قطعی اینترنت و تبعات وحشتناک اقتصادی و اجتماعی در ایران

در حالی که سایه شرایط خاص امنیتی بر کشور سنگینی می کند، تداوم قطعی اینترنت بین الملل وارد دومین ماه خود شده و کسب و کارهای آنلاین را با روزهای بسیار تاریکی روبرو کرده است. این وضعیت نه تنها بر معیشت مردم تاثیر منفی گذاشته، بلکه ارتباطات روزمره و سلامت روان جامعه را نیز تحت الشعاع قرار داده است.

تاثیرات مخرب قطع ارتباط بر روان و سبک زندگی شهروندان

به گزارش رسانه ها، قطعی اینترنت آثار مخربی بر ذهن و روان انسان ها به جا گذاشته است. در سال های اخیر، شبکه های اجتماعی و پیام رسان ها به بخشی جدایی ناپذیر از زندگی روزانه ایرانیان تبدیل شده بودند. قطع ناگهانی این دسترسی، نوعی خلأ عمیق در زندگی بسیاری از افراد ایجاد کرده است.

بسیاری از کاربران که به تازگی با فناوری های نوین مانند هوش مصنوعی و چت جی پی تی خو گرفته بودند، اکنون از این ابزارها محروم شده اند. جایگزین کردن این عادت ها با مطالعه کتاب یا سینما در مدت زمان کوتاه ممکن نیست و این موضوع باعث افزایش نارضایتی های عمومی شده است. در این میان، پلتفرم های داخلی نیز با نظارت های سخت گیرانه روبرو هستند که گاهی به توقف انتشار محتوا یا بسته شدن کانال ها منجر می شود و ملال این روزهای کاربران را دوچندان می کند.

ضربه سهمگین به پیکره اقتصاد دیجیتال

بخش اقتصاد بیشترین آسیب را از قطع زیرساخت های ارتباطی متحمل شده است. بسیاری از کسب و کارهای خرد مجبور به توقف فعالیت شده اند و شرکت های بزرگ حوزه اقتصاد دیجیتال به ناچار سیاست تعدیل نیرو را در پیش گرفته اند. آمارهای رسمی نشان می دهد که تقاضا برای دریافت بیمه بیکاری به شدت افزایش یافته است.

خسارت میلیاردی به زیرساخت های اقتصادی

بر اساس گزارش های منتشر شده، قطعی اینترنت طی دو ماه گذشته خسارات جبران ناپذیری به بار آورده است:

• خسارت مستقیم روزانه به اقتصاد دیجیتال حدود ۳۰ تا ۴۰ میلیون دلار برآورد می شود.
• با احتساب عدم النفع و خسارت های غیرمستقیم، این رقم به بیش از ۸۰ میلیون دلار در روز می رسد.
• در مجموع ۶۰ روز گذشته، اقتصاد ایران بیش از ۴ میلیارد دلار یا معادل ۳۰۰ هزار میلیارد تومان زیان دیده است.

چالش اینترنت طبقاتی و نقد انجمن تجارت الکترونیک

در حالی که طرح هایی مانند «اینترنت پرو» یا اینترنت طبقاتی برای برخی گروه های خاص در حال اجراست، انجمن تجارت الکترونیک در بیانیه ای این اقدام را محکوم کرد. این انجمن که برندهای بزرگی چون اسنپ، دیجی کالا و آپارات را در بر می گیرد، طبقاتی کردن اینترنت را غیرانسانی و نقض حقوق اولیه شهروندان دانست.

کارشناسان معتقدند اینترنت طبقاتی راه حل مشکل نیست، زیرا برای حیات یک کسب و کار آنلاین، باید هم خدمات دهنده و هم خدمات گیرنده به اینترنت دسترسی داشته باشند. ارائه اینترنت به قشری خاص در حالی که عامه مردم از آن محروم هستند، عدالت اجتماعی را زیر سوال می برد.

مشکلات مضاعف جامعه ناشنوایان در دوران قطعی اینترنت

یکی از آسیب پذیرترین گروه ها در برابر قطعی اینترنت، جامعه ناشنوایان است. دبیرکل شبکه ملی سازمان های مردم نهاد ناشنوایان ایران اعلام کرد که قطع اینترنت باعث قطع معاش و ارتباطات حیاتی این قشر شده است. زبان اصلی ارتباطی ناشنوایان، زبان اشاره تصویری است و بدون اینترنت، توان ارتباطی آن ها به شدت محدود می شود.

خلا اطلاع رسانی برای توانخواهان

در شرایط بحرانی، ناشنوایان به دلیل عدم دسترسی به تماس های صوتی و محدودیت های صدا و سیما، در بن بست اطلاع رسانی قرار گرفته اند. بسیاری از آن ها که از طریق مشاغل آنلاین امرار معاش می کردند، اکنون با مشکلات معیشتی جدی مواجه شده اند. این در حالی است که فروش اینترنت با قیمت های نجومی، امکان دسترسی را برای این دهک های کم درآمد غیرممکن کرده است.

وعده های انتخاباتی و واقعیت های موجود

موضوع رفع فیلترینگ و اصلاح نظام ناکارآمد محدودیت های اینترنتی، از وعده های اصلی ریاست جمهوری در انتخابات سال ۱۴۰۳ بود. با این حال، با گذشت ماه ها از تشکیل دولت جدید، همچنان محدودیت ها پابرجاست. تداوم این وضعیت نه تنها کسب و کارهای فعال در فضای مجازی را به چرخه اقتصاد بازنگردانده، بلکه بر شدت نارضایتی های عمومی و زیان های اقتصادی افزوده است.