هشدار یک جامعه شناس: قطع اینترنت درمان درد نیست؛ خطر رادیکال شدن خشم عمومی

در شرایطی که کشور روزهای پرالتهابی را سپری می کند و محدودیت های اینترنتی به اوج خود رسیده است، کارشناسان علوم اجتماعی نسبت به پیامدهای تصمیمات قهری هشدار می دهند. سیمین کاظمی، عضو گروه جامعه شناسی پزشکی و سلامت انجمن جامعه شناسی ایران، معتقد است که راهکار مقابله با خشم عمومی، ارائه راه حل واقعی برای مشکلات است و تاکید می کند که «قطع اینترنت» نه تنها مشکلی را حل نمی کند، بلکه بنزینی بر آتش خشم پنهان جامعه خواهد بود.

جراحی اقتصادی روی بدن بیمار سیاست

این جامعه شناس با واکاوی ریشه های اعتراضات اخیر، به وعده های دولت مبنی بر «جراحی اقتصادی» اشاره کرد و گفت: ماجرا از آنجا شروع شد که دولت ادعای انجام یک جراحی بزرگ اقتصادی را داشت، اما به نظر می رسد نه تنها عوارض و خون ریزی های این عمل سنگین پیش بینی نشده بود، بلکه هیچ برنامه درمانی مناسبی هم برای التیام زخم های ناشی از آن وجود نداشت.

کاظمی با انتقاد از اولویت بندی های دولت اظهار داشت: معمولاً دولت ها زمانی دست به تیغ جراحی اقتصادی می برند که کمتر به تبعات اجتماعی آن فکر می کنند. واقعیت این است که جامعه ایران پیش از آنکه نیازمند جراحی اقتصادی باشد، تشنه یک «جراحی سیاسی» است. وقتی اولویت های سیاست داخلی و خارجی با واقعیت های کف جامعه و انتظارات مردم همخوانی ندارد، بروز بحران اجتناب ناپذیر است.

به گفته او، مردم در سیاست خارجی خواهان تامین منافع ملی هستند و در سیاست داخلی انتظار فضای باز سیاسی و برخورد قاطع با فساد و رانت خواری را دارند. تمرکز صرف بر اقتصاد بدون اصلاح بسترهای سیاسی، چشم انداز آینده را برای مردم تیره و تار کرده است.

پاک کردن صورت مسئله با قطع اینترنت

بخش مهمی از صحبت های این جامعه شناس به موضوع داغ این روزها، یعنی قطعی سراسری اینترنت اختصاص داشت. او با اشاره به قطع اینترنت بین الملل از ۱۸ دی ماه تاکنون، این اقدام را نشانه ای از فقدان راه حل در نزد مسئولان دانست و گفت: وقتی تنها ایده ای که برای مدیریت بحران به ذهن مسئولان می رسد اعمال محدودیت و قطع ارتباطات است، واضح است که مشکلات بسیار عمیق تر از آن هستند که با خاموش کردن مودم ها حل شوند.

کاظمی تصریح کرد: محروم کردن انسان ها از امکانات اولیه و حقوق بدیهی شان، به طور طبیعی خشم و نارضایتی را افزایش می دهد. شاید برخی تصور کنند قطع اینترنت یک راه حل است، اما این کار صرفاً پاک کردن صورت مسئله است. مشکلات کشور ریشه دارتر از آن است که با فیلترینگ و قطعی شبکه برطرف شود.

بی تاثیری مُسکن های موقت

او همچنین درباره راهکارهای جبرانی دولت مانند کالابرگ توضیح داد: وقتی تورم افسارگسیخته است، مردم به خوبی می دانند که کالابرگ های یک میلیون تومانی دردی را دوا نمی کند. اگر مردم این کمک ها را می پذیرند، صرفاً از روی اجبار و نیاز است، نه اینکه آن را به عنوان یک نقطه امید یا راه حل واقعی ببینند.

تغییر ماهیت اعتراضات؛ اتحاد طبقات

این تحلیلگر مسائل اجتماعی با مقایسه اعتراضات اخیر با نمونه های گذشته (مانند سال های ۹۶ و ۹۸) به نکته مهمی اشاره کرد: در سال های گذشته معمولاً شاهد تفکیک جنسیتی و طبقاتی در اعتراضات بودیم؛ گاهی اعتراضات صرفاً اقتصادی و مختص فرودستان بود و گاهی مطالبات فرهنگی و آزادی های فردی طبقه متوسط را هدف می گرفت.

او افزود: اما ویژگی بارز اتفاقات اخیر، همزمانی و همگرایی اعتراضات است. امروز هم طبقه متوسط که دغدغه آزادی های مدنی دارد معترض است و هم طبقه فرودست که زیر بار فشار معیشتی له شده است. این هم صدایی زنگ خطری جدی محسوب می شود.

خطر انفجار خشم های فروخورده

سیمین کاظمی در پایان هشداری جدی به تصمیم گیران داد. او با بیان اینکه انباشت مطالبات بی پاسخ خطرناک است، تاکید کرد: سال هاست که نه به خواسته های مدنی و سیاسی پاسخ درستی داده شده و نه گرهی از مشکلات معیشتی باز شده است. این بی توجهی باعث می شود خشم عمومی روی هم تلنبار شود. خشمی که اگر امروز با پاسخگویی و صداقت درمان نشود، در آینده ممکن است به شکل بسیار رادیکال تر و غیرقابل کنترلی آزاد شود.