خیز بلند تیک‌تاک برای تبدیل شدن به سوپر اپلیکیشن؛ پلتفرمی فراتر از شبکه‌های اجتماعی

اگرچه تیک‌تاک (TikTok) به طور گسترده به عنوان یک غول شبکه‌های اجتماعی شناخته می‌شود، اما این برنامه به تدریج در حال خروج از این دسته‌بندی سنتی است. در طول زمان، این اپلیکیشن ویدئویی قابلیت‌هایی نظیر تیک‌تاک شاپ (TikTok Shop)، نقشه برای کشف مکان‌های محلی، موتور جستجوی قدرتمند، بازی‌های درون‌برنامه‌ای و موارد بسیار دیگری را به پلتفرم خود اضافه کرده است. اخیراً نیز امکان رزرو هتل به آن اضافه شده و این شرکت به دنبال دریافت مجوز فین‌تک (فناوری‌های مالی) است.

به گزارش بخش اخبار فناوری زوم تک به نقل از TechCrunch، به نظر می‌رسد که تیک‌تاک در حال برداشتن گام‌هایی جدی برای تبدیل شدن به یک «سوپر اپلیکیشن» (Super App) است؛ پلتفرم واحدی که کاربران در آن می‌توانند کارهایی بسیار فراتر از تماشای ویدئو انجام دهند و طیف وسیعی از نیازهای دیجیتال خود را در یک مقصد واحد برآورده کنند.

مدل سوپر اپلیکیشن در چین با برنامه‌هایی مانند وی‌چت (WeChat) بسیار محبوب است؛ برنامه‌ای که ویژگی‌های فیس‌بوک، واتس‌اپ، اپل پی و یک اپ استور را در یک پلتفرم واحد ادغام کرده است. البته این سوال مطرح است که آیا مدل سوپر اپلیکیشن در خارج از چین هم موفق خواهد بود یا خیر، اما این مسئله باعث نمی‌شود که تیک‌تاک شانس خود را امتحان نکند.

به جای جابه‌جایی بین برنامه‌های مختلف، تیک‌تاک در حال تبدیل شدن به برنامه‌ای است که مردم برای بیشتر فعالیت‌های دیجیتال خود از آن استفاده کنند. پس از برداشتن بزرگ‌ترین گام با تیک‌تاک شاپ، این شرکت — که به طور ویژه در ژانویه گذشته به مالکیت جدید و عمدتاً آمریکایی منتقل شد — همین استراتژی را در توسعه‌های اخیر خود نیز به کار گرفته است.

۱. بخش ورزش و راه‌اندازی هاب اختصاصی جام جهانی

در طول سال‌ها، تیک‌تاک همواره به دنبال تبدیل شدن به مکانی برای تماشای خلاصه بازی‌ها و محتوای ورزشی بوده است. در اوایل ژوئن، این شرکت یک هاب اختصاصی برای جام جهانی فیفا (FIFA World Cup) راه‌اندازی کرد که کاربران در آن می‌توانند نتایج، جدول زمان‌بندی مسابقات، رده‌بندی‌ها، ویدئوهای ترند، خلاصه‌بازی‌ها، ویدئوهای بازیکنان و موارد دیگر را مشاهده کنند.

اگر کاربران در حال تماشای ویدئو در تیک‌تاک باشند و بخواهند از نتیجه زنده بازی مطلع شوند، می‌توانند بدون ترک برنامه یا باز کردن یک اپلیکیشن خبری ورزشی مجزا یا گوگل، این کار را انجام دهند.

راه‌اندازی این هاب جام جهانی از طریق محصول ورزشی جدید این شرکت به نام TikTok GamePlan امکان‌پذیر شد که برای کمک به تیم‌های ورزشی، لیگ‌ها و شبکه‌های پخش‌کننده جهت افزایش تعامل و دیده‌شدن در این پلتفرم طراحی شده است. این غول رسانه‌های اجتماعی همچنین شراکت‌هایی با لیگ برتر فوتبال آمریکا (MLS) و لیگ برتر بیسبال (MLB) برای ارائه محتوای انحصاری و پشت‌صحنه دارد.

۲. رزرو هتل و جاذبه‌های گردشگری با قابلیت TikTok GO

در ماه مه، تیک‌تاک قابلیت TikTok GO را راه‌اندازی کرد؛ راهکاری برای کاربران ایالات متحده تا بتوانند هتل‌ها، جاذبه‌های گردشگری و تجربیات مختلف را مستقیماً درون اپلیکیشن کشف و رزرو کنند. تیک‌تاک گو محل‌های اقامتی و تفریحی را از طریق ویدئوها، بخش جستجو و صفحات موقعیت مکانی نمایش می‌دهد. وقتی کاربران چیزی را پیدا کنند که به آن علاقه‌مند هستند، می‌توانند جزئیات را مشاهده کرده، ظرفیت را بررسی کنند و رزرو خود را نهایی سازند.

تیک‌تاک به جای هدایت کاربران به وب‌سایت‌های شخص ثالث پس از دیدن یک مقصد یا پیشنهاد در ویدئوها، خود را به عنوان یک پلتفرم یکپارچه معرفی کرده است که در آن محتوای ویروسی سفر می‌تواند مستقیماً منجر به رزرو و کسب درآمد شود.

درحالی‌که مردم از قبل از تیک‌تاک به عنوان یک موتور جستجو و جایگزین گوگل استفاده می‌کردند، این گام جدید تیک‌تاک را در رقابت مستقیم‌تری با هسته اصلی کسب‌وکار گوگل، یعنی گوگل سرچ (Google Search) و گوگل مپس (Google Maps) قرار می‌دهد؛ چرا که اکنون هدف تیک‌تاک نه تنها کشف مکان‌ها، بلکه خرید و نهایی کردن آن سفر در پلتفرم خود است.

۳. ورود به حوزه پرداخت‌های مالی و فین‌تک

در ماه مارس، خبرگزاری رویترز گزارش داد که تیک‌تاک برای دریافت مجوز فعالیت به عنوان یک شرکت فناوری مالی (Fintech) جهت ارائه خدمات وام‌دهی و پرداخت، به بانک مرکزی برزیل درخواست داده است.

این شرکت به دنبال دریافت دو مجوز است؛ مجوز اول به آن اجازه می‌دهد حساب‌های پیش‌پرداخت ارائه دهد تا کاربران بتوانند پول ذخیره کنند، وجه دریافت نمایند و پرداخت‌های خود را انجام دهند. مجوز دوم به تیک‌تاک اجازه می‌دهد به عنوان یک ارائه‌دهنده مستقیم اعتبار عمل کند و به آن امکان می‌دهد سرمایه خود را وام دهد یا به عنوان پلتفرمی عمل کند که وام‌گیرندگان و وام‌دهندگان را به هم متصل می‌سازد.

این اقدام نشان‌دهنده یک گام بزرگ برای خروج تیک‌تاک از قالب یک شبکه اجتماعی و ورود به یک اکوسیستم دیجیتال است. تیک‌تاک با هدف باز کردن پای خدمات مالی به اپلیکیشن خود، به دنبال افزایش تعامل کاربران، ایجاد درآمدهای جدید و آمادگی برای رقابت با استارتاپ‌های فین‌تک و پلتفرم‌های تجارت الکترونیک است.

۴. موفقیت چشمگیر تیک‌تاک شاپ در بازار تجارت الکترونیک

بر کسی پوشیده نیست که یکی از بزرگ‌ترین جهش‌های تیک‌تاک فراتر از شبکه‌های اجتماعی، راه‌اندازی TikTok Shop بود. تیک‌تاک آزمایش این بخش را در سال ۲۰۲۱ آغاز کرد و در سال ۲۰۲۳ آن را در آمریکا کلید زد. از آن زمان، این شرکت موفق شده است به طور جدی با آمازون (Amazon)، شین (Shein) و سایر بازارهای آنلاین رقابت کند.

بر اساس گزارش eMarketer، تیک‌تاک شاپ فروش خود را در بازار آمریکا طی سال ۲۰۲۴ تا ۴۰۷ درصد و در سال ۲۰۲۵ تا ۱۰۸ درصد دیگر افزایش داد تا به رقم ۱۵.۸۲ میلیارد دلار برسد. تا سال گذشته، این شرکت ۱۸.۲ درصد از کل تجارت اجتماعی (Social Commerce) در ایالات متحده را به خود اختصاص داده بود و انتظار می‌رود این رقم تا سال ۲۰۲۷ به ۲۴.۱ درصد برسد.

علاوه بر این، تیک‌تاک با راه‌اندازی کارت‌های هدیه تیک‌تاک شاپ در اواخر سال گذشته، بازارهای دیجیتال را بیش از پیش به چالش کشید. همچنین تیک‌تاک شاپ اخیراً پس از اینکه در ابتدا بیشتر به خاطر کالاهای ارزان‌قیمت شناخته می‌شد، وارد حوزه خرده‌فروشی کالاهای لوکس شده است.

۵. جاه‌طلبی در حوزه موسیقی

محبوبیت تیک‌تاک به شدت بر صنعت موسیقی و نحوه کشف آهنگ‌های جدید توسط مردم تاثیر گذاشته است. این شرکت تلاش کرد تا با راه‌اندازی سرویس استریم TikTok Music در سال ۲۰۲۳ به رقابت با پلتفرم‌هایی چون اسپاتیفای و اپل موزیک بپردازد، اما در نهایت یک سال بعد آن را تعطیل کرد.

این شرکت اعلام کرد که به جای رقابت با سرویس‌های استریم موسیقی، بر هدایت کاربران به شنیدن موسیقی و ادامه همکاری با این پلتفرم‌ها تمرکز خواهد کرد. با این حال، تیک‌تاک کاملاً جاه‌طلبی‌های خود را در حوزه موسیقی رها نکرده است؛ زیرا این شرکت اخیراً قابلیتی را معرفی کرده که به مشترکان اپل موزیک اجازه می‌دهد پس از کشف آهنگ‌ها در فید For You، نسخه کامل آن‌ها را درون اپلیکیشن پخش کنند.

۶. بخش جستجو و نقشه‌های بومی

تیک‌تاک یک تجربه جستجوی بسیار قدرتمند را راه‌اندازی کرده است که نقشه‌ها، هشتگ‌های محلی و حتی نظرات کاربران را نمایش می‌دهد تا به آن‌ها در کشف رستوران‌های ترند، مکان‌های مسافرتی، فروشگاه‌ها و تجربیات محلی کمک کند. این پلتفرم همچنین اطلاعات دقیق‌تری درباره مکان‌ها و رستوران‌ها در صفحات اختصاصی اضافه کرده است که به کاربران اجازه می‌دهد مواردی مانند ساعات کاری، امتیاز ستاره‌ها، محدوده قیمت و موارد دیگر را به سرعت مشاهده کنند.

تیک‌تاک از زمان عرضه اولیه خود نیز سهمی از بازار جستجوی گوگل را تصاحب کرده بود، زیرا به سرعت ویدئوهایی حاوی نقد و بررسی و تصاویر واقعی از غذاهای رستوران‌ها و مکان‌ها را ارائه می‌داد. با این حال، کاربران ممکن بود همچنان نیاز داشته باشند برای پیدا کردن موقعیت مکانی دقیق یا خواندن نظرات به گوگل سرچ مراجعه کنند. اما در طول چند سال گذشته، تیک‌تاک با ادغام اطلاعات دقیق مکان‌ها درست در داخل اپلیکیشن خود، این نیاز را به طور فزاینده‌ای از بین برده است.

۷. ورود به دنیای مینی‌سریال‌ها و میکرودراما

اگرچه تیک‌تاک به خاطر سرگرمی‌های تولید شده توسط کاربران (UGC) شناخته می‌شود، اما این شرکت با راه‌اندازی بخش درونی Minis و یک اپلیکیشن مستقل اختصاصی برای سریال‌های تلویزیونی کوتاه، به استقبال میکرودراماها (Microdramas) رفته است؛ سریال‌هایی که می‌توان آن‌ها را در قالب مجموعه‌ای از اپیزودهای یک دقیقه‌ای تماشا کرد. در حالی که تیک‌تاک همین حالا نیز با غول‌های استریم مانند نتفلیکس برای جلب توجه کاربران رقابت می‌کند، ورود آن به حوزه سریال‌های فیلم‌نامه‌نویسی‌شده، آن را در رقابت مستقیم‌تری با آن‌ها قرار می‌دهد.

لازم به ذکر است که تیک‌تاک اولین گام‌های خود را در حوزه سرگرمی با راه‌اندازی پخش زنده (Livestreaming) و پشتیبانی از ویدئوهای طولانی‌تر برداشت که یک تغییر مسیر بزرگ از تمرکز اولیه آن بر ویدئوهای ۱۵ ثانیه‌ای بود.

۸. بازی‌های کژوال درون‌برنامه‌ای

تیک‌تاک همچنین مجموعه‌ای از بازی‌های کژوال و تفننی را در اپلیکیشن خود راه‌اندازی کرده است تا کاربران را ترغیب کند زمان بیشتری را در این پلتفرم سپری کنند و در بخش دایرکت (DM) با دیگران به تعامل بپردازند. افزودن بازی‌ها نشان‌دهنده تلاش مداوم تیک‌تاک برای تبدیل شدن از یک پلتفرم رسانه اجتماعی به یک پلتفرم سرگرمی همه‌کاره است؛ جایی که نه تنها می‌توانید در آن ویدئوها را اسکرول کنید، بلکه می‌توانید دوستان خود را در بازی‌های ساده به چالش بکشید.