[آپدیت] اولتیماتوم جنجالی گوگل به مدارس: یا هوش مصنوعی را بپذیرید یا دسترسی به موتور جستجو قطع می‌شود!

[به‌روزرسانی: گوگل با انتشار اطلاعیه‌ای شفاف‌سازی کرد که مربیان و مسئولان آموزشی می‌توانند هر یک از محصولات هوش مصنوعی را به صورت مستقل از موتور جستجوی گوگل (Google Search) غیرفعال کنند. این شرکت در پستی در شبکه اجتماعی X اعلام کرد: اختیارات در دست مدارس است؛ آن‌ها می‌توانند یک، دو یا همه این خدمات را به صورت مجزا روشن یا خاموش کنند. خبر اصلی در ادامه آمده است]

به گزارش بخش اخبار فناوری زوم تک به نقل از Digital Trends، نوشته شده توسط Moinak Pal، شرکت گوگل (Google) ادعا می‌کند که قصد دارد به مدارس کنترل بیشتری روی نحوه استفاده دانش‌آموزان از هوش مصنوعی (AI) بدهد. اما راهکار پیشنهادی این شرکت با یک شرط بسیار عجیب و غیرمنتظره همراه است: مواردی که مدارس تصمیم به مسدودسازی کامل هوش مصنوعی بگیرند، دسترسی حساب‌های دانش‌آموزی به موتور جستجوی گوگل را نیز از دست خواهند داد. نتیجه این تصمیم آن است که مدارس می‌توانند به هوش مصنوعی گوگل پاسخ منفی بدهند، اما ممکن است مجبور شوند یکی از بنیادی‌ترین ابزارهای پژوهشی و یادگیری آنلاین دانش‌آموزان را فدا کنند.

این تغییر جنجالی که نخستین بار توسط نشریه نیویورک تایمز (The New York Times) گزارش شد، قرار است اوایل سال آینده میلادی اجرایی شود. گوگل اعلام کرده که این اقدام در پاسخ به نگرانی‌های والدین و مربیان آموزشی صورت می‌گیرد که خواستار کنترل بیشتری روی نحوه تعامل کودکان با فناوری‌های جدید هستند. اما مشروط کردن دسترسی به Google Search به پذیرش هوش مصنوعی، یک سوال نگران‌کننده را مطرح می‌کند: آیا گوگل واقعاً به مدارس حق انتخاب می‌دهد یا صرفاً پاسخ منفی دادن را برای آن‌ها دشوارتر می‌سازد؟

امکان لغو فعال‌ سازی هوش مصنوعی گوگل؛ اما به قیمت از دست رفتن Google Search!

شرکت گوگل اعلام کرده است که قابلیت‌های هوش مصنوعی در نرم‌افزارهای آموزشی ویژه مقاطع پیش‌دبستانی تا پایه دوازدهم (K-12) را به صورت پیش‌فرض غیرفعال خواهد کرد، مگر اینکه مدیران مدارس تصمیم به فعال‌سازی آن‌ها بگیرند. این موضوع پس از ماه‌ها اعتراض مربیان آموزشی، در نگاه اول یک توافق خوب به نظر می‌رسد. اما نکته انحرافی اینجاست که مدارس در صورت مسدود کردن کامل هوش مصنوعی، دسترسی به موتور جستجوی گوگل را نیز از دست می‌دهند.

کریس فیلیپس (Chris Phillips)، معاون بخش آموزش شرکت گوگل در این باره گفت: «موتور جستجو و هوش مصنوعی اکنون به‌طور تنگاتنگی با یکدیگر پیوند خورده‌اند.» مدرسه‌هایی که هوش مصنوعی را مسدود کنند، با عدم دسترسی دانش‌آموزان به Google Search مواجه می‌شوند و پیامی مبنی بر اینکه «دسترسی توسط مدرسه مسدود شده است» به کاربر نمایش داده خواهد شد.

پیامدهای نگران‌کننده تصمیم گوگل برای سیستم‌ های آموزشی

این شرط‌گذاری یک رویکرد بسیار نگران‌کننده است. موتور جستجوی گوگل یک قابلیت آزمایشی هوش مصنوعی نیست که مدارس بتوانند به راحتی از آن چشم‌‌پوشی کنند؛ بلکه یک ابزار پژوهشی پایه است که به دانش‌آموزان امکان می‌دهد اطلاعات را پیدا کرده، منابع را مقایسه کنند و تکالیف خود را انجام دهند. قطع دسترسی به آن فقط به این دلیل که مدیران خواهان ورود چت‌بات هوش مصنوعی به کلاس درس نیستند، رسماً پذیرش یک فناوری را به ابزار دیگری گره می‌زند.

این تصمیم از آن جهت اهمیت دوچندانی دارد که گوگل با لپ‌تاپ‌های کروم‌بوک (Chromebooks) و سرویس‌های پرکاربردی مثل جیمیل (Gmail)، Google Docs و Google Classroom سهم عظیمی در سیستم آموزشی آمریکا دارد. لینا خان (Lina Khan)، رئیس سابق کمیسیون فدرال تجارت (FTC)، با انتقاد شدیدی از این اقدام اعلام کرد که گوگل از انحصار خود در بازار جستجو سوءاستفاده می‌کند تا مدارس را مجبور به پذیرش هوش مصنوعی کند.

مدارس به کنترل واقعی نیاز دارند، نه یک اولتیماتوم همه‌یا-هیچ!

زمان‌بندی این تصمیم نیز بسیار حائز اهمیت است. والدین و معلمان روزبه‌روز نگران‌تر از قبل، استفاده از چت‌بات‌های هوش مصنوعی در کلاس‌های درس را دنبال می‌کنند؛ به‌ویژه خطراتی مانند افزایش تقلب، تولید اطلاعات نادرست و تضعیف تفکر مستقل در دانش‌آموزان. مناطقی مانند حوزه اموزشی نیویورک و لس‌آنجلس استفاده از هوش مصنوعی مولد را روی دستگاه‌های دانش‌آموزان به شدت محدود کرده‌اند.

رویکرد گوگل در طول زمان نیز دچار تغییراتی شده است. در ماه اوت، این شرکت ویژگی‌های هوش مصنوعی را در Google Classroom برای مدرسه‌هایی که دسترسی جداگانه‌ای به Gemini به دانش‌آموزان داده بودند، به صورت پیش‌فرض روشن کرد. آن تصمیم موجب خشم مدیرانی شد که می‌خواستند زمان و نحوه استفاده دانش‌آموزان از فناوری را تحت کنترل داشته باشند. اکنون گوگل در حال عقب‌نشینی از آن تصمیم است.

راه‌ حل‌ های جایگزین گوگل و ابهامات موجود

از اوایل سال ۲۰۲۷، مدرسه‌هایی که اجازه استفاده از هوش مصنوعی را می‌دهند دو گزینه برای جستجو خواهند داشت: تجربه معمولی همراه با AI Overviews و چت‌های هوش مصنوعی، یا حالت یادگیری هدایت‌شده (Guided Learning) که بر پایه هوش مصنوعی جمنی (Gemini) ساخته شده است. حالت دوم قرار است دانش‌آموزان را در طول یادگیری مباحث راهنمایی کند، نه اینکه فقط پاسخ آماده ارائه دهد. همچنین معلمان نسخه مدرسه‌ای قادر خواهند بود تاریخچه متنی چت‌بات را مشاهده کنند.

این گزینه‌ها ممکن است مفید باشند، اما ریشه اصلی مشکل را حل نمی‌کنند. مدرسه‌هایی که خواستار جستجوی سنتی و بدون هوش مصنوعی مولد هستند نباید کلاً دسترسی به موتور جستجو را از دست بدهند. گوگل حق دارد هوش مصنوعی را در محصولاتش ادغام کند، اما سیستم‌های آموزشی نیز باید این حق را داشته باشند که درباره حضور این فناوری در کلاس‌های درس خود تصمیم بگیرند. اگر حق انتخاب بین پذیرش اجباری هوش مصنوعی یا محرومیت از Google Search باشد، به سختی می‌توان آن را یک «انتخاب واقعی» نامید.