بازار داغ و تاریک اینترنت در ایران ؛ روایتی از خرید سیم کارت های خارجی و پروکسی های چند میلیونی

در روزهایی که دسترسی به شبکه جهانی اینترنت با محدودیت های شدید مواجه شده، بازار سیاهی شکل گرفته است که در آن حجم اینترنت حکم طلا را دارد. گزارش ها حاکی از آن است که با کاهش حجم اینترنت قابل معامله، قیمت ها سر به فلک کشیده و نرخ ثابتی برای آن وجود ندارد. کاربران برای دسترسی به دنیای آزاد، از پرداخت هزینه های دلاری تا سفرهای مرزی را به جان می خرند.

قیمت های نجومی برای یک روزنه نور

نیاز فوری کاربران به اینترنت باعث شده تا بازار دلالان و فروشندگان غیررسمی حسابی سکه شود. در این بازار سیاه، درخواست ها برای حتی ۱۰ مگابایت کانفیگ هم با قیمت های عجیب روبرو می شود. برخی فروشندگان پروکسی برای ارائه سرویس های خود، ارز دیجیتال دریافت می کنند. یکی از به صرفه ترین پیشنهادهای موجود در این بازار آشفته، کانفیگ ۱۰ گیگابایتی به قیمت ۱۵ دلار است که باید از طریق کریپتو پرداخت شود.

بررسی های فنی نشان می دهد که منبع این کانفیگ ها لزوما ماهواره ای نیست. رنج آی پی های برخی دیتاسنترها و ارائه دهندگان خدمات داخلی که همچنان به اینترنت بین الملل دسترسی دارند، به بازار سیاه راه پیدا کرده است. قیمت این کانفیگ های خاص گاهی تا ۱۵ میلیون تومان نیز معامله می شود. با این حال، با تداوم قطعی ها و افزایش کلاهبرداری ها، بازار کمی از تب و تاب اولیه افتاده و کاربران نسبت به خرید این سرویس ها بی اعتماد شده اند.

مهاجرت موقت به مرزها برای دریافت سیگنال

در سوی دیگر ماجرا، شیوه سنتی تری برای اتصال به اینترنت در جریان است: سفر به نقاط صفر مرزی. شاید عجیب به نظر برسد، اما شهروندانی هستند که حاضرند عوارض خروج از کشور و هزینه بیمه را بپردازند تا تنها چند متر آن طرف تر از سیم های خاردار، ایمیل های خود را چک کنند و به کسب و کارشان برسند.

رانندگان تاکسی در مسیرهای منتهی به مرز، از جمله مرز رازی و خوی، روایت های جالبی دارند. آن ها می گویند مسافران زیادی را دیده اند که تنها برای یک شب اقامت در وان ترکیه یا حتی ایستادن در سالن ترانزیت و استفاده از سیم کارت های عراقی، هزینه های سفر را تقبل می کنند.

سیم کارت های همسایه؛ کالای لوکس این روزها

در شهرهای مرزی مانند مریوان، هدف مسافران از عبور از مرز باشماق تغییر کرده است. اگر پیش از این هدف تفریح بود، اکنون هدف اصلی دسترسی به اینترنت است. رانندگان خطی می گویند مسافران علاوه بر عوارض خروج، مبالغی را برای بیمه می پردازند تا آن سوی مرز با تهیه سیم کارت عراقی، امور حیاتی خود را انجام دهند.

ارزش این سیم کارت ها به شدت بالا رفته است. گزارش ها نشان می دهد که سیم کارت های عراقی نه تنها در شهرهای مرزی، بلکه در شهرهایی دورتر مانند بوشهر نیز آنتن می دهند و به قیمت های باورنکردنی تا ۳۰ میلیون تومان خرید و فروش می شوند. برای تجار و کسانی که کسب و کارشان وابسته به اینترنت است، پرداخت این مبالغ توجیه اقتصادی دارد.

تجمع در نقاط مرزی و سخاوت در میان بحران

وضعیت در مرزهای مختلف کشور مشابه است. در بانه و سایر نقاط مرزی، گاهی تجمعات ۲۰۰ نفره شکل می گیرد تا شاید تلفن های همراه بتوانند از طریق رومینگ به دکل های کشورهای همسایه متصل شوند. هر نقطه ای که آنتن دهی قوی تری از کشور مجاور داشته باشد، میزبان مسافران اینترنت است.

در مرزهای شرقی و افغانستان نیز داستان مشابهی جریان دارد. روایتی وجود دارد که یک راننده کامیون اهل هرات، در مرز دوغارون گوشی آیفون خود را در اختیار مردم قرار داده تا از طریق هات اسپات کارهای ضروری شان را انجام دهند. اگرچه سرعت اینترنت در این شرایط بسیار پایین است و کاری که در چند ثانیه انجام می شد اکنون دقایقی طول می کشد، اما همین اتصال ناپایدار هم غنیمت است.

کلاهبرداری و بی اعتمادی؛ روی دیگر سکه فیلترینگ

در گروه های فروش وی پی ان و پروکسی، اولین سوال کاربران تازه وارد این است: «چطور وصل هستید؟». بی اعتمادی موج می زند و هر کس نگران است که مبادا راه حلی وجود دارد که او از آن بی خبر است. در میان این بازار مکاره، فروش پروکسی های بی کیفیت و کلاهبرداری یا همان «اسکم» به شدت افزایش یافته است.

برخی کارشناسان شبکه معتقدند که بسیاری از این پروکسی ها از طریق دیتاسنترهای داخلی تامین می شوند. برخی افراد سودجو دسترسی های خاص سرورهای داخلی را با قیمت های گزاف به مردم می فروشند. به دلیل استفاده بیش از حد از یک پورت یا سرور، سرعت این سرویس ها به شدت افت کرده است. علاوه بر این، فروشندگان دیگر اکانت تست ارائه نمی دهند و همین موضوع باعث شده تا بسیاری از کاربران پس از پرداخت پول، با سرویس های قطع یا بی کیفیت روبرو شوند.

بیشتر بخوانید : گزارش کامل وضعیت قطعی اینترنت در ایران ؛ از قطع سراسری ۱۸ دی تا احتمال وصل شدن در ۳۰ دی ۱۴۰۴