هشدار مدیرعامل «کارنامه» درباره آینده فضای مجازی؛ اینترنت با زنجیر «فیلترینگ شدیدتر» بازمی‌گردد!

در حالی که محدودیت‌های گسترده اینترنتی وارد هفدهمین روز خود شده است، «نیما نامداری»، مدیرعامل شرکت کارنامه و از فعالان شناخته‌شده اکوسیستم استارتاپی ایران، در گفتگویی صریح به کالبدشکافی ابعاد فاجعه‌بار این تصمیم پرداخته است. وی معتقد است نه تنها امیدی به بازگشت شرایط پیشین نیست، بلکه احتمالاً باید منتظر دور جدیدی از محدودیت‌های سخت‌گیرانه و دائمی بر پلتفرم‌های محبوب باشیم.

ضرر روزانه ۹ هزار میلیارد تومانی؛ اقتصاد دیجیتال در کما

به گزارش بخش اخبار فناوری زوم تک , نامداری با استناد به آمارهای رسمی و تحلیل لایه‌های مختلف اقتصاد، ابعاد مالی این قطعی را تشریح کرد. او معتقد است حتی با سخت‌گیرانه‌ترین تعریف‌ها از اقتصاد دیجیتال، ارزش افزوده روزانه این بخش در ایران حدود ۹ هزار میلیارد تومان است که اکنون بخش بزرگی از آن از دست رفته است.

وی در این باره گفت: «اپراتورهای تلفن همراه و شرکت‌های نرم‌افزاری با کاهش درآمدی بیش از ۷۰ درصدی روبرو شده‌اند. ضرر روزانه ۳ هزار میلیارد تومانی در این لایه، یک عدد کاملاً واقعی و ترسناک است.» همچنین طبق مشاهدات، اکثر استارتاپ‌های بزرگ و متوسط ایرانی با افت ۴۰ تا ۷۰ درصدی درآمد در این مدت کوتاه مواجه شده‌اند.

سفره ۴ تا ۵ میلیون ایرانی در خطر است

بخش بزرگ‌تر این بحران، معیشت افرادی است که به طور مستقیم از طریق شبکه‌های اجتماعی کسب درآمد می‌کردند. نامداری با تکیه بر داده‌های پیمایش «ایسپا» در سال ۱۴۰۲ تاکید کرد که بین ۴ تا ۵ میلیون نفر در ایران، نان‌خورِ پلتفرم‌هایی مثل اینستاگرام و واتس‌اپ هستند. او افزود: «اگر میانگین درآمد این افراد را روزی یک میلیون تومان در نظر بگیریم، روزانه ۴ هزار میلیارد تومان درآمد از جیب مردم حذف می‌شود؛ این یعنی نابودی تدریجی طبقه متوسط و ضعیف که به این فضا پناه برده بودند.»

فراتر از اقتصاد؛ نابودی «امنیت روانی» جامعه

مدیرعامل کارنامه معتقد است خسارت اصلی، روانی و اجتماعی است. وی با اشاره به حضور ۲۰ میلیون ایرانی در اینستاگرام، قطع ناگهانی این پلتفرم را معادل “تخریب روتین‌های زندگی” دانست. نامداری توضیح داد:

«حاکمیت با این کار، ابزارهای روزمره مردم برای کار، ارتباط و سرگرمی را نابود کرده است. وقتی مردم حس کنند حکومت می‌تواند هر لحظه جزیی‌ترین ابزار زندگی‌شان را از آن‌ها بگیرد، احساس ناامنی عمیقی پیدا می‌کنند که منبع بزرگی برای تنش، خشم و اضطراب در جامعه خواهد بود.»

مثلث مخالفان اینترنت؛ چه کسانی پشت پرده فیلترینگ هستند؟

نامداری مخالفان آزادی اینترنت در بدنه حاکمیت را به سه جریان اصلی تقسیم کرد:

طرفداران «فهرست سفید»: کسانی که معتقدند اینترنت یک «امتیاز» است که فقط باید به افراد خاص داده شود.

طرفداران «وضعیت فعلی»: گروهی که قدرت اصلی را در دست دارند و می‌خواهند با فیلترینگ گسترده به شرایط پیش از اعتراضات بازگردند.

مهندسان «اینترنت قطره‌چکانی»: کسانی که می‌خواهند دسترسی به شبکه را بر اساس زمان و مکان مهندسی کنند.

وی با ابراز تاسف از اینکه تلاشی جدی برای دسترسی آزاد وجود ندارد، پیش‌بینی کرد: «واتس‌اپ احتمالاً دیگر هرگز باز نخواهد شد و حتی نگرانم پلتفرم‌هایی که تا امروز فیلتر نبودند هم به تدریج به فهرست سیاه اضافه شوند.»

امنیت در برابر توسعه؛ انتخاب همیشگی سیاست‌گذار

نامداری در پایان خاطرنشان کرد که در دو دهه اخیر، سیاست‌گذار ایرانی همواره در دوراهی بین «امنیت» و «رشد اقتصادی»، امنیت را انتخاب کرده و هزینه‌های سنگین اقتصادی آن را نیز آگاهانه پذیرفته است. او هشدار داد که این روند منجر به موج جدیدی از تعدیل نیرو در شرکت‌های فناور محور و کوچک‌تر شدن کل اقتصاد دیجیتال ایران خواهد شد؛ اثری دومینویی که عواقب آن تا سال‌ها گریبان‌گیر کشور خواهد بود.