ادعای شرق: معمای اینترنت ۸ سطحی و بازگشت دسترسی ها از امروز

در حالی که بیست روز از آغاز اختلالات گسترده و سراسری اینترنت در کشور می گذرد، روزنامه شرق در گزارشی اختصاصی و به نقل از منابع آگاه، پرده از یک سیستم جدید مدیریتی برداشت. بر اساس این ادعا، شبکه اینترنت ایران اکنون بر اساس یک مدل «طبقه بندی ۸ سطحی» کنترل می شود و طبق تصمیمات اتخاذ شده، قرار است از ظهر امروز (سه شنبه ۷ بهمن) وضعیت دسترسی کاربران با ارتقا به «سطح ۲»، بهبود قابل توجهی پیدا کند.

ماجرای سطوح هشت گانه اینترنت چیست؟

طبق شنیده ها و گزارش منتشر شده در شرق، دسترسی به شبکه جهانی وب در ایران بر اساس یک پروتکل امنیتی پیچیده به هشت سطح مختلف تقسیم شده است. در این دسته بندی، «سطح ۸» به معنای قطع کامل، خاموشی مطلق و عدم دسترسی به هرگونه شبکه است (وضعیتی که در روزهای ابتدایی تجربه شد). در مقابل، «سطح ۱» بیانگر وضعیت عادی و نرمال اینترنت، مشابه شرایط پیش از ۱۸ دی ماه است.

منابع آگاه اعلام کرده اند که وضعیت اینترنت کشور تا پیش از این در «سطح ۵» قرار داشته است؛ سطحی که در آن تنها دسترسی به سایت های داخلی و برخی سرویس های لیست سفید امکان پذیر بود. اما خبر خوش اینجاست که طبق وعده های جدید، قرار است این محدودیت ها کاهش یافته و شبکه به «سطح ۲» منتقل شود.

تفاوت سطح ۵ با سطح ۲ در چیست؟

گذار از سطح ۵ به سطح ۲ می تواند تغییری محسوس برای کاربران ایجاد کند. رسیدن به سطح ۲ به این معنی است که دسترسی به اکثر سرویس های بین المللی و سایت های خارجی برقرار خواهد شد و اینترنت به وضعیت نیمه عادی باز می گردد. البته پیش بینی می شود که در این سطح نیز فیلترینگ برخی پلتفرم های خاص و محبوب (مانند اینستاگرام یا واتس اپ) همچنان پابرجا باقی بماند، اما کلیت دسترسی به وب آزادتر خواهد شد.

همسویی اخبار با داده های فنی رادار کلادفلر

نکته ای که احتمال صحت این خبر را تقویت می کند، تطابق آن با داده های فنی است. گزارش های سرویس رادار کلادفلر (Cloudflare Radar) نشان می دهد که در ساعات صبح امروز، ترافیک موبایل در ایران جهشی ۴۷ درصدی داشته است. این افزایش ترافیک هم زمان با انتشار خبر کاهش محدودیت ها، سناریوی بازگشایی پلکانی اینترنت را محتمل تر می کند.

با این حال، با توجه به تکذیبیه های پیشین وزارت ارتباطات در خصوص اخبار مشابه (مانند خبر خبرگزاری فارس)، کاربران و افکار عمومی همچنان با دیده تردید و احتیاط به این وعده ها می نگرند و منتظرند تا نتیجه عملی این تصمیمات را روی گوشی های خود مشاهده کنند.