مداخله دولت ترامپ در دنیای هوش مصنوعی؛ OpenAI عرضه GPT-5.6 را به درخواست دولت محدود کرد

شرکت OpenAI روز جمعه اعلام کرد که به دستور دولت ایالات متحده، عرضه جدیدترین مدل‌های هوش مصنوعی خود را به «گروه کوچکی از شرکای قابل اعتماد» محدود کرده است.

به گزارش بخش اخبار فناوری زوم تک به نقل از  TechCrunch، نسل بعدی خانواده GPT-5.6 شامل سه مدل است: Sol (مدل پرچمدار و اصلی)، Terra (مدلی متعادل‌تر برای استفاده روزمره) و Luna (گزینه‌ای سریع‌تر و کم‌هزینه‌تر). اگرچه Sol قدرتمندترین مدل این شرکت است، اما دولت ترامپ عرضه هر سه مدل را محدود کرده است. OpenAI اعلام کرد که نسخه پیش-نمایش (Preview) این مدل‌ها تنها در اختیار شرکایی قرار می‌گیرد که «حضور و مشارکت آن‌ها به اطلاع دولت رسیده باشد.»

افزایش فشارهای رگولاتوری بر غول‌های فناوری و سرنوشت مدل هوش مصنوعی آنتروپیک

این درخواست کاخ سفید در حالی مطرح می‌شود که دولت آمریکا فشارهای جدیدی را بر شرکت‌های هوش مصنوعی وارد کرده تا پیشرفته‌ترین سیستم‌های خود را محدود کنند. پس از آنکه شرکت رقیب، آنتروپیک (Anthropic)، قدرتمندترین مدل عمومی خود یعنی Fable 5 را عرضه کرد، دولت به این شرکت دستور داد دسترسی تمام اتباع خارجی را به آن قطع کند؛ موضوعی که باعث شد آنتروپیک کل این مدل را به طور کامل از دسترس خارج کند.

این حادثه سوالاتی را در مورد میزان اختیارات و قدرت دولت بر نحوه انتشار مدل‌های هوش مصنوعی ایجاد کرده است. دین بال (Dean Ball)، مشاور سابق هوش مصنوعی کاخ سفید و کارمند آینده OpenAI، می‌گوید فرمان اجرایی اخیر پرزیدنت ترامپ — که از شرکت‌های هوش مصنوعی می‌خواهد مدل‌های پیشرفته خود را تا ۳۰ روز قبل از عرضه، به صورت داوطلبانه برای بررسی به دولت ارائه دهند — عملاً یک رژیم مجوزدهی اجباری را برای هوش مصنوعی پیشرو (Frontier AI) ایجاد کرده و منجر به محدودیت‌های شدید شده است.

بال استدلال می‌کند که این مشکل زمانی پیچیده‌تر می‌شود که دولت استانداردهای ایمنی مشخصی ندارد؛ امری که می‌تواند منجر به تأخیرهای بی‌پایان در عرضه محصولات شود. این تأخیرها نه تنها ممکن است به نفع چین در رقابت هوش مصنوعی تمام شود، بلکه سرمایه‌گذاری‌های میلیارد دلاری در زیرساخت‌های هوش مصنوعی را نیز به خطر می‌اندازد.

انتقاد بی‌سابقه OpenAI از رویکرد نظارتی دولت

اگرچه OpenAI این بار خواسته دولت را اجرا کرد، اما این شرکت به وضوح نارضایتی خود را از این توافق ابراز داشت.

در پست وبلاگی روز جمعه این شرکت آمده است: «ما باور نداریم که این نوع فرآیندهای دسترسی دولتی باید به یک روال پیش‌فرض و طولانی‌مدت تبدیل شوند. این کار بهترین ابزارها را از کاربران، توسعه‌دهندگان، شرکت‌ها، مدافعان سایبری و شرکای جهانی که به آن‌ها نیاز دارند، دریغ می‌کند.»

شرکت OpenAI این نسخه پیش-نمایش محدود را یک «گام کوتاه‌مدت» نامید که GPT-5.6 را در هفته‌های آینده در مسیر دسترسی گسترده‌تر قرار می‌دهد؛ چرا که این شرکت در حال همکاری با دولت برای توسعه یک چارچوب فرمان اجرایی جدید در زمینه امنیت سایبری و همچنین یک «فرآیند تکرارپذیر برای ارائه‌های آتی مدل‌ها» است.

مشخصات فنی ابرمدل GPT-5.6 Sol؛ غول جدید هوش مصنوعی

طبق اعلام OpenAI، مدل GPT-5.6 Sol قوی‌ترین مدل این شرکت تا به امروز است که توانایی‌های عاملیت (Agentic) بهبودیافته‌ای در زمینه‌های برنامه‌نویسی، زیست‌شناسی و امنیت سایبری دارد. مدل Sol حالت استدلال پیشرفته Max و همچنین حالت Ultra را معرفی می‌کند که از مأمورهای جانبی (Subagents) هماهنگ‌شده برای حل وظایف بسیار پیچیده استفاده می‌کند (دقیقاً همان ویژگی جذابی که مصرف توکن شما را به عرش می‌رساند!).

به گفته OpenAI، مدل GPT-5.6 در چندین بنچمارک و آزمون شاخص می‌درخشد؛ از جمله اینکه در گردش کارهای برنامه‌نویسی کمی بهتر از مدل Claude Mythos 5 شرکت آنتروپیک عمل می‌کند (مدلی که دولت ترامپ ماه جاری آن را هم عملاً ممنوع کرد). OpenAI می‌گوید مدل GPT-5.6 Sol با نسخه پیش‌نمایش Mythos رقابت می‌کند، اما تنها از یک‌سوم توکن‌های خروجی آن استفاده می‌کند.

امنیت سایبری ارتقایافته و تغییر در سیستم فیلترینگ

برای رفع هرگونه نگرانی در مورد ناایمن بودن این مدل‌های قدرتمند، OpenAI اعلام کرد که Sol شامل قوی‌ترین لایه‌های امنیتی این شرکت تا به امروز است. به گفته OpenAI، این مدل در برابر حملات خصمانه (Adversarial Attacks) بسیار مقاوم‌سازی شده و به طور هدفمند بهینه‌سازی شده است تا از کارهای دفاعی امنیت سایبری در برابر بهره‌برداری‌های هجومی حمایت کند. به عبارت دیگر، این مدل به گونه‌ای طراحی شده که جیلبریک (Jailbreak) کردن آن سخت باشد و در عین حال راهکار دفاع در برابر نفوذ را به کاربران نشان دهد، نه نحوه هک کردن سیستم‌ها را.

همچنین OpenAI خاطرنشان کرد که گاردریل‌ها و فیلترهای ایمنی آن به جای اینکه به عنوان یک لایه مجزا روی مدل قرار گیرند، مستقیماً در رفتار هسته اصلی مدل ادغام شده‌اند. این شرکت احتمالاً تلاش می‌کند تا در تله‌ای که آنتروپیک با مدل Fable 5 در آن افتاد، گرفتار نشود. در لحظات کوتاهی که Fable 5 در دسترس بود، هر زمان که طبقه‌بندی‌کننده‌های مدل یک موضوع پرخطر — مانند امنیت سایبری، زیست‌شناسی یا شیمی — را شناسایی می‌کردند، فقط درخواست را مسدود نمی‌کردند؛ بلکه کاربر را مخفیانه به یک مدل قدیمی‌تر هدایت می‌کردند. این فرآیند بیش از حد محتاطانه منجر به خطاهای مثبت کاذب فراوان و واکنش منفی کاربران شد.

قیمت‌گذاری توکن‌ها و نحوه دسترسی به خانواده GPT-5.6

اگرچه مدل‌های GPT-5.6 در ابتدا تنها برای گروه خاصی از شرکا در دسترس هستند، اما OpenAI قصد دارد به‌زودی آن‌ها را به طور گسترده‌تر برای کاربران خدمات ChatGPT، کدکس (Codex) و API ارائه دهد.

خانواده GPT-5.6 در سه اندازه با قیمت‌گذاری‌های لایه‌ای عرضه می‌شود:

• مدل Sol: قیمت ۵ دلار به ازای هر میلیون توکن ورودی (Input) و ۳۰ دلار به ازای هر میلیون توکن خرو (Output).
• مدل Terra: قیمت آن دقیقاً نصف مدل Sol است.
• مدل Luna: قیمت ۱ دلار برای توکن‌های ورودی و ۶ دلار برای توکن‌های خروجی.

کمپانی OpenAI همچنین اعلام کرده است که ویژگی کش کردن پرامپت (Prompt Caching) را بهبود بخشیده تا استفاده از پرامپت‌های تکراری ارزان‌تر و قابل پیش‌بینی‌تر شود.