28 مهر ماه 1405
0 
هزینه استفاده از اتریوم برای کسی که معامله‌های کوچک انجام می‌دهد، اهمیت زیادی دارد. اگر بخش قابل‌توجهی از مبلغ معامله صرف کارمزد شود، انجام آن دیگر به‌صرفه نیست. شبکه‌هایی مانند آربیتروم و بیس برای حل همین مشکل شکل گرفتند تا کاربران بتوانند با هزینه کمتر، دارایی جابه‌جا کرده و از برنامه‌های اتریومی استفاده کنند.
این کاهش هزینه، پرسشی هم درباره اتر، ارز اصلی اتریوم با نماد ETH، ایجاد کرده است: اگر کاربران برای انجام کارهایشان به اتر کمتری نیاز داشته باشند، تقاضای آن چه می‌شود؟ پاسخ به این بستگی دارد که ارزان‌شدن تراکنشها چقدر استفاده از شبکه را بیشتر کند و این استفاده تازه، چقدر به اتر نیاز داشته باشد.
لایه دوم اتریوم چیست و چه مشکلی را حل کرد؟
شبکه اصلی اتریوم در هر بازه زمانی، ظرفیت مشخصی برای پردازش تراکنشها دارد. وقتی تعداد درخواست‌ها از این ظرفیت بیشتر می‌شود، کاربران برای زودتر انجام‌شدن کارشان، کارمزد بیشتری پیشنهاد میدهند. در نتیجه، استفاده از شبکه گران می‌شود؛ حتی برای کسی که فقط می‌خواهد مبلغ کمی انتقال دهد.
لایه دوم اتریوم کمک میکند همه تراکنشها مستقیماً در شبکه اصلی پردازش نشوند. آربیتروم وان و بیس، دو نمونه از این شبکه‌ها، تراکنشها را در محیط خود انجام میدهند و اطلاعات لازم را به‌صورت دسته‌بندی‌شده به اتریوم می‌فرستند. به این روش «رول‌آپ» گفته می‌شود. چون هزینه ثبت اطلاعات بین تراکنش‌های زیادی تقسیم می‌شود، سهم هر کاربر کمتر خواهد بود.
به‌روزرسانی دنکن در ۱۳ مارس ۲۰۲۴ این هزینه را باز هم کاهش داد. با این به‌روزرسانی، فضایی به نام «بلاب» برای نگهداری موقت دادههای رول‌آپ‌ها ایجاد شد. این فضا، راه ارزان‌تری برای فرستادن دادهها به اتریوم فراهم کرد.
انتقال فعالیت از شبکه اصلی؛ دادهها چه میگویند؟
دادههای ثبتشده روی بلاکچین نشان میدهند که فعالیت لایهدومها قابلتوجه است. طبق آخرین آمار در ماه اخیر، بیس حدود ۲۸۵٫۹۴ میلیون و آربیتروم وان ۴۵٫۶۶ میلیون عملیات کاربر داشتهاند. این عدد برای شبکه اصلی اتریوم ۵۷٫۷۶ میلیون بوده است؛ یعنی مجموع فعالیت این دو لایه دوم، حدود ۵٫۷ برابر شبکه اصلی بوده است.
منظور از «عملیات کاربر»، کارهای ثبتشده در شبکه است؛ یک تراکنش میتواند چند عملیات را در بر بگیرد. بنابراین، این اعداد تعداد افراد را نشان نمی‌دهند. همچنین، نمی‌توان گفت همه این فعالیت‌ها از اتریوم به لایه دوم منتقل شده‌اند؛ بخشی از آن‌ها ممکن است تازه ایجاد شده یا مربوط به ربات‌ها باشند.
برای بررسی اثر این فعالیت بر اتر، باید کارمزدها را هم ببینیم. بیس در بازه ۳۰روزه اخیر حدود ۱۷ هزار دلار و آربیتروم وان حدود ۳٫۸ هزار دلار کارمزد به شبکه اصلی پرداخت کرده‌اند. این هزینه ثبت دادهها و تسویه روی اتریوم است؛ نه مجموع کارمزدی که کاربران این دو شبکه پرداخته‌اند.
اثر دوگانه لایهدومها روی تقاضای ETH
لایههای دوم تاثثیری دوگانه روی اتریوم دارند. در ادامه هرکدام از این پیامدها را بررسی میکنیم.
هر تراکنش به اتر کمتری نیاز دارد
اولین اثر کاهش کارمزد روشن است: کاربر میتواند با موجودی کمتری از اتر، همان کار قبلی را انجام دهد. لایهدومها نیز برای ثبت مجموعه تراکنش‌های خود هزینه کمتری می‌پردازند. به همین دلیل، حتی اگر تعداد تراکنشها بیشتر شود، مجموع اتر مصرف‌شده برای کارمزد لزوماً به همان نسبت افزایش نمی‌یابد.
کاهش کارمزد میتواند بر مقدار اتر سوزانده‌شده هم اثر بگذارد. در شبکه اصلی، بخش پایه کارمزد از گردش خارج می‌شود که به آن «سوزاندن» میگویند. کارمزد بلاب نیز سوزانده می‌شود. اگر مجموع این کارمزدها کمتر شود، اتر کمتری از گردش خارج خواهد شد. این اثر به عرضه اتر مربوط است و با کاهش تقاضای خرید تفاوت دارد.
از طرف دیگر، بخشی از کارمزد کاربران صرف اجرای تراکنش در خود لایه دوم می‌شود. بنابراین، نباید کل کارمزد دریافتی بیس یا آربیتروم را پرداخت به شبکه اصلی اتریوم حساب کرد.
هزینه کمتر میتواند استفاده را بیشتر کند
همین ارزانی، روی دیگری هم دارد. وقتی هزینه پایین می‌آید، پرداخت‌های کوچک و استفاده مکرر از برنامه‌ها به‌صرفه‌تر می‌شود. اگر این اتفاق کاربران بیشتری جذب کند، تعداد کسانی که برای فعالیت به اتر نیاز دارند نیز میتواند بیشتر شود؛ زیرا کارمزد بیس و آربیتروم وان همچنان با ETH پرداخت می‌شود.
میزان این نیاز به نوع فعالیت بستگی دارد. کسی که فقط تتر جابه‌جا میکند، شاید مقدار کمی اتر برای کارمزد نگه دارد. اما کسی که از اتر به‌عنوان وثیقه دریافت وام استفاده میکند، به موجودی بیشتری نیاز دارد. پس افزایش کاربران زمانی تقاضای ETH را بیشتر تقویت میکند که استفاده آن‌ها، نگهداری اتر بیشتری بخواهد. جابه‌جایی اتر موجود به لایه دوم نیز به‌خودی‌خود خرید تازه نیست.
سناریوهای پیشرو
آینده این رابطه به سرعت رشد استفاده و کاهش هزینهها بستگی دارد. سه حالت قابلتصور است:
استفاده سریعتر از ظرفیت رشد کند: اگر نیاز لایهدومها به انتشار داده از ظرفیت بلابها جلو بزند، کارمزد افزایش می‌یابد و ممکن است اتر بیشتری سوزانده شود.
ظرفیت همراه با استفاده افزایش یابد: اگر ارتقای شبکه و فشرده‌سازی بهتر دادهها، هزینهها را پایین نگه دارد، تراکنش‌های بیشتر الزاماً به پرداخت بیشتر اتر منجر نمی‌شود.
کاربران بیشتر شوند، اما اتر کمی نگه دارند: ممکن است فعالیت عمدتاً حول استیبل‌کوین‌ها شکل بگیرد و نیاز کاربران به ETH، به مقدار کمی برای کارمزد محدود بماند.
این سناریوها نشان میدهند چرا از رشد تراکنشها به‌تنهایی نمی‌توان افزایش تقاضا یا قیمت اتر را نتیجه گرفت.
چه چیزی را رصد کنیم؟
برای دارنده اتر، مهم است که بداند رشد بیس و آربیتروم چه اثری بر ارزش دارایی‌اش دارد. بااین‌حال، بالا یا پایین رفتن قیمت اتریوم امروز به دلار به‌تنهایی پاسخ این پرسش را نمی‌دهد؛ چون عوامل زیادی بر قیمت اثر می‌گذارند. برای بررسی نقش لایهدومها، باید ببینیم کاربران این شبکه‌ها چقدر اتر برای کارمزد خرج می‌کنند و چه مقدار از آن را در برنامه‌ها نگه می‌دارند.
برای مقایسه در بازه‌های زمانی یکسان، این چهار مورد مفیدند:
فعالیت مستمر کاربران: آیا استفاده از شبکه در چند ماه بیشتر شده یا فقط جهشی موقت رخ داده است؟
کارمزد پرداختی به اتریوم: لایهدومها برای ثبت داده‌هایشان چه مقدار ETH خرج کرده‌اند؟
استفاده از بلابها: آیا تقاضا برای فضای انتشار داده، نسبت به ظرفیت موجود بیشتر شده است؟
مقدار اتر در برنامه‌ها: آیا کاربران واقعاً ETH بیشتری نگه می‌دارند یا فقط ارزش دلاری دارایی آن‌ها بالا رفته است؟
پرسش اصلی این است که استفاده بیشتر از لایهدومها، چقدر نیاز به اتر را افزایش می‌دهد. پاسخ را باید در ترکیب این شاخص‌ها جست‌وجو کرد.
سؤالات متداول
لایه دوم چیست؟
شبکهای است که تراکنشها را بیرون از شبکه اصلی پردازش میکند و برای تأمین امنیت به آن متکی است. این روش ظرفیت استفاده را بیشتر و هزینه را کمتر میکند.
آیا لایه دو به ضرر اتریوم است؟
لایهدومها استفاده از اتریوم را ارزان‌تر و گسترده‌تر می‌کنند، اما مصرف اتر برای هر تراکنش را هم کاهش میدهند. نتیجه به میزان رشد استفاده و نیاز کاربران به ETH بستگی دارد.
نرخ دلاری اتریوم کجاست؟
نرخ دلاری اتر در نمودار جفت‌ارز ETH/USD و صفحات قیمت اتریوم نمایش داده می‌شود. این نرخ، ارزش یک واحد اتر را به دلار نشان می‌دهد.
نظرات در مورد : لایهدومها چه بلایی سر تقاضای ETH آوردند؟ نگاهی به آربیتروم و بیس