پای رانت اینترنت طبقاتی به بازار موبایل باز شد؛ گوشی بخریم یا نه؟

بازار تلفن همراه در ایران این روزها با پدیده ای فراتر از گرانی و تورم روبرو شده است. در حالی که قیمت ها به ارقام نجومی رسیده اند، متغیر جدیدی به نام دسترسی نابرابر به اینترنت بین الملل، معادلات این بازار را به کلی تغییر داده است. امروزه خرید و فروش گوشی هوشمند به امتیازی وابسته شده که همه کاربران به صورت یکسان از آن بهره مند نیستند و این موضوع باعث ایجاد نوعی رانت پنهان در حوزه فناوری شده است.

اینترنت طبقاتی : بحران دسترسی به شبکه جهانی و فلج شدن بازار فناوری

گزارش های میدانی از بازار موبایل نشان می دهد که اختلالات گسترده در شبکه اینترنت جهانی، فرآیند خرید و استفاده از گوشی های هوشمند را با چالش های جدی مواجه کرده است. فعال سازی اولیه دستگاه، انتقال حساب های کاربری و بازیابی داده ها، همگی به اتصال پایدار به سرورهای بین المللی نیاز دارند. در شرایطی که این دسترسی محدود باشد، عملا امکان استفاده از بسیاری از قابلیت های گوشی وجود ندارد و همین موضوع باعث حذف تدریجی موبایل از سبد خرید بسیاری از مردم شده است.

قیمت های نجومی آیفون و شکاف عمیق در توان خرید مردم

بررسی وضعیت فروشگاه های اینترنتی و بازار فیزیکی حکایت از انفجار قیمت ها دارد. در حال حاضر مدل های خاصی از آیفون که به صورت فعال نشده عرضه می شوند، با قیمت هایی نزدیک به ۵۴۰ میلیون تومان برچسب می خورند. این در حالی است که قیمت مبادله ای و نرخ آزاد این محصولات با یکدیگر تفاوت فاحشی دارند و آشفتگی بی سابقه ای را در نحوه قیمت گذاری ایجاد کرده اند.

چالش فعال سازی گوشی های چندصد میلیونی

حتی خریدارانی که توان مالی پرداخت این مبالغ سنگین را دارند، پس از خرید با مانع بزرگی به نام محدودیت های اینترنتی برخورد می کنند. بسیاری از گوشی های پرچمدار برای راه اندازی اولیه و اتصال به سرویس های ابری، نیازمند اینترنت بدون فیلتر و با کیفیت هستند. بدون وجود این زیرساخت، یک گوشی چندصد میلیونی عملا کارایی لازم را نخواهد داشت.

امنیت کاربران در بن بست اختلالات اینترنتی

یکی از بزرگترین مشکلات فعلی کاربران، عبور از سدهای امنیتی مانند احراز هویت دو مرحله ای است. این سیستم ها که برای حفاظت از حریم خصوصی طراحی شده اند، در زمان اختلال اینترنت به یک گره کور تبدیل می شوند. دریافت کدهای تایید از طریق ایمیل یا اپلیکیشن های امنیتی در بستر اینترنت بین الملل انجام می شود و هرگونه قطعی یا کندی در این مسیر، می تواند باعث قفل شدن دائم حساب های کاربری و از دست رفتن اطلاعات حیاتی کاربران شود.

ظهور رانت اینترنتی در معاملات موبایل

وابستگی شدید بازار موبایل به دسترسی های خاص اینترنتی، باعث شده تا نوعی امتیاز ویژه برای افرادی که به اینترنت آزاد یا پایدار دسترسی دارند شکل بگیرد. این نابرابری در دسترسی به زیرساخت ها، نه تنها حقوق مصرف کننده را تحت الشعاع قرار داده، بلکه باعث شده است که تجربه خرید یک کالای دیجیتال از یک فعالیت عادی به یک ریسک بزرگ و پیچیده تبدیل شود که نتیجه آن چیزی جز رکود بیشتر و شکل گیری بازارهای غیررسمی نخواهد بود.