نه به اسپیکر هوشمند چت جی‌پی‌تی؛ چرا نمی‌خواهم هوش مصنوعی OpenAI کنار تخت‌خوابم باشد؟

امروزه هوش مصنوعی (AI) دور تا دور ما را فرا گرفته است. از گوشی تلفن همراه گرفته تا لوازم خانگی، این فناوری عملاً در همه‌جا حضور دارد – و ممکن است به‌زودی ابعاد بسیار خصوصی‌تری از زندگی ما را در بر بگیرد. گزارش‌های اخیر مدعی هستند که شرکت OpenAI و جانی آیو (Jony Ive) در حال همکاری برای ساخت یک اسپیکر هوشمند بدون صفحه نمایش کوچک هستند که شکلی شبیه به دونات دارد. این دستگاه می‌تواند با باتری کار کند، به اندازه‌ای قابل حمل باشد که بتوان آن را در خانه جابه‌جا کرد و مجهز به میکروفون‌ها، دوربین‌ها، حسگرها، بلندگوها، چراغ‌های نشانگر و حتی قطعات متحرک باشد.

به گزارش بخش اخبار فناوری زوم تک به نقل از دیجی‌تال ترندز (Digital Trends)، به نظر می‌رسد بالاخره یک نفر تصمیم گرفته که اسپیکر آمازون اکو (Amazon Echo) به چشم و شخصیت نیاز دارد! اما بدون اینکه بخواهیم بیش از حد بدبین باشیم، ایده ساخت یک سخت‌افزار مجهز به چت جی‌پی‌تی (ChatGPT) اصلاً چندان جذاب و دوست‌داشتنی به نظر نمی‌رسد.

چت جی‌پی‌تی در جایگاه فعلی‌اش عالی است

رابطه فعلی من با هوش مصنوعی مرز مشخص و راحتی دارد. مانند یک دستیار عمل می‌کند که کارهای تکراری و سخت را انجام می‌دهد و زندگی من را کمی آسان‌تر می‌سازد. اما یک دستیار خانگی اختصاصی، این رابطه را کاملاً تغییر می‌دهد. شایعات حاکی از آن است که دستگاه جدید OpenAI می‌خواهد محیط اطراف خود را درک کرده و تعاملات زمینه‌محور و شبیه‌تر به انسان ارائه دهد؛ بنابراین اضافه شدن دوربین و میکروفون به آن چندان تعجب‌آور نیست.

یک دستیار هوش مصنوعی زمانی که بتواند تشخیص دهد چه کسی در حال صحبت است، چه چیزهایی در اطراف قرار دارد و در اتاق چه می‌گذرد، به‌مراتب توانمندتر می‌شود. اما اگر هنوز موضوع واضح نشده، باید گفت که این ویژگی دقیقاً مصداق بارز یک «شمشیر دو لبه» است.

نگرانی از حضور همیشگی میکروفون‌های محیطی

تئوری‌های توطئه و نگرانی‌ها پیرامون میکروفون‌های محیطی با ظهور هوش مصنوعی مولد (Generative AI) آغاز نشد. سال‌هاست که اسپیکرهای هوشمند در خانه‌های ما حضور دارند و همواره منتظر شنیدن کلمات کلیدی برای فعال‌سازی هستند. امروزه گوشی‌های هوشمند دقیقاً به این دلیل که کاربران می‌خواهند از فعال بودن حسگرها مطلع شوند، هنگام دسترسی برنامه‌ها به میکروفون یا دوربین، نشانگرهایی را نمایش می‌دهند. تاکنون چندین غول فناوری اعتراف کرده‌اند که پیمانکاران انسانی گهگاه بخش کوچکی از ضبط‌های صوتی که به صورت عمدی یا «تصادفی» ثبت شده‌اند را گوش داده و پیاده‌سازی می‌کنند.

یک نمونه بارز، صداهای ضبط‌شده توسط دستیارهای هوشمندی مانند سیری (Siri) یا الکسا (Alexa) است. با این حال، سخت‌افزارهای جدیدتر مبتنی بر هوش مصنوعی تماماً بر پایه ورود صدا طراحی می‌شوند. گفته می‌شود شرکت Meta در حال توسعه یک گردنبند هوش مصنوعی است که بر شنود مداوم تمرکز دارد. ما همچنین پیش‌تر به مشکلات حریم خصوصی مربوط به عینک‌های هوشمند مجهز به دوربین و میکروفون پرداخته‌ایم، جایی که تمام افراد حاضر در اطراف دارنده عینک، وارد این معادله می‌شوند.

حتی یک استارتاپ وجود دارد که دستگاهی برای ایجاد حوزه حریم خصوصی و ایجاد اختلال در میکروفون‌های اطراف به فروش می‌رساند. در همین حال، برنامه‌ای ساخته شده است که فقط وجود عینک‌های هوشمند در اطراف شما را تشخیص می‌دهد. خود محصول دشمن اصلی نیست؛ بلکه نبود حریم خصوصی در هر نوع محیط عمومی مسئله‌ساز است. کار به جایی رسیده است که برخی رستوران‌ها استفاده از این گجت‌های پوشیدنی را ممنوع کرده‌اند.

همه این موارد نشان‌دهنده مسیری است که نگرانی‌های مصرف‌کنندگان به سمت آن می‌رود. من در این مورد با احتیاط صحبت می‌کنم زیرا OpenAI هنوز نحوه مدیریت صداهای ضبط‌شده و محل پردازش آن‌ها را فاش نکرده است. ما همچنین هیچ اطلاعاتی در مورد نحوه دسترسی دوربین یا ذخیره‌سازی داده‌ها نداریم.

اتاق خواب؛ حریمی کاملاً خصوصی و شخصی

من می‌توانم قرار دادن یک دستگاه هوش مصنوعی زمینه‌محور را در آشپزخانه درک کنم، جایی که دستگاه می‌تواند مواد غذایی را ببیند و در پخت دستور غذا به شما کمک کند. در یک دفتر کار خانگی، می‌تواند خلاصه یک جلسه را تهیه کند یا زمانی که مشغول کار دیگری هستید، وظایف را مدیریت نماید. اما اتاق خواب فضا و تعریفی کاملاً متفاوت دارد.

اتاق خواب حریم امنی برای گفت‌وگوهای خصوصی و بدون شنونده است. افراد پیش از خوابیدن، گوشی‌های خود را کنار می‌گذارند. یک دستیار هوش مصنوعی مجهز به دوربین برای حضور در چنین فضای خصوصی و صمیمی، به دلیلی فوق‌العاده موجه نیاز دارد. وجود کنترل‌های فیزیکی می‌تواند تا حد زیادی کمک‌کننده باشد؛ مانند یک دکمه قطع فیزیکی و واقعی میکروفون یا یک درپوش کشویی فیزیکی برای لنز دوربین. همچنین پردازش داده‌ها تا حد امکان باید به صورت محلی انجام شود. شرکت باید دقیقاً به من بگوید چه اطلاعاتی آپلود می‌شود، چه چیزهایی ذخیره می‌گردد و با چه سرعتی می‌توانم آن‌ها را پاک کنم. یک آیکون درخشان روی یک دونات ۳۰۰ دلاری مبتنی بر هوش مصنوعی، اصلاً حس اطمینان‌بخشی به من نمی‌دهد!

شاید OpenAI بتواند اشتباه من را اثبات کند

تناقض ماجرا اینجاست که من متوجه می‌شوم OpenAI و جانی آیو به دنبال دستیابی به چه چیزی هستند. سام آلتمن (Sam Altman) پیش از این از دستگاه‌های مدرن به دلیل جلب توجه مداوم کاربر انتقاد کرده بود، در حالی که آیو از خلق تجربیات رایانشی ساده‌تر سخن گفته است.

اما تبعات و پیامدهایی که چنین فناوری‌هایی به همراه دارند را نمی‌توان به‌سادگی نادیده گرفت. تا آن زمان، گوشی هوشمند من هر زمان که تشخیص دهم لازم است، میکروفون و دوربین را در اختیار چت جی‌پی‌تی قرار می‌دهد. بنابراین، میز کنار تخت‌خواب من همچنان خالی از هوش مصنوعی باقی خواهد ماند.