پروژه مرموز «استارفال»؛ تلاش اسپیس ایکس برای رهبری بازار ترابری کالا از مدار زمین

یک موشک فالکون ۹ اسپیس ایکس قرار است روز سه‌شنبه برای آزمایش یک فضاپیمای بازگشتی جدید پرتاب شود. هدف از این ماموریت، ارزیابی سیستمی است که برای تحویل بار و کالا به هر نقطه‌ای از جهان از طریق مدار پایینی زمین (LEO) طراحی شده است.

رونمایی از کپسول بازگشتی Starfall تحت تدابیر شدید امنیتی

به گزارش بخش اخبار علمی زوم تک به نقل از وب‌سایت آرس تکنیکا (Ars Technica)، این شرکت کپسول بازگشتی جدید و نعلبکی‌شکل خود به نام استارفال (Starfall) را در سکوت کامل خبری و تحت یک حجاب اطلاعاتی توسعه داده است. بر اساس ارزیابی زیست‌محیطی که ماه گذشته توسط اداره هوانوردی فدرال (FAA) منتشر شد، هدف از ساخت این سازه، پشتیبانی از «حمل‌ونقل و تحویل کالاها از طریق فضا» است.

اولین نمایش آزمایشی فضاپیمای استارفال برای صبح روز سه‌شنبه برنامه‌ریزی شده است. حداقل یکی از این کپسول‌ها سوار بر موشک فالکون ۹ از پایگاه نیروی فضایی کیپ کاناورال در فلوریدا به مدار زمین خواهد رفت. پس از دو دور چرخش به دور سیاره زمین، مرحله دوم فالکون ۹ کپسول استارفال را رها می‌کند تا وارد جو شود. این کپسول در نهایت با کمک چتر نجات در اقیانوس آرام، در حدود ۸۰۰ مایلی غرب کالیفرنیا فرود خواهد آمد.

این اطلاعات بر اساس هشدارهای حریم هوایی و دریایی به دست آمده است که به خلبانان و ملوانان دستور می‌دهد از منطقه فرود استارفال دوری کنند. اسپیس ایکس در پیام‌های عمومی خود به گونه‌ای با این پرتاب رفتار می‌کند که گویی یک مأموریت طبقه‌بندی‌شده و محرمانه برای دولت ایالات متحده است.

ویژگی‌ های فنی و ابعاد فضاپیمای استارفال

بخش عمده اطلاعات ما درباره استارفال از ارزیابی زیست‌محیطی FAA به دست می‌آید. در این سند آمده است که استارفال «تحویل نقطه به نقطه محموله‌های حیاتی را از طریق فضا در بازه‌های زمانی بسیار سریع امکان‌پذیر می‌کند» و دسترسی به فضا را برای تولیدات تجاری در فضا فراهم می‌سازد؛ بازار نوپایی که تا کنون عمدتاً به سمت داروسازی جهت‌گیری شده است. استارفال می‌تواند این مواد تولید شده در فضا را برای استفاده تجاری به زمین بازگرداند.

کپسول استارفال استوانه‌ای شکل است و مشخصات فنی آن به شرح زیر است:

• قطر سازه: ۱۰.۲ فوت (۳.۱ متر)
• ارتفاع سازه: ۲.۵ فوت (۰.۷۵ متر)
• وزن خالص کپسول: حدود ۴۶۰۰ پوند (۲.۱ تن متری)
• ظرفیت حمل بار (Payload): حدود ۲۲۰۰ پوند (۱ تن متری)
• وزن کل سیستم: ۶۸۰۰ پوند (۳.۱ تن متری)

این فضاپیما که منحصراً برای حمل بار طراحی شده، کوچکتر از فضاپیمای سرنشین‌دار کرو دراگون (Crew Dragon) اسپیس ایکس است که برای جابجایی فضانوردان به ایستگاه فضایی بین‌المللی استفاده می‌شود.

نحوه عملکرد و کاربردهای نظامی-تجاری استارفال

این نسخه از استارفال قادر به خروج خودکار از مدار نیست و برای هدایت مجدد به سمت جو زمین به موشک حامل خود متکی است. پس از جدایی از راکت، این وسیله دیسکی‌شکل از گاز نیتروژن فشرده استفاده می‌کند تا سپر حرارتی خود را در جهت مناسب برای ورود مجدد به جو قرار دهد.

اما چه کسی ممکن است از چنین فناوری پیشرفته‌ای استفاده کند؟ ارتش ایالات متحده (پنتاگون) یکی از واضح‌ترین پاسخ‌هاست. پنتاگون در حال حاضر با اسپیس ایکس روی مفهومی به نام «راکِت کارگو» یا «تحویل نقطه به نقطه» کار می‌کند که از فضاپیمای غول‌پیکر ستارشیپ (Starship) برای تحویل محموله‌های عظیم تجهیزات به نقاط دوردست جهان در کمتر از یک ساعت استفاده خواهد کرد. از آنجایی که استارشیپ یک سازه غول‌پیکر ۲۰ طبقه است و نیاز به باندهای فرود خاصی دارد، استارفال می‌تواند گزینه‌ای بسیار همه‌کاره‌تر و منعطف‌تر برای تحویل محموله‌های سبک‌تر باشد.

ارتش همچنین قراردادهایی را با شرکت‌های بلو اوریجین، راکت لب و اندرول برای توسعه فناوری‌های تحویل جهانی کالا از فضا امضا کرده است. با این حال، با توجه به اینکه استارشیپ همچنان در حال گذراندن پروازهای آزمایشی است، اسپیس ایکس با معرفی کپسول تحویل بار استارفال، پتانسیل بالایی برای به دست گرفتن زودهنگام این بازار استراتژیک دارد.