ابداع یک ربات پرنده و هوشمند با الهام از انیمیشن‌ های استودیو جیبلی؛ همدم آینده انسان‌ ها در خانه

بیشتر ربات‌های خانگی امروزی یک ویژگی مشترک دارند: آن‌ها پرصدا، سخت و به‌طور آشکار مکانیکی هستند. چه یک جاروبرقی رباتیک باشد که به مبلمان برخورد می‌کند و چه یک پهپاد که با صدای بلند بالای سر شما پرواز می‌کند، همه آن‌ها برای انجام وظایف ساخته شده‌اند – نه لزوماً برای اینکه به انسان‌ها حس راحتی و آرامش منتقل کنند. با این حال، محققان در ژاپن فکر می‌کنند راه بهتری نیز وجود دارد و آن، الهام گرفتن از موجودات انیمیشنی به جای ماشین‌های صنعتی است.

به گزارش بخش اخبار فناوری زوم تک به نقل از دیجیتال ترندز، یک تیم تحقیقاتی به رهبری مینگیانگ شو در دانشگاه کیو ژاپن، با همکاری نهادهایی از جمله آزمایشگاه رسانه ام‌آی‌تی (MIT Media Lab)، از نمونه اولیه یک ربات همدم شناور رونمایی کرده‌اند که به جای غلتیدن روی زمین، به آرامی و بی‌صدا در هوا سر می‌خورد. این ربات به جای اینکه شبیه به یک گجت و ابزار دیجیتالی دیگر به نظر برسد، ظاهر یک موجود شناور کوچک را دارد که با الهام از شخصیت‌هایی چون تینکربل، ملو در پوکمون و موجودات دوده (Soot Sprites) در انیمیشن‌های استودیو جیبلی طراحی شده است.

این تیم به تازگی کانسپت و ایده خود را در قالب یک ویدیو به نمایش گذاشته است که نشان می‌دهد چگونه این ربات‌های سبک‌تر از هوا می‌توانند روزی به بخشی از زندگی روزمره ما تبدیل شوند.

رویکردی نرم‌ تر به ربات‌ هایی که در کنار انسان‌ ها زندگی می‌کنند

برخلاف پهپادهای مرسوم و سنتی، این نمونه اولیه متکی بر پروانه‌هایی با چرخش سریع که صدای مداوم تولید می‌کنند، نیست. در عوض، این ساختار از یک طراحی ربات سبک‌ تر از هوا بهره می‌برد که مجهز به باله‌های کوچکی است که به آرامی آن را در هوا به جلو می‌رانند و به آن ظاهری شبیه به یک نهنگ سفید شناور می‌دهند که از اتاقی به اتاق دیگر حرکت می‌کند.

این طراحی صرفاً جنبه زیبایی‌شناختی ندارد. از آنجا که این ربات بسیار سبک‌وزن است، بدنه نرمی دارد و فاقد قطعات متحرک بیرونی یا نقاط خطرناک برای گیر کردن انگشت است، می‌تواند به طور کاملاً ایمن با انسان‌ها تعامل داشته باشد؛ بدون اینکه خطرات پهپادهای پرنده سنتی را ایجاد کند. این ویژگی، امکان ساخت ربات‌هایی را فراهم می‌کند که نیازی به ماندن پشت حصارهای ایمنی ندارند و مجبور نیستند فقط در زمان عدم حضور انسان‌ها فعالیت کنند.

در ویدیوی نمایشی، این ربات شناور کارهای شگفت‌انگیز و در عین حال روزمره‌ای را انجام می‌دهد. این ربات می‌تواند کاربران را مانند یک ساعت زنگ‌دار بیدار کند، یادآوری‌ها را تحویل دهد، هنگام درس خواندن در کنار فرد بماند و با او همدم شود، همراه با صاحبش حرکت کند و حتی به عنوان یک وسیله سرگرمی بازی‌گونه عمل نماید. این ربات به جای جایگزینی برای گوشی‌های هوشمند یا اسپیکرهای هوشمند، بیشتر مانند یک حضور دوستانه عمل می‌کند که به طور طبیعی فضای فیزیکی مشترکی با صاحب خود دارد.

چرا رویکردپذیر و صمیمی بودن ربات‌ ها اهمیت دارد؟

این پروژه همچنین با یکی از قدیمی‌ترین چالش‌های طراحی در دنیای رباتیک دست‌وپنجه نرم می‌کند: دره وهمی (Uncanny Valley). محققان مدت‌هاست دریافت‌کنند ربات‌هایی که برای شباهت زیاد به انسان‌ها طراحی می‌شوند، اغلب باعث ایجاد حس ناخوشایند در مردم خواهند شد؛ زیرا ظاهر آن‌ها چیزی بین یک موجود آشنا و یک شیء مصنوعی قرار می‌گیرد. این پدیده دقیقاً همان اثر دره وهمی است؛ وضعیتی که در آن فرد حس می‌کند یک شیء تقریباً شبیه انسان است اما کاملاً به آن سطح نرسیده و حس ترس یا تصنعی بودن را القا می‌کند.

تیم تحقیقاتی معتقد است که به جای تلاش برای ساخت چهره‌هایی با حالات واقع‌گرایانه، احساسات را می‌توان از طریق خودِ نوع حرکت منتقل کرد. حرکات شناور آرام، زبان بدنی نرم و تعاملات بازی‌گونه ممکن است بسیار مؤثرتر از لبخندهای مصنوعی یا چشم‌های دیجیتالی چشمک‌زن عمل کنند.

این فلسفه طراحی می‌تواند با رواج بیشتر همدم‌ های هوش مصنوعی اهمیت فزاینده‌ای پیدا کند. شرکت‌هایی مانند OpenAI، متا و اپل سرمایه‌گذاری‌های سنگینی روی دستیارهای هوش مصنوعی انجام می‌دهند و انتظار می‌رود این دستیارها از گوشی‌های هوشمند فراتر رفته و وارد سخت‌افزارهای اختصاصی شوند. هم‌زمان، شرکت‌های رباتیک در حال مسابقه برای ساخت همدم‌های خانگی هستند که مردم واقعاً از زندگی با آن‌ها لذت ببرند – نه فقط ماشین‌هایی که کارهای خانه را انجام می‌دهند.

این ربات شناور هنوز به یک محصول تجاری نزدیک نشده است، اما چشم‌انداز جذابی از ظاهر نسل بعدی دستیارهای هوش مصنوعی را ارائه می‌دهد. اگر حق با محققان باشد، موفق‌ترین ربات خانگی آینده ممکن است اصلاً شبیه به یک دستیار انسان‌نما نباشد؛ بلکه ممکن است خیلی ساده و بی‌صدا، مانند موجودی که مستقیماً از یک فیلم فانتزی و انیمیشنی بیرون آمده، در اتاق شما شناور شود.