نصب و اجرای ویندوز 98 روی لپ‌تاپ مدرن ThinkPad P14s مدل 2020؛ بازگشت به گذشته

یکی از ویژگی‌ های دوست‌ داشتنی معماری x86، پشتیبانی از سازگاری عقب‌رو (Backwards Compatibility) در طول چندین دهه است. این ویژگی باعث می‌شود که اجرای سیستم‌عامل‌ های دهه 90 میلادی روی سخت‌افزارهای مدرن امروزی، با موانع نسبتاً کمی امکان‌ پذیر باشد. اخیراً شخصی به نام Yeo Kheng Meng موفق شده است نصب و اجرای ویندوز 98 روی لپ‌تاپ مدرن ThinkPad P14s مدل 2020؛ بازگشت به گذشته98 SE را روی یک لپ‌تاپ ThinkPad P14s Gen 1 محصول سال 2020 اجرا کند. جالب اینجاست که این سیستم‌ عامل در کنار ویندوز 11 و لینوکس و از روی همان درایو NVMe بوت می‌شود.

چالش‌ های فنی نصب سیستم‌ عامل کلاسیک روی سخت‌افزار مدرن

به گزارش بخش اخبار فناوری زوم تک به نقل از Hackaday، پس از اینکه این توسعه‌دهنده پیش‌تر توانسته بود MS-DOS 6.22 (محصول سال 1994) را روی یک ThinkPad X13 مدل 2020 اجرا کند، قدم گذاشتن در مسیر نصب Windows 98 SE چالش خیلی بزرگتری محسوب نمی‌شد. موانع اصلی در این راه، سیستم UEFI و پشتیبانی از درایورهای سخت‌افزاری هستند.

هر دو لپ‌تاپ ThinkPad مذکور از حالت UEFI-CSM (که با نام BIOS کلاسیک نیز شناخته می‌شود) پشتیبانی می‌کنند؛ چرا که در زمان عرضه ویندوز 98، حتی ایده‌ی بوت UEFI هم به ذهن مهندسان خطور نکرده بود. پس از حل این مورد، همه چیز به جمع‌آوری و وصله کردن درایورهای سخت‌افزاری مختلف بستگی داشت.

رفع محدودیت‌ های درایور و درگاه‌ های USB

از آنجایی که ویندوز 98 از پروتکل xHCI (USB 3.0) پشتیبانی نمی‌کند، Yeo مجبور شد از یک کارت توسعه USB 2.0 از طریق داک Thunderbolt استفاده کند. برای نصب موفقیت‌آمیز، او مجبور شد قابلیت Secure Boot را در بایوس غیرفعال کرده، حالت UEFI-CSM و Thunderbolt BIOS assist را فعال نموده و حفاظت Kernel DMA را نیز خاموش کند.

به دلیل اینکه پیاده‌سازی‌های UEFI-CSM معمولاً دارای باگ هستند، از درایور DOS به نام CREGFIX برای بهبود عملکرد استفاده شد. مشکل دیگر، محدودیت معروف ویندوز 98 در شناسایی رم بود؛ این سیستم‌عامل به صورت پیش‌فرض نمی‌تواند بیش از 512 مگابایت رم را آدرس‌دهی کند. خوشبختانه، وصله‌های ارائه شده توسط Rudolph Loew به رفع این مشکل و برخی ایرادات جزئی دیگر کمک کردند.

وضعیت گرافیک و سرعت دسترسی به حافظه

متأسفانه شرکت‌های Intel و NVIDIA مدت‌هاست که درایوری برای ویندوز 98 منتشر نکرده‌اند. بنابراین، هیچ شتاب‌دهنده گرافیکی فراتر از پشتیبانی پایه VESA و درایور SoftGPU در دسترس نیست. همچنین دسترسی به دیسک به جای استفاده از درایور مستقیم NVMe، از طریق بایوس انجام می‌شود که باعث شده سرعت آن به اندازه پتانسیل واقعی دستگاه نباشد، اما برای تجربه کاربری Win9x کاملاً قابل قبول است.

مدیریت توان و آینده سازگاری x86

در نهایت، ACPI توسط ویندوز 98 شناسایی نشد، اما می‌توان این موضوع را بیشتر به ساختار پیچیده ACPI نسبت داد تا خود ویندوز. این مشکل خاص با تنظیم بایوس برای پشتیبانی از حالت توان S3 برطرف شد تا ویندوز 98 به درستی اجرا شود.

بسیار جای تأسف است که قابلیت UEFI-CSM در سیستم‌های جدید تا حد زیادی نادیده گرفته می‌شود. این موضوع باعث شده است که حتی نصب ویندوز 7 روی سخت‌افزارهای جدید عملاً غیرممکن شود و احتمالاً بزرگترین شکاف را در اکوسیستم x86 از زمان ظهور معماری AMD64/x86_64 ایجاد کرده است.

• اجرای ویندوز 98 روی سخت‌افزار سال 2020
• استفاده از UEFI-CSM برای شبیه‌سازی بایوس کلاسیک
• رفع محدودیت 512 مگابایت رم در ویندوزهای قدیمی
• چالش نبود درایور کارت گرافیک برای پرچمداران جدید