فناوری صوتی عجیب و گران‌ قیمت خانگی به خودروها می‌آید؛ آشنایی با اسپیکرهای ریبون

شرکت سوئیسی و نام‌ آشنای Piega SA که در زمینه تجهیزات صوتی حرفه‌ای فعالیت می‌کند، در حال آماده‌ سازی خط تولیدی از اسپیکرهای سبک، فوق‌ باریک و بسیار شیک برای استفاده در خودروهاست؛ اما این تجهیزات به هیچ وجه ارزان نخواهند بود.

ورود صدای های‌ اند سوئیسی به دنیای خودرو

به گزارش بخش اخبار خودرو زوم تک به نقل از موتور ترند، علاقه من به سیستم‌های صوتی خودرو به دوران دبیرستان برمی‌گردد؛ زمانی که پدرم را راضی کردم تا اجازه دهد سوراخ‌های بزرگی در پنل‌های عقب خودروی استیشن واگن‌مان ایجاد کنم. اما تا زمان برگزاری نمایشگاه IAA امسال در مونیخ، هرگز اسپیکرهایی مانند این را ندیده بودم: اسپیکرهای ریبون (Ribbon speakers). شرکت سوئیسی Piega SA از دهه ۸۰ میلادی، یعنی همان زمانی که من مشغول بریدن آن سوراخ‌ها بودم، این اسپیکرها را تولید می‌کرده است. ظاهراً شرکت هلندی فیلیپس ایده اولیه آن را در سال ۱۹۳۶ مطرح کرده بود. اما دلیل اینکه الان باید به این موضوع اهمیت دهیم این است که پیگا قصد دارد این فناوری را در سال ۲۰۲۷ به خودروها بیاورد.

نحوه عملکرد اسپیکرهای ریبون

در این فناوری، یک فیلم بسیار نازک (اغلب از جنس مایلار) وجود دارد که یک مسیر رسانای الکتریکی روی آن حک یا متصل شده است. این دیافراگم در یک میدان مغناطیسی ساکن قرار می‌گیرد که معمولاً توسط آهنرباهای قوی نئودیمیوم در پشت آن ایجاد می‌شود. سیگنال صوتی از طریق مسیر رسانا جریان می‌یابد و «نیروی لورنتس» باعث لرزش نوار (Ribbon) می‌شود. این فرآیند اساساً به همان روش مغناطیسی-استاتیکی عمل می‌کند که باعث لرزش اسپیکرهای مخروطی معمولی و تولید صدا می‌شود.

چرا این اسپیکرها بهتر هستند؟

از آنجایی که این نوار (Ribbon) می‌تواند فوق‌العاده سبک باشد، هیچ‌گونه «تکانه» یا لختی (Momentum) اضافی ندارد؛ بنابراین اسپیکر می‌تواند سیگنال را با دقتی مثال‌زدنی دنبال کند که منجر به شفافیت و وضوح فوق‌العاده صدا، به‌ویژه در فرکانس‌های بالاتر می‌شود. اسپیکرهای ریبون معمولاً فقط در کاربردهای کواکسیال میدرنج و توییتر استفاده می‌شوند (پایین‌ترین فرکانسی که می‌توانند بازتولید کنند حدود ۴۰۰ هرتز است). همچنین، ظاهر آن‌ها شبیه به سیم‌کشی‌های بافته‌شده نقره‌ای است که بسیار جذاب و مدرن به نظر می‌رسد. اما برای این کیفیت باید هزینه کنید: قیمت آن‌ها نسبت به یک اسپیکر استاندارد با خروجی مشابه، حدود پنج برابر بیشتر است.

چالش‌ های نصب در محیط خودرو

تجهیزات صوتی خانگی در دمای پایدار با تغییرات رطوبت کم و بدون لرزش و تکان کار می‌کنند. اما خودروها برای تحمل نوسانات دمایی از منفی ۲۵ تا ۱۸۵ درجه فارنهایت (منفی ۳۱ تا ۸۵ درجه سانتی‌گراد)، رطوبت، گردوغبار و هزاران ضربه و لرزش طراحی می‌شوند. همچنین در خودرو معمولاً نویز پس‌زمینه بیشتری وجود دارد که باید بر آن غلبه کرد و فضای «اتاقی» که اسپیکرهای خانگی در آن کار می‌کنند ۵۰ تا ۵۰۰ برابر بزرگتر از کابین خودرو است. این بدان معناست که ریبون‌های خودرویی باید برای پراکندگی صدای بسیار متفاوت (پخش افقی وسیع‌تر) تنظیم شوند و معمولاً باید با یک پردازنده سیگنال دیجیتال (DSP) کار کنند. شاید به همین دلیل است که رقبایی مانند ScansonicHD و Magnepan تنها به سیستم‌های خانگی چسبیده‌اند و Audio Physic فقط گهگاهی در بازار لوازم جانبی صوتی خودرو فعالیت می‌کند.

تجربه صدای بی‌ نظیر در BMW iX

شرکت Piega محصولات خود را در یک BMW iX xDrive60 در مونیخ به نمایش گذاشت تا بتوانیم توییترهای سنتی کواکسیال و مخروطی را با سبک ریبون پیگا مقایسه کنیم. همان‌طور که انتظار می‌رفت، صدای وکال (خواننده) فوق‌العاده شفاف بود و صدای قدم‌ها در ابتدای آهنگ «Thriller» مایکل جکسون بسیار واضح‌تر شنیده می‌شد. این ایده واقعاً ارزشمند است.

همکاری با خودرو سازان در سال ۲۰۲۷

پیگا شاخه خودروسازی خود را افتتاح کرده و در حال کار برای شروع تولید روی مدل جدیدی از یک خودروساز رده‌بالا (High-end OEM) است که در سال ۲۰۲۷ رونمایی خواهد شد. در اینجا لیست رتبه‌بندی شده من از خودروهای احتمالی که ممکن است اولین بار این سیستم را داشته باشند، آمده است:

• شاسی‌ بلند لوکس و جمع‌وجور بنتلی (Bentley): سکوت خودروی برقی + شاسی‌بلند بلندقامت = فضای زیاد برای نمایش جزئیات دقیق و نشانه‌های فضایی سیستم ریبون. سیستم صوتی Naim راه را برای نام‌های رده‌بالایی مثل Piega هموار کرده است.
• شاسی‌ بلند الکتریکی رولز-رویس (کوچکتر از کالینان): به همان دلایل بالا؛ ضمن اینکه سیستم صوتی داخلی «Bespoke Audio» رولز-رویس نیاز به ارتقای نام تجاری دارد.
• اولین خودروی تمام الکتریکی استون مارتین (Rapide E): قرار است در سال ۲۰۲۷ عرضه شود؛ احتمالا یک GT چهار در که می‌تواند از تمام مزایای ذکر شده بهره‌مند شود.
• پروژه هایپرکار بعدی کونیگزگ (Koenigsegg): اگرچه کابین کوچک و پرسروصداست و نیاز به سیستم صوتی با وفاداری بالا (Hi-Fi) را کم می‌کند، اما این شرکت «تئاتر مهندسی» می‌فروشد و اسپیکرهای ریبون با روایت «راه‌حل آکوستیک با جرم حداقل و تکنولوژی بالا» کاملاً جور درمی‌آید. همین موضوع برای پاگانی جدید یا بوگاتی توربیون ۲۰۲۷ نیز صدق می‌کند.

در هر خودرویی که برای اولین بار ظاهر شود، امیدوارم فرصتی برای تست درایو و شنیدن صدای این ریبون‌ها داشته باشم.