژگی هوش مصنوعی بی‌ارزش است. پیدا کردن یک عکس خاص با توصیف کردن شرایط نیمه‌تاریک و مبهمی که از آن به یاد دارید واقعاً مفید است. پرسیدن یک سوال مشخص از یک فایل PDF با ۷۰ صفحه متن می‌تواند در زمان صرفه‌جویی کند. جستجوی محاوره‌ای موسیقی در اسپاتیفای ممکن است در جایی موفق شود که نوار جستجوی معمولی آن گاهی اوقات طوری رفتار می‌کند که انگار به آن معما داده‌ام.

من همچنین برای اکانت‌های ChatGPT و Claude هزینه پرداخت می‌کنم. واضح است که مخالفت من با اصل وجود هوش مصنوعی نیست.

تفاوت اصلی در «قصد و هدف کاربر» است. وقتی یک اپلیکیشن هوش مصنوعی را باز می‌کنم، خودم انتخاب کرده‌ام که با هوش مصنوعی تعامل داشته باشم. اما وقتی اپلیکیشن فوتوز را باز می‌کنم، عکس‌هایم را می‌خواهم. وقتی واتساپ را باز می‌کنم، می‌خواهم به کسی پیام بدهم. وقتی اسپاتیفای را باز می‌کنم، احتمالاً از قبل می‌دانم که می‌خواهم چه آهنگی را گوش کنم.

این اپلیکیشن‌ها قبل از اینکه هوش مصنوعی به پر سروصدا ترین ویژگی جدید آن‌ها تبدیل شود، به خوبی کار می‌کردند. اکنون، دستیار هوش مصنوعی به طور فزاینده‌ای به عنوان مرکز اصلی تجربه کاربری ارائه می‌شود؛ در حالی که هر کاری که اپلیکیشن در ابتدا برای انجام آن ساخته شده بود، کمی به حاشیه رانده می‌شود.

به نظر می‌رسد کل صنعت تکنولوژی وحشت‌زده است که مبادا هوش مصنوعی نامرئی بماند. هر دستیاری به یک دکمه نیاز دارد، هر دکمه به یک درخشش رنگارنگ احتیاج دارد و هر درخشش باید دقیقاً همان بخشی از صفحه نمایش را اشغال کند که انگشت شست شما به طور طبیعی روی آن قرار می‌گیرد.

یک ویژگی واقعاً مفید نیازی به معرفی مداوم خود ندارد. این ویژگی به آرامی بخشی از روال روزمره شما می‌شود زیرا یک مشکل را بهتر از روش قدیمی حل می‌کند. رویکرد فعلی بیشتر شبیه به این است که شرکت‌های نرم‌افزاری به شدت تلاش می‌کنند ثابت کنند که آن‌ها نیز یک استراتژی هوش مصنوعی دارند.

کلمه «نه» باید پس از هر آپدیت نرم‌افزاری زنده بماند

این شرکت‌ها مدام وعده نرم‌افزارهایی را می‌دهند که ما را درک می‌کنند. گوگل فوتوز می‌تواند چهره‌ها، مکان‌ها، اشیاء و تعطیلات نیمه‌فراموش‌شده سال‌های گذشته را شناسایی کند. اسپاتیفای بررسی می‌کند که چه چیزی را پخش می‌کنیم، چه زمانی آن را گوش می‌دهیم و کدام آهنگ را بعد از ۱۲ ثانیه رها می‌کنیم. متا سال‌ها صرف ساخت سیستم‌هایی کرده است که پیش‌بینی کنند چه چیزی ما را به خیره شدن به صفحه نمایش خیره نگه می‌دارد.

با این حال، به خاطر سپردن اینکه یک کاربر پیش از این ویژگی هوش مصنوعی را رد کرده است، ظاهراً فراتر از محدودیت‌های محاسبات مدرن است! مطمئناً ما می‌توانیم در مستندات آن‌ها راهی برای عدم مشارکت (opt-out) پیدا کنیم، اما چرا باید فعال بودن پیش‌فرض (opt-in) انتخاب اول آن‌ها باشد؟

یک پیام رد شده دوباره بازمی‌گردد. یک دکمه پنهان‌شده برجسته‌تر می‌شود. یک به‌روزرسانی اپلیکیشن بی‌سروصدا فرصت دیگری به دستیار می‌دهد تا خود را معرفی کند. نرم‌افزار همه‌چیز را به خاطر می‌سپارد، به جز ترجیح کاربر که با استراتژی فعلی شرکت در تضاد است.

شاید این اپلیکیشن‌ها از قبل معنای کلمه «نه» را می‌دانند؛ آن‌ها صرفاً به این نتیجه رسیده‌اند که به خاطر سپردن آن برای میزان تعامل کاربران (Engagement) بد خواهد بود.