میسترال هوش مصنوعی (Mistral AI) چیست؟ همه‌چیز درباره رقیب اروپایی و سرسخت OpenAI

به گزارش بخش اخبار فناوری زوم تک به نقل از تک‌کرانچ (TechCrunch)، در پی دستورات ترامپ که منجر به آفلاین شدن جدیدترین مدل‌های هوش مصنوعی شرکت Anthropic شد و همچنین افزایش تقاضا برای فناوری‌های بومی و مستقل جهت کاهش وابستگی به ایالات متحده، میسترال هوش مصنوعی (Mistral AI) به شدت در کانون توجهات قرار گرفته است. با این حال، این سوگلی فرانسوی حوزه هوش مصنوعی اغلب مورد سوءتفاهم قرار می‌گیرد و این واقعیت که به توسعه مدل‌های زبانی بزرگ (LLM) می‌پردازد، تصویر مبهمی از آن ایجاد کرده است.

هر کسی که میسترال را صرفاً بر اساس میزان نزدیک شدن به تبدیل شدن به «OpenAI اروپا» قضاوت کند، ناامید خواهد شد. چت‌بات و پلتفرم امینت هوشمند این شرکت یعنی Vibe که پیش از این با نام Le Chat شناخته می‌شد، تنها بخش کوچکی از شهرت برند ChatGPT را در اختیار دارد و حتی در میان بنیان‌گذاران مستقر در ایستگاه اف (Station F) – پردیس استارتاپی پاریس – مدل کلود (Claude) محبوب‌تر از مدل‌های میسترال است.

استراتژی منحصربه‌فرد میسترال؛ پیروی از الگوی پالانتیر

از سوی دیگر، ناظران معمولی معمولاً این نکته را نادیده می‌گیرند که این شرکت دکاکورن فرانسوی (استارتاپ‌های با ارزش بیش از ۱۰ میلیارد دلار) در حال پیروی از استراتژی و الگوی شرکت پالانتیر (Palantir) است؛ یعنی استفاده از مهندسان مستقر در خط مقدم برای کمک به دولت‌ها و شرکت‌های بزرگ جهت پیاده‌سازی هوش مصنوعی و شخصی‌سازی آن برای کاربردهای خاص خودشان.

این رویکرد با توانایی‌های مالی و امکانات Mistral AI نیز سازگاری بیشتری دارد. اگرچه شایعاتی وجود دارد مبنی بر اینکه این شرکت در حال جذب سرمایه ۳.۵ میلیارد دلاری با ارزش‌گذاری ۲۳.۱۵ میلیارد دلاری است که ارزش فعلی آن را تقریباً دو برابر می‌کند، اما این رقم هنوز بسیار کمتر از آزمایشگاه‌های پیشرو آمریکایی است. با این حال، درآمدهای آن به شدت افزایش یافته است؛ در ماه فوریه، این شرکت فاش کرد که درآمد سالانه متناوب (ARR) آن اکنون به بیش از ۴۰۰ میلیون دلار رسیده که نسبت به رقم ۲۰ میلیون دلاری در سال گذشته افزایش چشمگیری داشته است و ادعا کرد که در مسیر عبور از مرز ۱ میلیارد دلار درآمد متناوب سالانه در سال جاری قرار دارد.

این موفقیت‌ها به میسترال کمک کرده تا در مکان‌هایی مانند مجمع جهانی اقتصاد در داووس و حتی در اتاق‌هایی که مدیران عامل فناوری به سختی می‌توانند صدای خود را به گوش دیگران برسانند – مانند پارلمان فرانسه – جایگاهی برای خود دست و پا کند. آرتور منش (Arthur Mensch)، مدیرعامل میسترال، به یک سفیر عمومی برای چشم‌انداز خاصی از هوش مصنوعی تبدیل شده است، اما هنوز باید برای تبیین و معرفی دقیق شرکت خود تلاش کند.

پلتفرم Forge و توسعه هوش مصنوعی بدون کنترل متمرکز دولت‌ها

منش در یک پست طولانی در لینکدین، به تفصیل شرح داد که این شرکت مستقر در پاریس برای امرار معاش چه کاری انجام می‌دهد: پیاده‌سازی مدل‌ها و پلتفرم هوشمند خود روی زیرساخت‌های مشتریان سازمانی، و کمک به آن‌ها برای ساخت مدل‌های سفارشی با استفاده از پلتفرم Forge؛ پلتفرمی که به شرکت‌ها اجازه می‌دهد از داده‌های اختصاصی خود برای آموزش هوش مصنوعی استفاده کنند.

با این حال، سوءتفاهم‌ها و امیدهای بزرگ پیرامون میسترال بی‌دلیل شکل نگرفته‌اند. این شرکت که نام خود را از یک باد محلی وام گرفته است، چشم‌انداز بزرگی را دنبال می‌کند. منش نوشت: «ما وجود داریم تا اطمینان حاصل کنیم که همه به بهترین سیستم‌های هوش مصنوعی دسترسی دارند، فرقی هم نمی‌کند که خارج از کنترل متمرکز اعمال‌شده توسط دولت‌ها یا شرکت‌هایی باشد که نیاز به کنترل نهایی پیاده‌سازی هوش مصنوعی را احساس می‌کنند.»

این چشم‌انداز به این معنی است که میسترال فراتر از بخش سازمانی را نگاه می‌کند. هدف این شرکت همچنین ادامه سرمایه‌گذاری‌های بزرگ در بخش تحقیق و توسعه برای همگام شدن با رقبای سازنده هوش مصنوعی پایه‌ای است؛ و پست منش نیز به جایگاه شرکت در این زمینه اشاره داشت.

منش ادعا کرد: «امروز، ما هنوز مالک بهترین مدل‌های زبانی نیستیم، اما به طور مداوم این شکاف را کاهش داده‌ایم. ما یک مدل بسیار هیجان‌انگیز در تابستان امسال خواهیم داشت؛ این مدل به صورت وزن‌های متن‌باز (Open-weight) خواهد بود و دسترسی زودهنگام به آن را در ماه جولای باز می‌کنیم. در حوزه‌هایی که کمتر به توان پردازشی وابسته هستند، مانند صدا، بینایی ماشین و پردازش اسناد، ما راهکارهای پیشرفته و پیشرو در جهان را در اختیار داریم.»

مدل آینده میسترال از هم‌اکنون سر و صدای زیادی در شبکه اجتماعی X ایجاد کرده است، جایی که منش و مارک اندریسن، حامی مالی میسترال، با جوک‌ها و میم‌ها به شوخی پرداخته‌اند. این نشانه دیگری است مبنی بر اینکه جهان – به ویژه بخش‌های غیرآمریکایی دنیا – چشم به راه دستاوردهای بعدی میسترال دوخته است.

تلاش برای استقلال فناوری و راه‌اندازی شبکه ابری Mistral Compute

جالب‌ترین بخش ماجرا ممکن است پشت صحنه در حال رخ دادن باشد. در اوایل سال جاری، میسترال استارتاپ زیرساختی Koyeb را تصاحب کرد تا برنامه‌های خود را برای ساخت یک شبکه ابری واقعی هوش مصنوعی (AI Cloud) تقویت کند. این شرکت همچنین استراتژی سرمایه‌گذاری ۴ میلیارد یورویی (حدود ۴.۵۶ میلیارد دلار) را برای ساخت دیتاسنترها در فرانسه و سوئد اعلام کرد که رویکردهای حفظ حاکمیت ملی و استقلال فناوری در آن کاملاً مشهود است.

منش نوشت: «ما بر اساس این فرض کار را پیش می‌بریم که فناوری هوش مصنوعی یک فناوری عمومی و حیاتی است که هر سازمانی به یک منبع تامین امن و مقرون‌به‌صرفه از آن نیاز دارد.» اگر کنجکاو هستید که بیشتر بدانید، به خواندن ادامه دهید.

بنیان‌گذاران میسترال هوش مصنوعی (Mistral AI) چه کسانی هستند؟

سه بنیان‌گذار میسترال دارای پیش‌زمینه مشترک در زمینه تحقیقات هوش مصنوعی در شرکت‌های بزرگ فناوری آمریکایی هستند که در پاریس فعالیت دارند. منش پیش از اینکه مدیرعامل میسترال شود، در بخش دیپ‌مایند گوگل (Google DeepMind) کار می‌کرد؛ تیموتی لاکروا (Timothée Lacroix) به عنوان مدیر ارشد فناوری و گیوم لمپل (Guillaume Lample) به عنوان مدیر ارشد علمی، از کارکنان سابق شرکت متا (Meta) هستند.

میسترال همچنین عنوان مشاوران هم‌بنیان‌گذار را به بنیان‌گذاران استارتاپ بیمه سلامت Alan، یعنی چارلز گورینتین و ژان چارلز ساموئلیان-وروه اعطا کرد. علاوه بر این، اخیراً سه مدیر اجرایی جدید را برای حمایت از رشد خود منصوب کرده است: یوهان برگکویست به عنوان مدیر ارشد مالی، برایان هال به عنوان مدیر ارشد بازاریابی و کمال برار به عنوان معاون ارشد شرکا و ائتلاف‌ها.

مدل‌های اصلی هوش مصنوعی Mistral AI کدامند؟

میسترال مجموعه گسترده‌ای از مدل‌ها را توسعه داده است که از LLMها تا مدل‌های چندوجهی، استدلالی، صوتی و OCR (تشخیص نوری کاراکتر) را شامل می‌شود. همه مدل‌های آن بر روی اندازه بزرگ تمرکز ندارند؛ مدل Mistral Small 4 با نامی گویا و همچنین خانواده مدل‌های Les Ministraux وجود دارند که برای دستگاه‌های لبه شبکه (Edge) مانند تلفن‌های همراه بهینه‌سازی شده‌اند. برخی از آن‌ها دارای وزن‌های باز هستند و این شرکت همچنین ابزار توسعه کد پایتون یعنی Leanstral را به صورت متن‌باز (Open source) در دسترس قرار داده است.

قراردادها و مشارکت‌های راهبردی میسترال

• در سال ۲۰۲۴، میسترال قراردادی را با مایکروسافت امضا کرد که شامل سرمایه‌گذاری ۱۵ میلیون یورویی و یک مشارکت استراتژیک برای توزیع مدل‌های هوش مصنوعی این شرکت فرانسوی از طریق پلتفرم آزور (Azure) مایکروسافت بود.
• در مه ۲۰۲۵، میسترال اعلام کرد که در ایجاد یک پردیس هوش مصنوعی در منطقه پاریس، به عنوان بخشی از یک سرمایه‌گذاری مشترک با شرکت سرمایه‌گذاری MGX امارات، انویدیا و بانک سرمایه‌گذاری دولتی فرانسه (Bpifrance) مشارکت خواهد کرد.
• در ژوئن ۲۰۲۵، میسترال اعلام کرد که یک پلتفرم اروپایی اختصاصی برای هوش مصنوعی مجهز به پردازنده‌های انویدیا به نام Mistral Compute را در سال ۲۰۲۶ راه‌اندازی خواهد کرد. این ابتکار توسط امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، که مدت کوتاهی پس از این اعلامیه همراه با منش و جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا در کنفرانس VivaTech حضور یافت، «تاریخی» خوانده شد.
• در جولای ۲۰۲۵، میسترال طرح AI for Citizens (هوش مصنوعی برای شهروندان) را راه‌اندازی کرد که به ادعای این شرکت می‌تواند به دولت‌ها و نهادهای عمومی کمک کند تا با تحول در خدمات عمومی، به طور استراتژیک از هوش مصنوعی برای مردم خود بهره ببرند.
• در سپتامبر ۲۰۲۵، میسترال و شرکت تراشه‌سازی ASML مشارکتی را برای بررسی استفاده از مدل‌های هوش مصنوعی در سراسر سبد محصولات ASML و همچنین تحقیق، توسعه و عملیات آغاز کردند.
• میسترال همچنین مشارکت‌های استراتژیکی را با شرکت‌های بزرگی چون اکسنچر (Accenture)، آژانس خبری فرانسه (AFP)، ارتش و آژانس کاریابی فرانسه، لوکزامبورگ، غول کشتیرانی CMA، استارتاپ فناوری دفاعی آلمان Helsing، شرکت‌های آی‌بی‌ام (IBM)، اورنج (Orange) و استلانتیس (Stellantis) منعقد کرده است.

میسترال هوش مصنوعی تاکنون چه مقدار سرمایه جذب کرده است؟

بر اساس داده‌های کرانچ‌بیس (Crunchbase)، بیشتر تامین مالی Mistral AI تا به امروز از طریق تامین مالی بدهی بوده است، اما این شرکت چندین دور جذب سرمایه خطرپذیر را نیز پشت سر گذاشته که مجموع کل آن به حدود ۴ میلیارد دلار می‌رسد.

در ژوئن ۲۰۲۳، تنها یک ماه پس از تاسیس، میسترال یک دور سرمایه‌گذاری اولیه (Seed) رکوردشکن ۱۱۳ میلیون دلاری را به رهبری Lightspeed Venture Partners جذب کرد. منابع در آن زمان گفتند که این دور اولیه که بزرگ‌ترین دور در تاریخ اروپا بود، ارزش این استارتاپ را ۲۶۰ میلیون دلار تعیین کرد.

شش ماه بعد، میسترال یک دور سری A به ارزش ۳۸۵ میلیون یورو (۴۱5 میلیون دلار در آن زمان) را با ارزش‌گذاری گزارش‌شده ۲ میلیارد دلار بست. این دور توسط Andreessen Horowitz (a16z) رهبری شد. سرمایه‌گذاری ۱۶.۳ میلیون دلاری قابل تبدیل مایکروسافت در میسترال به عنوان بخشی از مشارکتی که در فوریه ۲۰۲۴ اعلام شد، به عنوان تمدید سری A ارائه شد که به معنای عدم تغییر در ارزش‌گذاری شرکت بود.

در ژوئن ۲۰۲۴، میسترال ۶۰۰ میلیون یورو (حدود ۶۴۰ میلیون دلار) در ترکیبی از سهام و بدهی جذب کرد. این دور که شایعات زیادی پیرامون آن وجود داشت، توسط General Catalyst با ارزش‌گذاری ۶ میلیارد دلار رهبری شد و سرمایه‌گذاران برجسته‌ای چون سیسکو، آی‌بی‌ام، انویدیا و سامسونگ در آن مشارکت داشتند.

در سپتامبر ۲۰۲۵، میسترال یک دور سری C به ارزش ۱.۷ میلیارد یورو (حدود ۲ میلیارد دلار) را به رهبری ASML و با ارزش‌گذاری ۱۱.۷ میلیارد یورو (تقریباً ۱۳.۸ میلیارد دلار) با مشارکت حامیان قبلی خود به پایان رساند.

میسترال چه شرکت‌هایی را تصاحب کرده است؟

علاوه بر استارتاپ زیرساختی Koyeb، میسترال شرکت Emmi را نیز خریداری کرده است؛ یک استارتاپ اتریشی که بر هوش مصنوعی فیزیک تمرکز دارد و هدف آن حمایت بهتر از شرکت‌های صنعتی در تحول هوش مصنوعی آن‌هاست.

آیا Mistral AI تراشه‌های اختصاصی خود را خواهد ساخت؟

اگرچه میسترال هنوز تراشه‌های خود را طراحی نکرده است، اما منش این احتمال را رد نمی‌کند. او به شبکه CNBC گفت: «مالکیت تراشه‌ها ممکن است اتفاق بیفتد، من فکر می‌کنم این کار باید در مقطعی انجام شود، اما در حال حاضر ما به انویدیا متکی هستیم که شریک فوق‌العاده‌ای برای ماست و در حال آزمایش چند چیز در اینجا و آنجا هستیم.»

آینده خروج استارتاپی و عرضه اولیه سهام میسترال

منش در ژانویه ۲۰۲۵ در مجمع جهانی اقتصاد در داووس گفت که میسترال فروشی نیست و افزود: «البته، برنامه ما عرضه اولیه سهام (IPO) است.»

با توجه به مقادیر زیادی که این استارتاپ تاکنون جذب کرده است، این تصمیم منطقی به نظر می‌رسد؛ حتی فروش به یک خریدار احتمالی شایعه‌شده مانند اپل نیز ممکن است سودآوری کافی را برای سرمایه‌گذاران آن فراهم نکند، چه برسد به نگرانی‌های مربوط به حاکمیت ملی و استقلال فناوری که بسته به هویت خریدار ایجاد می‌شود.