سپری در برابر سرطان: نقش شگفت‌ انگیز ماست در سلامت روده

به گزارش بخش اخبار پزشکی زوم تک , سرطان روده بزرگ، یکی از شایع‌ ترین و خطرناک‌ ترین انواع سرطان در سراسر جهان است. با این حال، تحقیقات جدید نشان می‌دهد که یک ماده غذایی ساده و در دسترس، یعنی ماست، می‌تواند نقش مهمی در پیشگیری از این بیماری ایفا کند. دانشمندان با بررسی داده‌های طولانی‌مدت، به این نتیجه رسیده‌اند که مصرف منظم ماست، به ویژه دو وعده در هفته، می‌تواند خطر ابتلا به انواع خاصی از سرطان روده را به طور قابل توجهی کاهش دهد. در این گزارش، به بررسی دقیق‌ تر این یافته‌ ها و مکانیسم‌ های احتمالی عملکرد ماست در مقابله با سرطان روده می‌پردازیم.

طبق مطالعه‌ای طولانی‌ مدت و گسترده که اخیراً انجام شده است، مصرف دو وعده ماست در هفته ممکن است نقش مهمی در محافظت از روده‌ها در برابر انواع خاصی از سرطان داشته باشد. دانشمندان مدت‌ هاست بر این باورند که ماست و باکتری‌ های زنده‌ای که در آن یافت می‌شود، می‌توانند تأثیر مثبتی بر سلامت دستگاه گوارش داشته باشند. بااین‌حال، تحقیقات پیشین در این زمینه به نتایج متناقضی رسیده‌اند و همچنان بر سر این موضوع که این فواید دقیقاً چه هستند و چگونه عمل می‌کنند، اجماع کاملی وجود ندارد.

همه‌گیرشناس‌ ها نتوانستند ارتباط قطعی و معنی‌ داری بین مصرف ماست و کاهش خطر کلی سرطان روده‌  بزرگ بیابند. سرطان روده‌ی بزرگ به‌عنوان سومین سرطان شایع در سطح جهانی و دومین علت مرگ‌ و میر مرتبط با سرطان، از اهمیت بالایی برخوردار است. اما هنگامی که پژوهشگران موارد سرطان روده‌  بزرگ را به دسته‌ های مختلف تقسیم کردند، نتایج قابل‌توجهی به دست آمد که حاکی از وجود ارتباطی بین مصرف ماست و کاهش احتمال برخی از انواع سرطان‌ های روده بود.

بر اساس گزارش منتشرشده در پایگاه خبری ساینس‌آلرت، این یافته‌ های جدید با چندین مطالعه‌  مشاهده‌ای دیگر همخوانی دارند که نشان می‌دهند مصرف ماست ممکن است خاصیت ضدسرطانی داشته باشد.

شواهد جدید در ارتباط مصرف ماست و پیشگیری از سرطان روده‌ بزرگ

دکتر شوجی اوگینو، همه‌گیرشناس برجسته از بیمارستان زنان بریگام و دانشگاه هاروارد، درباره‌ی این پژوهش توضیح می‌دهد: «مطالعه‌ ما شواهد منحصربه‌فردی درباره‌  فواید بالقوه‌ ماست در اختیار قرار می‌دهد.» او در ادامه اشاره می‌کند که رویکرد آزمایشگاه او مبتنی بر بررسی تأثیر رژیم‌ های غذایی طولانی‌ مدت و سایر عوامل محیطی بر تغییرات خاص در بافت بدن است. از جمله، این مطالعات به ارتباط بین تغذیه و حضور یا عدم حضور انواع خاصی از باکتری‌ ها در دستگاه گوارش می‌پردازد. اوگینو بر این باور است که این نوع تحقیقات می‌توانند شواهد محکم‌تری را در خصوص رابطه‌ی بین رژیم غذایی و پیامدهای سلامتی ارائه دهند.

هرچند که این یافته‌ ها عمدتاً بر اساس مطالعات مشاهده‌ای به دست آمده‌اند، اما داده‌ های استفاده‌ شده در این پژوهش بر سلامت و سبک زندگی بیش از ۸۷ هزار زن و حدود ۴۵ هزار مرد در طول بیش از سه دهه متکی است. مجموعه داده‌های مورد بررسی، شامل بیش از سه میلیون سال اطلاعات پیگیری فردی است که ارزش بالایی برای تحلیل‌ های همه‌گیرشناسی دارد.

نقش بیفیدوباکتر در کاهش خطر سرطان روده

تحلیل داده‌ ها نشان داد که افرادی که به سرطان روده‌ی بزرگ مبتلا شده بودند و حداقل دو وعده ماست در هفته مصرف می‌کردند، ۲۰ درصد کمتر احتمال داشت که به تومورهای دارای باکتری بیفیدوباکتر (Bifidobacterium) دچار شوند، در مقایسه با کسانی که کمتر از یک وعده ماست در ماه مصرف می‌کردند. این تأثیر به‌ویژه در مورد تومورهای بخش بالایی دستگاه گوارش (یعنی نواحی نزدیک به معده) مشهودتر بود.

بیفیدوباکترها گروهی از میکروب‌ ها هستند که به‌طور طبیعی در روده‌ی انسان و همچنین در ماست یافت می‌شوند. تحقیقات نشان می‌دهند که این باکتری در حدود ۳۰ درصد از موارد سرطان روده‌  بزرگ در بافت تومورها حضور دارد و اغلب با نوع تهاجمی‌ تری از این بیماری ارتباط دارد. فرضیه‌ای که پژوهشگران مطرح کرده‌اند، این است که بیفیدوباکتر در محیط کم‌اکسیژن تومور رشد می‌کند و حضور آن در برخی از تومورهای روده‌  بزرگ نشان‌دهنده‌ی عبور غیرعادی آن از سد روده و ورود به بافت کولون است. بااین‌حال، یافته‌ های جدید حاکی از آن است که مصرف بیشتر این باکتری از طریق ماست، ممکن است در درازمدت از بروز این مشکل جلوگیری کند.

مطالعات اولیه نشان می‌دهند که بیفیدوباکتر می‌تواند اثرات آنتی‌اکسیدانی، ضد‌التهابی و فعال‌ کننده‌  سیستم ایمنی داشته باشد که احتمالاً بر یکپارچگی میکروبیوم روده و عملکرد سد نیمه‌ تراوای روده تأثیر گذار است. اینکه آیا ماست به‌طور خاص می‌تواند این مزایا را به بدن منتقل کند، هنوز به تحقیقات بیشتری نیاز دارد؛ اما شواهد مشاهده‌ای در حال افزایش است.

ارتباط سد روده و سرطان‌ های پیشرفته‌  روده

نویسندگان این مطالعه توضیح می‌دهند که یافته‌ های آن‌ ها نشان می‌دهد مصرف ماست می‌تواند نقشی پیشگیرانه در برابر سرطان روده‌ی بزرگ ایفا کند، به‌ویژه در مواردی که سد روده دچار اختلال شده است. یکی از نکات مهم این تحقیق، تفاوت در تأثیر مصرف ماست بر انواع مختلف سرطان‌ های روده است.

در مقایسه با سرطان کولون دیستال (که در بخش انتهایی روده‌ی بزرگ رخ می‌دهد)، سرطان کولون پروگزیمال (که در بخش بالایی روده‌  بزرگ اتفاق می‌افتد) معمولاً نرخ بقای پایین‌ تری دارد و آمارها نشان می‌دهند که میزان بروز این نوع از سرطان در حال افزایش است. این موضوع اهمیت تحقیق در مورد عوامل پیشگیرانه از جمله تغذیه را بیشتر نمایان می‌کند.

تغذیه به‌ عنوان راهکاری برای پیشگیری از سرطان

ایده‌ای که بیان می‌کند غذا می‌تواند به‌عنوان داروی پیشگیرانه عمل کند، روزبه‌روز بیشتر مورد توجه پژوهشگران قرار می‌گیرد. در همین راستا، کارآزمایی تصادفی‌ای که در سال ۲۰۲۱ در دانشگاه استنفورد انجام شد، نشان داد که غذاهای تخمیر‌شده مانند ماست می‌توانند بر ترکیب میکروبیوم روده و سیستم ایمنی در افراد سالم تأثیر بگذارند.

دکتر اندرو چان، همه‌گیرشناس از بیمارستان عمومی ماساچوست که در این پژوهش مشارکت داشته است، تأکید می‌کند: «مطالعه‌ ما شواهد رو‌به‌رشدی را تقویت می‌کند که نشان می‌دهد ارتباطی قوی بین رژیم غذایی، ترکیب میکروبیوم روده و خطر ابتلا به سرطان روده‌  بزرگ وجود دارد.» او اضافه می‌کند که این یافته‌ ها می‌توانند مسیر جدیدی را برای بررسی دقیق‌ تر نقش تغذیه و میکروبیوم در کاهش خطر سرطان روده‌  بزرگ، به‌ویژه در میان جوانان، باز کنند.

این مطالعه در مجله‌  معتبر Gut Microbes منتشر شده است و می‌تواند زمینه‌ساز پژوهش‌ های آینده در جهت توسعه‌  راهکارهای تغذیه‌ای برای پیشگیری از سرطان باشد.