تکنولوژی جدید اینترنت آیا می توانند در ایران استفاده شوند ؟ ممنونیت های قانونی این تکنولوژی در ایران چیست ؟

به گزارش زوم تک ، در سایه خاموشی گسترده اینترنت در ایران که طی هفته های اخیر رخ داده است، بحث دسترسی آزاد به جریان اطلاعات بار دیگر به تیتر اول رسانه های جهان تبدیل شده است. در حالی که مقامات دسترسی به شبکه جهانی وب را به شدت محدود کرده اند، سرویس اینترنت ماهواره ای استارلینک توانسته است روزنه ای کوچک اما حیاتی برای برخی شهروندان باز نگه دارد. اما سوال اصلی اینجاست: آیا سرویس جدید و انقلابی «مستقیم به موبایل» (Direct to Cell) این شرکت می تواند در آینده راهکاری قدرتمند برای مقابله با قطع ارتباطات باشد و ایالات متحده چه نقشی در فعال سازی آن ایفا خواهد کرد؟ آیا استفاده از استارلینک در ایران ممنوع است ؟

هشدار حقوقی: مجازات های سنگین برای خرید و استفاده از اینترنت استارلینک

در ماه های اخیر و با افزایش محدودیت های دسترسی به اینترنت جهانی، بسیاری از کاربران ایرانی به سمت استفاده از فناوری های جایگزین نظیر اینترنت ماهواره ای استارلینک متمایل شده اند. با این حال، باید توجه داشت که قوانین جدید کشور، خط قرمزهای پررنگی را در این زمینه ترسیم کرده اند و هرگونه فعالیت مرتبط با این تجهیزات، عواقب قضایی جدی به دنبال خواهد داشت.

قانون جدید درباره استارلینک چه می گوید؟

بر اساس گزارش های منتشر شده و با استناد به اخبار خبرگزاری فارس، «قانون تشدید مجازات جاسوسی و همکاری با دولت های متخاصم» که در مهرماه امسال به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید، تکلیف استفاده از ابزارهای غیرمجاز ارتباطی را مشخص کرده است. طبق ماده ۵ این قانون، تمامی فرایندها شامل واردات، خرید، فروش، حمل، نگهداری و استفاده از تجهیزاتی مانند استارلینک جرم انگاری شده است.

جزئیات حبس و جریمه ها برای متخلفین

قانون گذار بسته به نوع فعالیت و نیت کاربر، سطوح مختلفی از مجازات را برای این جرم در نظر گرفته است که آگاهی از آن ها برای شهروندان ضروری است:

۱. مجازات استفاده شخصی

اگر فردی صرفا برای استفاده شخصی اقدام به خرید، حمل یا نگهداری تجهیزات استارلینک کند، قانون گذار مجازات حبس از ۶ ماه تا ۲ سال را برای او در نظر گرفته است. علاوه بر این، تمامی تجهیزات کشف شده نیز به نفع دولت ضبط خواهد شد.

۲. مجازات توزیع کنندگان و نصاب ها

برای افرادی که در چرخه تجاری این تجهیزات فعالیت می کنند، مجازات ها شدیدتر است. هرگونه اقدام در جهت تامین، تولید، توزیع، نصب، راه اندازی و واردات این تجهیزات به قصد توزیع در بازار، مشمول مجازات حبس بین ۲ تا ۵ سال می شود.

۳. مجازات با جنبه امنیتی و جاسوسی

سنگین ترین بخش این قانون مربوط به کسانی است که از این ابزارها با اهداف امنیتی، جاسوسی یا مقابله با نظام استفاده می کنند. در این شرایط دو حالت پیش بینی شده است:

حالت اول: اگر فرد مرتکب، نیروی دشمن تشخیص داده شود، اتهام او در حد «محاربه» خواهد بود که مجازات های بسیار سنگین شرعی و قانونی را در پی دارد.

حالت دوم: اگر فرد نیروی دشمن محسوب نشود اما فعالیت او با اهداف ضدامنیتی باشد، به ۵ تا ۱۰ سال حبس محکوم خواهد شد.

بنابراین، با توجه به صراحت قانون در جرم انگاری تمام مراحل از خرید تا استفاده، به کاربران توصیه می شود نسبت به ریسک های حقوقی و قضایی این موضوع هوشیار باشند.

تکنولوژی «مستقیم به موبایل» چیست و چگونه کار می کند؟

برای بررسی دقیق تر اینکه آیا این فناوری می تواند به کاهش اثرات قطع طولانی مدت اینترنت در کشورهایی مانند ایران کمک کند، یورونیوز با محمد سمیع زاده نیکو، استادیار مهندسی برق و الکترونیک در دانشگاه فنی نانیانگ سنگاپور گفتگو کرده است. تمرکز تحقیقات او بر توسعه راهکارهای فنی برای چالش های نوظهور اطلاعات و ارتباطات است.

سرویس «مستقیم به موبایل» یک قابلیت جدید از استارلینک است که در آن ماهواره های مستقر در مدار پایین زمین (LEO) دقیقاً مانند دکل های مخابراتی موبایل اما در فضا عمل می کنند. این سیستم قرار است اتصال موبایل محدودی را مستقیماً برای گوشی های هوشمند سازگار فراهم کند، آن هم بدون اینکه نیاز به ترمینال های زمینی یا همان دیش های معروف باشد. این سرویس در حال حاضر وارد فاز عملیاتی اولیه در ایالات متحده و نیوزیلند شده و هدف اصلی آن پر کردن نقاط کور و مناطقی است که تحت پوشش شبکه های موبایل معمولی نیستند.

آیا گوشی های فعلی ما از این فناوری پشتیبانی می کنند؟

یکی از چالش های فنی بزرگ این است که ماهواره ها در مدار پایین زمین با سرعت بسیار زیادی نسبت به سطح زمین حرکت می کنند؛ سرعتی بسیار بیشتر از خودروها یا هواپیماها. این موضوع چالش های متعددی را ایجاد می کند. یک ماهواره تنها برای مدت زمان کوتاهی در “دید” کاربر قرار دارد و برای حفظ اتصال، نیاز به جابجایی مکرر و سریع بین ماهواره ها است. علاوه بر این، سرعت نسبی بالا پدیده ای به نام «اثر دوپلر» را ایجاد می کند که باعث تغییرات سریع فرکانس می شود و باید از طریق تکنیک های پیشرفته همگام سازی و ردیابی اصلاح شود.

محدودیت های فنی؛ آیا اینترنت پرسرعت خواهیم داشت؟

گوشی های هوشمند برخلاف ترمینال های اختصاصی ماهواره ای، دارای توان ارسال سیگنال پایین و آنتن های ساده و همه جهته هستند. برای جبران افت سیگنال در این شرایط، سرویس های D2C معمولاً در فرکانس های پایین تر عمل می کنند. این محدودیت ها در کنار پهنای باند محدود، باعث می شود که سرویس های مستقیم به موبایل در حال حاضر بیشتر به کاربردهای کم حجم مانند ارسال پیام متنی (SMS) محدود شوند و نباید انتظار اینترنت پرسرعت برای تماشای ویدیو را از آن ها داشت.

علاوه بر این، اتصال D2C نیاز به یک خط دید واضح بین گوشی و ماهواره دارد. این بدان معناست که کاربران باید در فضای باز یا مناطقی باشند که دید آسمان در آن ها مسدود نشده است تا بتوانند از این سرویس استفاده کنند.

آیا این سیستم در ایران کارآمد خواهد بود؟

به گفته کارشناسان، بعید است که این سیستم در مناطق پرجمعیت و شلوغ که کاربران زیادی همزمان تلاش می کنند متصل شوند، عملکرد بی نقصی داشته باشد. با این حال، این فناوری می تواند یک کانال ارتباطی حداقلی اما بسیار حیاتی برای افرادی فراهم کند که در غیر این صورت هیچ دسترسی به اینترنت یا شبکه های موبایل ندارند.

ذکر این نکته ضروری است که تنها اینترنت ماهواره ای پرسرعت استارلینک (که نیاز به سخت افزار ویژه دارد) طبق گزارش ها برای کاربران ایرانی رایگان شده است. این سرویس کاملاً متمایز از سرویس D2C است که نیاز به سخت افزار ندارد اما مشمول محدودیت های فنی و قانونی متفاوتی است.

خطر ردیابی کاربران و احتمال پارازیت اندازی

ترمینال های پرسرعت استارلینک (دیش ها) اصولاً قابل شناسایی هستند زیرا امواج مایکروویو نسبتاً قوی منتشر می کنند. این امواج می توانند با روش های مبتنی بر رادار مکان یابی شوند، هرچند به دلیل باریک بودن پرتوهای ارسال سیگنال، این کار دشوار است. به همین دلیل به کاربران توصیه می شود سیستم را فقط زمانی که فعالانه از آن استفاده می کنند، روشن نگه دارند.

در مقابل، خطر مکان یابی کاربران از طریق اتصال D2C (مستقیم به موبایل) به دلیل توان ارسال بسیار پایین گوشی ها، به مراتب کمتر است. با این حال، باید توجه داشت که خود شرکت استارلینک همچنان به داده های تقریبی موقعیت مکانی کاربران دسترسی خواهد داشت.

چرا سرویس موبایلی استارلینک هنوز در ایران فعال نیست؟

دلیل اصلی عدم فعالیت این سرویس، مسائل حقوقی و سیاسی است. از آنجا که استارلینک یک شرکت آمریکایی است و ایران تحت تحریم های واشنگتن قرار دارد، ارائه سرویس های D2C در این کشور نیازمند تاییدیه های قانونی است. شرکت های آمریکایی برای ارسال سیگنال های سلولی به داخل ایران باید مجوز کمیسیون ارتباطات فدرال (FCC) را دریافت کنند. همچنین وزارت خزانه داری ایالات متحده باید تایید کند که چنین خدماتی با مقررات تحریم ها مطابقت دارد.

گزارش ها حاکی از آن است که فعالان ایرانی در حال لابی با دولت دونالد ترامپ هستند تا به شرکت های آمریکایی اجازه دهد این خدمات را ارائه دهند. نریمان غریب، کارشناس امنیت سایبری و فعال مدنی، به ای بی سی نیوز گفته است که مجوزهای FCC برای مناطق جغرافیایی خاص و تحت شرایط نظارتی مشخص صادر می شود. او افزود: «FCC اختیار دارد در صورت توجیه شرایط، مجوزهای موقت ویژه یا اضطراری صادر کند.»