پایان نبرد تیک تاک ؟ جزئیات معامله ترامپ و چین برای انتقال مالکیت تیک تاک فاش شد

به گزارش زوم تک از بلومبرگ ، اسکات بسنت، وزیر خزانه داری ایالات متحده، اعلام کرد که پس از بیش از یک سال مذاکره، ایالات متحده و چین به “راه حل نهایی” معامله ای برای انتقال عملیات های پلتفرم رسانه اجتماعی تیک تاک در آمریکا به یک کنسرسیوم سرمایه گذار جدید، نزدیک شده اند.

نهایی شدن توافق تیک تاک در کوالالامپور

او در مصاحبه ای با شبکه فاکس بیزینس نتورک (Fox Business Network) که پس از دیدار رئیس جمهور دونالد ترامپ با شی جین پینگ، رئیس جمهور چین، در پایتخت مالزی انجام شد، گفت: «در کوالالامپور، ما توافق تیک تاک را از نظر کسب تاییدیه چین نهایی کردیم، و من انتظار دارم که این موضوع در هفته ها و ماه های آینده پیش برود و ما بالاخره راه حلی برای آن خواهیم دید».

این مقاله را حتما بخوانید : هشدار: بیش از ۱۵۰۰۰ دامنه جعلی فروشگاه تیک‌تاک برای سرقت ارزهای دیجیتال و انتشار بدافزار

اوراکل و دیگران در معامله تیک تاک آمریکا

مقامات آمریکایی و چینی درباره معامله ای مذاکره کرده اند که بر اساس آن، شرکت اوراکل (Oracle Corp) و چندین شرکت دیگر در نسخه آمریکایی تیک تاک سرمایه گذاری خواهند کرد. اگر این معامله نهایی شود، یک موضوع مداوم در روابط پکن و واشنگتن را حل خواهد کرد و یک عامل پیچیده در مذاکرات گسترده تر تجاری را حذف می کند.

قانون بایدن و ضرب الاجل هایی که ترامپ تمدید کرد

بر اساس یک قانون امنیت ملی که سال گذشته توسط رئیس جمهور وقت، جو بایدن، امضا شد (قانون حفاظت از آمریکایی ها در برابر برنامه های تحت کنترل دشمنان خارجی)، به مالک این برنامه، یعنی شرکت بایت دنس (ByteDance Ltd) مستقر در پکن، دستور داده شد که یا تیک تاک آمریکا را بفروشد یا با ممنوعیت کامل در این کشور روبرو شود. ضرب الاجل اولیه در ژانویه 2025 بود، اما ترامپ پس از بازگشت به قدرت، آن را چندین بار تمدید کرد. ضرب الاجل اکنون ژانویه 2026 است، یک سال پس از اجرایی شدن قانون.

ساختار معامله جدید بر اساس فرمان اجرایی ترامپ

بر اساس ترتیبات این واگذاری که در فرمان اجرایی امضا شده توسط ترامپ در 25 سپتامبر مشخص شده است، مالکیت و کنترل عمده تیک تاک در اختیار آمریکایی ها خواهد بود. بسیاری از جزئیات دقیق این توافق هنوز علنی نشده است. نتیجه نهایی به شکل دهی سرنوشت بایت دنس کمک خواهد کرد؛ استارت آپی 400 میلیارد دلاری که با ارزش ترین شرکت خصوصی چین است و پلتفرم ویدیویی آن، تیک تاک، توسط 170 میلیون آمریکایی استفاده می شود.

تاثیر این معامله بر متا و گوگل چیست؟

چگونگی تکامل این چارچوب احتمالا بر چشم انداز گسترده تر رسانه های اجتماعی ایالات متحده نیز تاثیرات عمیقی خواهد داشت؛ جایی که رقبایی از جمله شرکت متا پلتفرمز (مالک فیسبوک و اینستاگرام) و گوگل شرکت آلفابت (مالک یوتیوب) برای به دست آوردن سهم بیشتری از بازار در حال رقابت هستند.

مالک واقعی تیک تاک در آمریکا چه کسی خواهد بود؟

فرمان اجرایی ماه سپتامبر ترامپ می گوید که بایت دنس سهمی کمتر از 20 درصد در تیک تاک آمریکا خواهد داشت – همان طور که قانون امنیت ملی الزامی کرده است – و باقی شرکت متعلق به “سرمایه گذاران معین” خواهد بود، بدون اینکه مشخص کند آن ها چه کسانی هستند.

کنسرسیوم خریداران: از اوراکل تا سیلور لیک و ابوظبی

انتظار می رود کنسرسیوم خریداران شامل شرکت اوراکل باشد. بلومبرگ گزارش داده است که شرکت سهام خصوصی سیلور لیک منیجمنت (Silver Lake Management LLC) و شرکت سرمایه گذاری MGX مستقر در ابوظبی نیز در حال مذاکره برای سرمایه گذاری در این سرمایه گذاری مشترک جدید آمریکایی هستند.

نقش کلیدی اوراکل: میزبانی داده ها و نظارت امنیتی

اوراکل در حال حاضر خدمات ابری را برای تیک تاک ارائه می دهد و داده های کاربران را در ایالات متحده و سایر کشور ها میزبانی می کند. به گفته یک مقام ارشد کاخ سفید، در صورت اجرایی شدن این معامله، اوراکل به عنوان تامین کننده امنیتی تیک تاک عمل خواهد کرد و به نهاد جدید تیک تاک آمریکا کمک خواهد کرد تا برنامه را برای ایمنی نظارت کند و با دولت ایالات متحده همکاری نزدیکی داشته باشد.

آیا پای خانواده مرداک و مایکل دل هم در میان است؟

ترامپ در مصاحبه ای با فاکس نیوز اشاره کرد که لاکلان مرداک، رئیس فاکس کورپ (Fox Corp) و پدرش روپرت مرداک نیز در این تصاحب نقش دارند. او همچنین از لری الیسون، رئیس اوراکل، و مایکل دل، رئیس شرکت دل (Dell Inc) نیز نام برد.

ساختار هیئت مدیره جدید تیک تاک آمریکا

بر اساس طرح پیشنهادی، آمریکایی ها شش کرسی از هفت کرسی هیئت مدیره تیک تاک آمریکا را در اختیار خواهند داشت و همگی دارای گواهی نامه های امنیت ملی و امنیت سایبری خواهند بود. به گفته یک مقام ارشد کاخ سفید، بایت دنس عضو باقی مانده هیئت مدیره را انتخاب خواهد کرد که این عضو از کمیته امنیتی هیئت مدیره کنار گذاشته خواهد شد.

آیا چین رسما با این معامله موافقت کرده است؟

فرمان اجرایی 120 روز به طرفین فرصت داد تا معامله را نهایی کنند. در حالی که ترامپ و دیگر مقامات گفته اند که این معامله توسط رئیس جمهور شی جین پینگ چراغ سبز دریافت کرده است، دولت چین هنوز به طور علنی نگفته است که آیا موافقت خود را اعطا کرده است یا خیر. پس از دیدار مورد انتظار دو رهبر در ماه اکتبر، وزارت بازرگانی چین تنها اعلام کرد که متعهد به “حل و فصل مناسب مسائل” مربوط به تیک تاک است، بدون ارائه جزئیات یا تایید کامل چارچوبی که ایالات متحده ارائه کرده است. تیک تاک تا زمان نهایی شدن توافق به شکل کنونی خود در ایالات متحده به فعالیت ادامه خواهد داد.

ارزش گذاری تیک تاک آمریکا: معامله ای 14 میلیارد دلاری؟

جی دی ونس، معاون رئیس جمهور ایالات متحده، گفت که این معامله ارزش تیک تاک آمریکا را تقریبا 14 میلیارد دلار تعیین می کند. این رقم بسیار پایین تر از برآورد های قبلی ارزش سود آور ترین تجارت بایت دنس در خارج از چین است که بین 35 تا 50 میلیارد دلار تخمین زده می شد.

چرا این قیمت “ارزان” به نظر می رسد؟

ارزش گذاری عملیات تیک تاک در آمریکا همیشه دشوار بوده است، به ویژه با توجه به پیچیدگی الگوریتم محتوای پر طرفدار این برنامه. اما حتی بر اساس محافظه کارانه ترین تخمین ها، این تجارت بیش از 10 میلیارد دلار در سال درآمد زایی می کند – اگر چه این مقدار برای سود ده بودن کافی نیست.

با ارزش گذاری 14 میلیارد دلاری، نسبت قیمت به فروش تیک تاک آمریکا تقریبا 1.4 برابر خواهد بود که با شرکت های بالغ و کم رشد مانند اکسان موبیل (Exxon Mobil Corp) و جنرال میلز (General Mills Inc) هم تراز است. این در حالی است که اپراتور اینستاگرام (متا) و شرکت مادر گوگل (آلفابت) با نسبت حدود هشت برابر فروش معامله می شوند.

سرنوشت الگوریتم جادویی تیک تاک چه می شود؟

موفقیت چشمگیر تیک تاک از پشتوانه الگوریتم آن حاصل شد، که بر اساس فعالیت های اخیر و علایق کاربران، محتوا را به آن ها تغذیه می کند تا آن ها را در حال اسکرول کردن نگه دارد.

اجاره کپی الگوریتم و باز آموزی از صفر

یک مقام کاخ سفید گفت، بر اساس معامله پیشنهادی، مالکان تیک تاک مستقر در آمریکا، یک کپی از الگوریتم را از بایت دنس اجاره خواهند کرد که این الگوریتم با نظارت اوراکل “از پایه باز آموزی” (retrained “from the ground up”) خواهد شد. به گفته این مقام، اوراکل سپس امنیت نسخه جدید آمریکایی الگوریتم را تامین خواهد کرد.

داده های کاربران آمریکایی در ابر اوراکل؛ بایت دنس دسترسی نخواهد داشت

این مقام افزود: «داده های کاربران آمریکایی در یک ابر امن مدیریت شده توسط اوراکل ذخیره می شود و کنترل هایی برای دور نگه داشتن دشمنان خارجی، از جمله چین، وجود خواهد داشت. بایت دنس به اطلاعات مشترکین تیک تاک در آمریکا دسترسی نخواهد داشت و هیچ کنترلی بر الگوریتم در ایالات متحده نخواهد داشت».

چرا تیک تاک آمریکا این قدر مهم است؟

از نظر استفاده فعال روزانه، تیک تاک آمریکا در میان محبوب ترین پلتفرم های رسانه اجتماعی آمریکا قرار دارد و با رقبایی مانند یوتیوب آلفابت و اینستاگرام متا رقابت می کند. این سطح از تعامل، آن را به یک تجارت پرسود تبدیل کرده است که تبلیغ کنندگان مشتاق جذب توجه پایگاه کاربران گسترده آن هستند.

موتور درآمد 39 میلیارد دلاری بایت دنس در خارج از چین

بلومبرگ گزارش داد که در سال 2024، تیک تاک باعث گسترش درآمد جهانی برای بایت دنس شد که به جبران رکود اقتصادی در چین کمک کرد و فروش عملیات های خارج از کشور این شرکت مادر را به 39 میلیارد دلار در سال رساند.

نفوذ بر نسل Z و پتانسیل رقابت با آمازون

مهم تر از آن، همان طور که خود ترامپ بار ها تاکید کرده است، نفوذ تیک تاک در میان مخاطبان جوان تر یا همان نسل Z است. پتانسیل بلند مدت تر برای شاخه های جدید تر مانند “تیک تاک شاپ” (TikTok Shop) برای به چالش کشیدن آمازون دات کام و والمارت در حوزه تجارت الکترونیک نیز برای سرمایه گذاران جذاب است. تیک تاک همچنان یکی از موفق ترین تهاجم های خارجی توسط بخش فناوری چین است که در سال های گذشته توسط تنش های ژئو پلتیکی محدود شده بود.

چرا آمریکا از ابتدا بایت دنس را مجبور به فروش کرد؟

قانون گذاران آمریکایی مدت ها نگران بودند که تیک تاک می تواند برای جاسوسی از شهروندان آمریکایی استفاده شود. این نگرانی از این واقعیت ناشی می شود که چین شرکت های خود را ملزم می کند که در صورت درخواست، هر گونه داده مرتبط با امنیت ملی را با دولت خود به اشتراک بگذارند. (تیک تاک می گوید که هرگز از آن خواسته نشده است که چنین داده هایی را به دولت چین ارائه دهد و در صورت درخواست نیز این کار را نخواهد کرد).

ترس از جاسوسی، باج گیری و انتشار پروپاگاندا

مقامات آمریکایی همچنین نگران هستند که دولت چین بتواند از داده های کاربران تیک تاک در آمریکا سوء استفاده کند – برای مثال، با جمع آوری پرونده هایی از اطلاعات شخصی برای اهداف باج گیری. همچنین این ترس وجود دارد که تیک تاک بتواند از الگوریتم خود برای دستکاری نوع ویدیو هایی که کاربران می بینند، برای ایجاد تفرقه بین آمریکایی ها یا انتشار تبلیغات به نفع مقامات چینی در پکن، استفاده کند.

چرا انتقال داده ها به اوراکل در سال 2022 کافی نبود؟

تیک تاک در سال 2022 تلاش کرد تا با انتقال ذخیره سازی داده های کاربران آمریکایی به سرور های ابری مستقر در آمریکا که توسط اوراکل اداره می شود، با این نگرانی ها مقابله کند. با این حال، آن تلاش ها نتوانست قانون گذاران و مقامات امنیت ملی را راضی کند.