خودروی کمیاب بریتانیایی که الهام‌ بخش خلق مزدا میاتا شد؛ از لوتوس تا شاهکار ژاپنی

مزدا میاتا (Mazda Miata) امروزه به چنان مدل نمادینی تبدیل شده است که تصور دنیای خودرو بدون آن دشوار به نظر می‌رسد. این خودرو در سال ۲۰۲۶ همچنان به عنوان یکی از معدود گزینه‌ های مقرون‌ به‌ صرفه، دو نفره و سقف‌باز برای رانندگانی است که به دنبال یک خودروی اسپرت خالص و لذت‌ بخش هستند. اما برای درک ریشه این موفقیت، باید به دهه‌ ها قبل و به قلب صنعت خودروی بریتانیا بازگردیم.

به گزارش بخش اخبار خودرو زوم تک به نقل از Jalopnik، اگرچه میاتا از ژاپن ظهور کرد، اما ایده اصلی آن متعلق به دورانی است که بریتانیایی‌ ها با خودروهایی نظیر Triumph TR، MG و Jensen، بازار خودروهای اسپرت کوچک و ارزان‌ قیمت را در دست داشتند. با این حال، یک مدل بسیار ظریف و خاص بود که به عنوان منبع الهام اصلی برای مزدا MX-5 میاتا عمل کرد: لوتوس الان (Lotus Elan).

لوتوس الان؛ شاهکار مهندسی کالین چاپمن

Lotus Elan خودرویی بسیار کوچک بود؛ آنقدر کوچک که شاید در نگاه اول به جا شدن در آن شک می‌کردید. این موضوع جای تعجب ندارد، چرا که فلسفه کالین چاپمن در لوتوس همیشه بر کاهش وزن استوار بود. لوتوس الان با وزنی در حدود ۵۸۵ کیلوگرم (۱۲۹۰ پوند)، تجسم واقعی این فلسفه بود. این وزن کم در کنار یک شاسی متعادل، تجربه‌ای بی‌نظیر از رانندگی را ارائه می‌داد که دهه‌ها بعد، الگوی مهندسان ژاپنی شد.

باب هال و جادوی خودروهای اسپرت بریتانیایی

نسل اول مزدا میاتا حاصل تخیل یک روزنامه‌نگار خودروی آمریکایی به نام باب هال (Bob Hall) بود. در اواخر دهه ۷۰ میلادی، هال در گفتگو با کنیچی یاماموتو، مدیر تحقیق و توسعه وقت مزدا، پیشنهاد داد که مزدا باید به جای تکرار ترندهای بازار، دوباره شانس خود را در سگمنت رو به زوال خودروهای اسپرت سبک بریتانیایی امتحان کند.

در دهه ۸۰، زمانی که تیم طراحی مزدا شامل چهره‌های برجسته‌ای نظیر ماسائو یاگی و تام ماتانو کار بر روی این پروژه را آغاز کردند، مدل‌های مختلفی مانند Triumph Spitfire و MG Midget را بررسی کردند، اما در نهایت، طراحی میاتا بیشترین شباهت را به خطوط بدنه لوتوس الان پیدا کرد.

شباهت‌ های ساختاری؛ وقتی کمتر، بیشتر است

شباهت مزدا میاتا و لوتوس الان تنها به ظاهر ختم نمی‌شد. هر دو خودرو از فرمول کلاسیک پیروی می‌کردند:

• موتور چهار سیلندر خطی: تامین قدرت کافی و اقتصادی.
• دیفرانسیل عقب (RWD): برای دستیابی به بهترین هندلینگ و لذت رانندگی.
• گیربکس دستی: ایجاد پیوند مستقیم میان راننده و ماشین.
• چراغ‌های مخفی‌شونده (Pop-up Headlights): یکی از نمادین‌ترین ویژگی‌های طراحی هر دو مدل.

چرا لوتوس الان الگوی درستی برای مزدا بود؟

در دنیای امروز که همه به دنبال اسب بخار بیشتر، فضای بزرگتر و تکنولوژی‌های پیچیده‌تر هستند، لوتوس و مزدا ثابت کردند که گاهی “کمتر، بیشتر است” (Less is More). لوتوس الان در دهه ۶۰ میلادی با تنها ۱۰۵ اسب بخار قدرت، ثابت کرد که برای خلق یک خودروی اسپرت بی‌نقص، نیازی به موتورهای غول‌آسا نیست؛ بلکه تعادل شاسی و وزن پایین، کلید اصلی موفقیت است.

مزدا با درک این موضوع، به جای تلاش برای ساخت چیزی بزرگتر یا قدرتمندتر، همان فرمول لوتوس را به زبان مدرن ترجمه کرد. نتیجه این رویکرد، خودرویی شد که ۳۶ سال پس از معرفی اولین نسلش، همچنان لبخند را بر لبان رانندگان می‌نشاند و به عنوان پرفروش‌ترین خودروی رودستر تاریخ شناخته می‌شود.