جنگ میلیارد دلاری هند با چین؛ تلاش دهلی‌نو برای تصاحب بازار جهانی تولید گوشی هوشمند

هند روز چهارشنبه از مشوق‌های جدید میلیارد دلاری برای تولید گوشی هوشمند و توسعه گسترده در حوزه نیمه‌هادی‌ها رونمایی کرد. دهلی‌نو با تکیه بر موفقیت‌های اخیر خود در مونتاژ آیفون‌های اپل، تلاش می‌کند بخش بیشتری از زنجیره تامین الکترونیک جهانی را از چنگ چین خارج کند و به سمت خود بکشد.

به گزارش بخش اخبار فناوری زوم تک به نقل از TechCrunch، این برنامه جدید که «طرح تولید تلفن همراه» (Mobile Phone Manufacturing Scheme) نام دارد، با بودجه‌ای معادل ۶۲۵ میلیارد روپیه (حدود ۶.۵ میلیارد دلار) به مدت پنج سال اجرا خواهد شد. در قالب این طرح، به تولیدکنندگان گوشی‌های هوشمند بر اساس میزان فروش واجد شرایط، پاداش‌هایی با نرخ ۲.۲۵ درصد تا ۵ درصد تعلق می‌گیرد. همچنین ۱.۵ درصد مشوق اضافی برای تامین قطعات کلیدی و مجموعه‌های فرعی از داخل خاک هند در نظر گرفته شده است. علاوه بر این، دهلی‌نو ۱.۲۸ تریلیون روپیه دیگر (حدود ۱۳.۳ میلیارد دلار) را برای تقویت تولید داخلی نیمه‌هادی‌ها اختصاص داده است؛ اقدامی که برنامه مشوق‌های تراشه‌سازی ۱۰ میلیارد دلاری سال ۲۰۲۱ را با حمایت‌های بسیار بیشتر در زمینه‌های تجهیزات تراشه، مواد اولیه، طراحی و کارهای پژوهشی گسترش می‌دهد.

رشد چشمگیر هند در زنجیره تامین جهانی و سهم تولید آیفون

در طول دهه گذشته، هند به عنوان یک قطب فرعی اما به شدت رو به رشد در صنعت تولید گوشی هوشمند ظاهر شده و توانسته است خطوط تولید برندهای بزرگی نظیر اپل، سامسونگ و شرکت‌های چینی مثل شیائومی، اوپو و ویوو را به سمت خود جذب کند. اپل مونتاژ گوشی‌های آیفون را در سال ۲۰۱۷ در این کشور آغاز کرد و از آن زمان تاکنون با همکاری شرکایی مانند فاکسکان (Foxconn) و گروه صنعتی تاتا (Tata Group) هند، ظرفیت تولید خود را به شدت افزایش داده است؛ به طوری که در حال حاضر حدود ۲۵ درصد از کل آیفون‌های این شرکت غول‌پیکر آمریکایی در هند تولید می‌شوند تا وابستگی کوپرتینویی‌ها به زنجیره تامین چین کاهش یابد.

البته این موج توسعه فراتر از اپل رفته است. هفته گذشته دولت هند چراغ سبز نهایی را برای تاسیس یک سرمایه‌گذاری مشترک در زمینه تولید گوشی‌های هوشمند میان شرکت چینی ویوو (Vivo) و شرکت الکترونیکی هندی دیکسون تکنولوژی (Dixon Technologies) صادر کرد. دهلی‌نو همچنین تعرفه‌های واردات برخی قطعات گوشی و لوازم الکترونیکی را حذف کرده است؛ تصمیمی که می‌تواند هزینه‌های تمام‌شده تولید را برای غول‌هایی نظیر اپل و شیائومی به طرز محسوسی کاهش دهد.

فاصله بزرگ هند تا شکستن انحصار تولید گوشی هوشمند در چین

با وجود تمام این تلاش‌ها، هند هنوز راه طولانی و سختی برای به چالش کشیدن سلطه همه‌جانبه چین در پیش دارد. بر اساس گزارش موسسه تحقیقاتی Counterpoint Research، چین در سال ۲۰۲۵ سهمی معادل ۶۳ درصد از کل تولید گوشی هوشمند جهان را به خود اختصاص داده بود، در حالی که سهم هند تنها ۱۸ درصد بود. این ارقام نشان‌دهنده ابعاد عظیم اکوسیستم تولید و زنجیره تامینی است که دهلی‌نو قصد دارد از صفر ایجاد کند.

ناوکندار سینگ (Navkendar Singh)، نایب رئیس موسسه تحقیقاتی IDC در این باره می‌گوید: «برنامه جدید نشان‌دهنده یک تغییر استراتژی اساسی از رویکرد قدیمی “فقط مونتاژ بیشتر” به سمت “عمق بخشیدن به تولید، تحقیق و توسعه (R&D) و کسب ارزش افزوده بومی” است. هند پیش از این در بخش مونتاژ نهایی عملکرد بسیار خوبی داشت، اما برای تامین قطعات اولیه همچنان به شدت وابسته به واردات بود.»

سینگ اضافه کرد: «اپل مستقیماً از این سیاست‌ها سود خواهد برد. افزایش اعتبار هند در حوزه صادرات و ساخت می‌تواند به این شرکت اطمینان بیشتری بدهد تا تولید خود را از چین خارج کرده و شرکای زنجیره تامین خود را تشویق کند تا قطعات بیشتری را به صورت محلی در هند تامین کنند.»

پیش‌بینی تولید ۴۰۵ میلیارد دلاری و ایجاد هزاران فرصت شغلی جدید

این برنامه جامع تولید گوشی هوشمند تا مارس ۲۰۳۱ میلادی ادامه خواهد داشت. دولت هند انتظار دارد ارزش تولیدات تلفن همراه در این بازه زمانی به حدود ۳۹ تریلیون روپیه (تقریباً ۴۰۵ میلیارد دلار) برسد و اجرای این طرح بتواند حدود ۶۰ هزار شغل مستقیم ایجاد کند.

تارون پاتاک (Tarun Pathak)، مدیر بخش تحقیقات موسسه کانترپوینت، اظهار داشت که این برنامه پنج ساله می‌تواند بازدهی بلندمدت قوی‌تری برای اکوسیستم قطعه‌سازی هند به همراه داشته باشد و سازندگان بیشتری را به این کشور جذب کند. پاتاک توضیح داد که با رسیدن قیمت‌های حافظه به رکوردهای بی‌سابقه، برندهای تولیدکننده به دنبال “صرفه‌جویی حتی در یک سنت” در تامین قطعات خود هستند. به عقیده او، تولید محلی می‌تواند در درازمدت مزایای اقتصادی بسیار خوبی به همراه داشته باشد، به ویژه در شرایطی که تضعیف ارزش روپیه هند، هزینه واردات قطعات را بالا می‌برد.

احیای برندهای بومی هند در بازار بین‌المللی

علاوه بر تشویق به تولید بومی، دهلی‌نو تمایل دارد شرکت‌های داخلی سهم بیشتری از ارزش مادی این صنعت گران‌قیمت را کسب کنند. آشوینی ویشناو (Ashwini Vaishnaw)، وزیر فناوری اطلاعات هند، در جریان یک نشست مطبوعاتی برای معرفی این بسته‌های حمایتی جدید اعلام کرد که دولت قصد دارد به پرورش و رشد برندهای ملی تلفن همراه کمک کند. این برنامه مشوق، شامل یک پاداش ۳ درصدی اضافی از فروش واجد شرایط برای بخش‌های طراحی محصول و تحقیقات با هدف توسعه برندهای بومی هند است.

هند پیش از این سازندگان بومی شناخته‌شده‌ای مانند میکرومکس (Micromax)، کاربون (Karbonn) و لاوا (Lava) را در بازار داشت؛ با این حال، با ورود تهاجمی و گسترده رقبای چینی مانند شیائومی، ویوو و اوپو به بازار هند، برندهای ملی بازی را واگذار کردند و بخش عمده بازار داخلی اکنون در تسلط چینی‌ها قرار دارد.

هدف‌گذاری بزرگ؛ سهم ۴۰ درصدی هند از بازار جهانی موبایل

جاه‌طلبی‌های صنعت موبایل هند فراتر از ایجاد چند برند بومی است. پانکاج موهیندرو (Pankaj Mohindroo)، رئیس انجمن سلولی و الکترونیک هند (ICEA) که اعضای برجسته‌ای مانند اپل و گوگل دارد، معتقد است: «هند باید هدف خود را تصاحب ۳۵ تا ۴۰ درصد از کل تولید گوشی هوشمند جهان قرار دهد.»

به گفته موهیندرو، این سیاست‌های نوین دولت می‌تواند به ایجاد شبکه‌های تامین قدرتمندتر، ارتقای تخصص مهندسی و دانش فنی لازم برای پررنگ‌تر کردن نقش هند در زنجیره تامین جهانی کمک شایانی کند.

شرط‌بندی همزمان هند روی دو حوزه حیاتی یعنی گوشی‌های هوشمند و تراشه‌ها و نیمه‌هادی‌ها نشان می‌دهد که دهلی‌نو در تلاش است تا زیرساخت عمیق تولیدات الکترونیکی را ایجاد کند؛ همان اکوسیستمی که پیش از این پایه و اساس قدرت بلامنازع چین در جهان بوده است. رونق مونتاژ آیفون در هند ثابت کرد که این کشور پتانسیل تصاحب نقش‌های بزرگتر در صنعت تولید جهانی را دارد. اکنون آزمون سخت‌تر این است که آیا تامین‌کنندگان قطعات، فناوری‌های پیشرفته و تولید با ارزش افزوده بالا نیز به دنبال این موج وارد خاک هند خواهند شد یا خیر.