تکذیب جنجالی گوگل: آیا ایمیل‌ های شما برای آموزش هوش مصنوعی خوانده می‌شوند؟ + آموزش غیرفعال‌سازی

گوگل اتهاماتی مبنی بر تغییر تنظیمات خاصی در جیمیل (Gmail) را که به این شرکت اجازه می‌دهد ایمیل‌ های خصوصی و سایر داده‌ ها را برای آموزش مدل‌ های هوش مصنوعی خود بدون اطلاع یا اجازه کاربران تجزیه و تحلیل کند، رد کرده است. این اتهامات اوایل این ماه و در پی یک شکایت گروهی که این شرکت را به نقض حریم خصوصی در مورد این تغییر ادعایی متهم می‌کرد، مطرح شد.

به گزارش بخش اخبار فناوری زوم تک به نقل از ZDNET، با استناد به یک رشته بحث در شبکه اجتماعی ایکس (X)، شرکت امنیتی Malwarebytes پنجشنبه گذشته یک پست وبلاگی منتشر کرد و مدعی شد تغییری که برای کاربران جیمیل اعمال شده، به گوگل اجازه می‌دهد تا ایمیل‌ های خصوصی و پیوست‌ های آنها را برای آموزش جمنای (Gemini) و سایر ابزارهای هوش مصنوعی مشاهده کند. ویژگی‌ هایی که در این اتهامات به آن‌ها اشاره شده شامل Smart Compose (نگارش هوشمند)، Smart Reply (پاسخ هوشمند) و متن پیشگو هستند.

واکنش رسمی گوگل به اتهامات نقض حریم خصوصی

در تماس با گوگل برای دریافت نظر، سخنگوی این شرکت بیانیه زیر را ارسال کرد:

«این گزارش‌ها گمراه‌کننده هستند؛ ما تنظیمات هیچ‌کس را تغییر نداده‌ایم. قابلیت‌های هوشمند جیمیل سال‌هاست که وجود دارند و ما از محتوای جیمیل شما برای آموزش مدل هوش مصنوعی جمنای خود استفاده نمی‌کنیم. در نهایت، اگر تغییری در شرایط خدمات و خط‌مشی‌های خود ایجاد کنیم، همیشه شفاف و واضح عمل می‌کنیم.»

در پاسخ به واکنش گوگل، Malwarebytes پست وبلاگی خود را با توضیحات زیر به‌روزرسانی کرد:

«ما پس از درک اینکه در ایجاد یک طوفان کامل از سوءتفاهم پیرامون تغییر اخیر در نحوه بیان و محل قرارگیری ویژگی‌های هوشمند جیمیل سهیم بوده‌ایم، این مقاله را به‌روزرسانی کردیم. تنظیمات به خودی خود جدید نیستند، اما روشی که گوگل اخیراً آن‌ها را بازنویسی و نمایان کرده، باعث شد بسیاری از افراد (از جمله ما) باور کنند که محتوای جیمیل ممکن است برای آموزش مدل‌های هوش مصنوعی گوگل استفاده شود و کاربران به‌صورت خودکار در این طرح ثبت‌نام شده‌اند. پس از بررسی دقیق‌تر مستندات گوگل و سایر گزارش‌ها، به نظر نمی‌رسد که چنین باشد.»

Malwarebytes همچنین افزود که جیمیل محتوای ایمیل‌های شما را برای فعال‌سازی ویژگی‌های هوشمند خود مانند فیلترینگ اسپم، دسته‌بندی ایمیل‌ها و پیشنهادات نگارشی اسکن می‌کند. اما این شرکت امنیتی گفت که این رفتار «عادی» است و با استفاده از داده‌های شما برای آموزش هوش مصنوعی تفاوت دارد.

بررسی تنظیمات و فعال‌ سازی خودکار

بله، این ویژگی‌های هوشمند سال‌هاست که وجود دارند. اما حتی اگر برای آموزش هوش مصنوعی استفاده نشوند، به نظر می‌رسد که به‌طور خودکار فعال هستند. وب‌سایت The Verge گزارش داد که یکی از کارکنانش گفته بود از برخی ویژگی‌های هوشمند انصراف داده (Opt out) بود، اما دوباره به حالت فعال بازگردانده شده‌اند.

در بررسی انجام شده روی سه تنظیمات جیمیل که توسط Malwarebytes توصیف شده بود (در حساب شخصی نویسنده و چندین حساب گوگل دیگر، از جمله دو حساب جدید)، نتایج جالبی به دست آمد. برای دو حساب جدیدی که ایجاد شد، صفحه «حریم خصوصی و شرایط» برخی از داده‌هایی که گوگل می‌تواند جمع‌آوری کند را شرح می‌داد. در اینجا می‌توان مشخص کرد که برخی داده‌ها مانند فعالیت وب و اپلیکیشن ذخیره نشوند. با این حال، هیچ اشاره‌ای به استفاده احتمالی از ایمیل‌ها یا سایر داده‌ها برای ویژگی‌های هوشمند نشده بود. در هر یک از حساب‌ها، هر سه تنظیماتی که توسط Malwarebytes برجسته شده بود، به‌طور خودکار فعال بودند.

۱. ویژگی‌های هوشمند در جیمیل، چت و میت

اولین تنظیم، «روشن کردن ویژگی‌های هوشمند در Gmail، Chat و Meet» است که به گوگل اجازه می‌دهد از محتوای شما در این محصولات برای ارائه ویژگی‌های هوشمند و شخصی‌سازی تجربه کاربری‌تان استفاده کند.

۲. ویژگی‌های هوشمند در گوگل ورک‌اسپیس (Google Workspace)

دومین تنظیم به گوگل ورک‌اسپیس اجازه می‌دهد تا از محتوا و فعالیت شما در ورک‌اسپیس برای شخصی‌سازی تجربه استفاده کند. ورک‌اسپیس شامل برنامه‌هایی برای کسب‌وکارها و مدارس مانند جیمیل، چت، درایو و موارد دیگر است.

به طور مشخص، فعال‌سازی این تنظیم به این معنی است که گوگل می‌تواند رویدادهایی را از جیمیل در تقویم شما نمایش دهد، مانند برنامه‌های پرواز و دعوت‌نامه‌ها. همچنین می‌توانید جستجوهای شخصی‌سازی‌شده‌تری انجام دهید که از پیشنهادات کلمات کلیدی، پیشنهادات فایل و نتایج مرتبط‌تر استفاده می‌کنند. علاوه بر این، می‌توانید از جمنای بخواهید محتوا را خلاصه کند، پیش‌نویس ایجاد کند، اطلاعات کلیدی را پیدا کند و از سایر ویژگی‌های جمنای برای ورک‌اسپیس استفاده کند.

۳. ویژگی‌های هوشمند در سایر محصولات گوگل

سومین تنظیم به گوگل اجازه می‌دهد از محتوا و فعالیت ورک‌اسپیس شما برای شخصی‌سازی تجربه در سایر محصولات استفاده کند. این موارد می‌تواند شامل رزرو رستوران و سفارشات بیرون‌بر در نقشه‌ها (Maps)، بلیط‌ها و کارت‌های وفاداری در کیف پول گوگل (Google Wallet)، پاسخ‌ها و یادآوری‌ها در دستیار گوگل (Google Assistant) و پیشنهادات و پاسخ‌ها در اپلیکیشن جمنای باشد.

ماجرای شکایت حقوقی چیست؟

اما داستان شکایتی که به نظر می‌رسد باعث ایجاد این نگرانی‌ها و جنجال‌ها شده چیست؟ این شکایت که در تاریخ ۱۱ نوامبر در دادگاه فدرال در سن خوزه کالیفرنیا ثبت شده است، ادعا می‌کند که گوگل مخفیانه به جمنای دسترسی به ارتباطات خصوصی کاربران جیمیل، چت و میت را داده است. همان‌طور که بلومبرگ در ۱۲ نوامبر گزارش داد، این شکایت اتهام می‌زند که انجام این کار بدون رضایت کاربران و دشوار کردن فرآیند انصراف ممکن است نقض «قانون تهاجم به حریم خصوصی کالیفرنیا» باشد.

در متن شکایت آمده است: «در یا حدود ۱۰ اکتبر ۲۰۲۵، گوگل مخفیانه جمنای را برای تمام حساب‌های جیمیل، چت و میت کاربران خود روشن کرد و به هوش مصنوعی اجازه داد تا ارتباطات خصوصی کاربران موجود در آن پلتفرم‌ها را بدون اطلاع یا رضایت آن‌ها ردیابی کند.»

تنها بر اساس توضیحات گوگل، به نظر می‌رسد اکثر اتهامات موجود در این شکایت بی‌اساس باشند. اما این بدان معنا نیست که جای نگرانی وجود ندارد. بزرگترین سوال این است که چرا گوگل این تنظیمات را به‌طور خودکار و ظاهراً بدون اطلاع یا اجازه شما فعال می‌کند.

آموزش غیرفعال‌ سازی (Opt-out) این ویژگی‌ ها

اگر از ویژگی‌های هوشمند و سایر گزینه‌ها استفاده نمی‌کنید، قطعاً می‌توانید هر یک یا تمام سه تنظیم کلیدی را خاموش کنید. روش کار به شرح زیر است:

در نسخه دسکتاپ:

• وارد وب‌سایت جیمیل شوید.
• روی آیکون چرخ‌دنده (تنظیمات) در بالا سمت راست کلیک کنید و دکمه مشاهده تمام تنظیمات (See all settings) را انتخاب کنید.
• در صفحه تنظیمات و در تب General، بخش Smart features را پیدا کنید.
• اگر گزینه “Turn on smart features in Gmail, Chat, and Meet” روشن است، تیک آن را بردارید تا خاموش شود.
• در بخش بعدی برای ویژگی‌های هوشمند گوگل ورک‌اسپیس، روی دکمه مدیریت تنظیمات (Manage Workspace smart feature settings) کلیک کنید.
• در پنجره پاپ‌آپ، سوییچ‌های مربوط به “Smart features in Google Workspace” و “Smart features in other Google products” را خاموش کنید.

در اپلیکیشن موبایل:

• روی آیکون سه خط در بالا سمت چپ ضربه بزنید و Settings را انتخاب کنید.
• در نسخه iOS روی Data privacy و در نسخه اندروید روی نام حساب گوگل خود ضربه بزنید.
• سوییچ مربوط به Smart features را خاموش کنید.
• روی گزینه “Google Workspace smart features” ضربه بزنید و سپس سوییچ‌های مربوط به دو گزینه دیگر را خاموش کنید.

اگر تمام این سه تنظیم را خاموش کنید، به خاطر داشته باشید که برخی از ویژگی‌های هوشمند خاص ممکن است دیگر طبق انتظار کار نکنند، از جمله Smart Compose و Smart Reply. اما خود جیمیل همچنان به طور عادی کار خواهد کرد. مانند همیشه، این انتخابی بین راحتی و حریم خصوصی است و این چیزی است که تنها شما می‌توانید برای خودتان تصمیم بگیرید.