۲۵۰ ساعت خاموشی؛ تیر خلاص قطع اینترنت به قلب اقتصاد دیجیتال ایران

بیش از ده روز از آغاز قطع گسترده اینترنت در کشور می گذرد و تداوم این وضعیت، نگرانی های جدی را در خصوص آینده اقتصاد دیجیتال ایران به وجود آورده است. کارشناسان معتقدند این خاموشی طولانی مدت که حالا از مرز ۲۵۰ ساعت عبور کرده است، نه تنها کسب و کارهای آنلاین را به لبه پرتگاه کشانده، بلکه وجهه اقتصادی کشور را در سطح بین المللی مخدوش کرده است.

به گزارش زوم تک، اگرچه در روزهای اخیر اتصال هایی به صورت قطره چکانی برقرار شده و دسترسی به اینترنت ملی یا سامانه های پیامکی تا حدی ممکن شده است، اما واقعیت این است که بخش عظیمی از فعالیت های اقتصادی همچنان فلج مانده اند. صدرنشینان لیست خسارت دیدگان، همان قشر جوان و خلاقی هستند که آینده اقتصاد کشور به آن ها وابسته است.

فاجعه ای فراتر از یک ضرر مالی ساده

حمید حاج اسماعیلی، کارشناس بازار کار و مسائل اقتصادی، در تحلیل وضعیت موجود هشدار می دهد که قطع اینترنت در دنیای امروز به معنای یک فاجعه تمام عیار است. او معتقد است که مساله فقط محدود به خرید و فروش کالا نیست، بلکه تمام شئون زندگی مردم به شبکه جهانی گره خورده است.

این کارشناس تصریح کرد: «امروز تقریبا هیچ خانواده و کسب و کاری را پیدا نمی کنید که امورات روزمره اش دچار چالش نشده باشد. این سردرگمی عمومی و اختلال در زندگی مردم، واقعیتی ملموس است که نمی توان آن را انکار کرد. یازده روز قطعی مداوم بدون اینکه حمایتی از سمت مسئولان صورت بگیرد یا پاسخ روشنی داده شود، امید را در دل فعالان اقتصادی می کشد.»

دولت؛ بزرگ ترین قربانی زیرساخت های معیوب

نکته طنزآمیز ماجرا اینجاست که دولت با وجود ادعاهای فراوان در خصوص راه اندازی شبکه ملی اطلاعات، خود یکی از بزرگ ترین قربانیان قطع اینترنت است. حاج اسماعیلی با اشاره به این موضوع می گوید: «بسیاری از ارتباطات سازمانی و دولتی نیز وابسته به اینترنت است. ما می بینیم که حتی سایت های دولتی و خدمات عمومی هم با اختلال مواجه شده اند و مردم برای ساده ترین کارهای اداری یا ثبت نام ها دچار مشکل هستند. وقتی دولت نمی تواند خدمات خودش را بر بستر شبکه ملی ارائه دهد، چگونه انتظار دارد کسب و کارهای خصوصی در این فضا دوام بیاورند؟»

شکست پروژه کوچ اجباری به پلتفرم های داخلی

تجربه روزهای اخیر بار دیگر ثابت کرد که پلتفرم های داخلی ظرفیت میزبانی از میلیون ها کاربر ایرانی را ندارند. به گفته کارشناسان، ظرفیت فنی این سکوها در بهترین حالت تنها ۳۰ درصد از نیاز کاربران را پوشش می دهد.

حاج اسماعیلی در این باره توضیح می دهد: «این اولین بار نیست که قطع اینترنت رخ می دهد و هربار مسئولان مردم را به استفاده از پیام رسان های داخلی ارجاع می دهند، اما نتیجه همیشه شکست بوده است. کسانی که کسب و کار حرفه ای دارند نمی توانند یک شبه ساختار خود را به بستری منتقل کنند که نه تنها ظرفیت فنی ندارد، بلکه مخاطب و مشتری هم در آن حضور ندارد. این واقعیت را حتی مبلغان این پلتفرم ها نیز پذیرفته اند.»

نابود شدن مشاغل خانگی و موج مهاجرت شرکت ها

تداوم این وضعیت باعث شده است که بسیاری از کسب و کارهای خرد، به ویژه مشاغلی که توسط زنان و جوانان در شبکه های اجتماعی اداره می شد، از چرخه فعالیت اقتصادی خارج شوند. نبود چشم انداز روشن از زمان وصل شدن اینترنت، ناامیدی را در اکوسیستم استارتاپی کشور تزریق کرده است.

گزارش ها حاکی از آن است که برخی شرکت های بزرگ فناوری برای جلوگیری از توقف فعالیت هایشان، در حال انتقال تیم های فنی و نیروهای کلیدی خود به کشورهای همسایه هستند. این یعنی خروج ارز و سرمایه انسانی از کشور؛ ضربه ای که جبران آن سال ها زمان خواهد برد.

انزوای فریلنسرها و از دست رفتن اعتبار بین المللی

یکی از آسیب پذیرترین اقشار در این بحران، فریلنسرها یا آزادکارانی هستند که درآمد ارزی داشتند و با شرکت های خارجی همکاری می کردند. قطع ارتباط این افراد با کارفرمایان خارجی، نه تنها منجر به از دست رفتن درآمد آن ها شده، بلکه اعتبار حرفه ای متخصصان ایرانی را در بازار جهانی خدشه دار کرده است.

حاج اسماعیلی در پایان هشدار داد: «ما در حوزه اقتصاد دیجیتال از دنیا عقب بودیم و وقایع اخیر این شکاف را عمیق تر کرد. وقتی سرمایه گذار احساس امنیت نکند و دسترسی به اولیه ترین ابزار کار یعنی اینترنت فراهم نباشد، سرمایه خود را خارج می کند. نتیجه این روند، انزوای اقتصادی ایران و تشدید موج مهاجرت نخبگانی است که دیگر امیدی به فعالیت در داخل کشور ندارند.»