پشت پرده عرضه تاریخی سهام اسپیس ایکس؛ چگونه ایلان ماسک سرمایه گذاران را شیفته کرد و ریسک ها را به حاشیه برد؟

ورود به اسپیس ایکس؛ امتیازی که همه به آن دسترسی نداشتند

سال ها پیش از ورود اسپیس ایکس به بورس، خرید سهام این شرکت برای سرمایه گذاران عادی تقریبا غیرممکن بود. بسیاری از سرمایه گذاران اولیه تنها از طریق ارتباطات شخصی و شبکه نزدیکان ایلان ماسک توانستند به سهام این شرکت دسترسی پیدا کنند.

یکی از سرمایه گذاران به رویترز گفته است که در سال ۲۰۱۸ از طریق یکی از بستگان ایلان ماسک موفق شد ۱۰ میلیون دلار سهام اسپیس ایکس خریداری کند. مدیر یکی از صندوق های سرمایه گذاری بزرگ آمریکا نیز اعلام کرده برای دریافت سهمیه خرید سهام در سال ۲۰۲۳ مجبور شده از ارتباط خود با یکی از اعضای هیئت مدیره تسلا استفاده کند.

سرمایه گذاران باید از فیلتر شخصی ماسک عبور می کردند

جالب تر اینکه حتی پس از پیدا کردن راه ورود، سرمایه گذاران باید فرآیند ارزیابی سخت گیرانه ای را پشت سر می گذاشتند. طبق این گزارش، بسیاری از متقاضیان سرمایه گذاری به دفتر مرکزی اسپیس ایکس دعوت می شدند و توسط تیم مدیریتی شرکت از جمله برت جانسن، مدیر مالی اسپیس ایکس، مورد مصاحبه قرار می گرفتند.

در این جلسات سوالاتی درباره وضعیت مالی سرمایه گذاران، برنامه آن ها برای مشارکت در تامین مالی های آینده و حتی منبع سرمایه مطرح می شد. در نهایت نیز تایید شخص ایلان ماسک برای ورود سرمایه گذاران ضروری بود.

اطلاعات محدود؛ اعتماد کامل به ایلان ماسک

نکته قابل توجه این بود که بسیاری از سرمایه گذاران با وجود تزریق میلیون ها دلار سرمایه، اطلاعات مالی بسیار محدودی از اسپیس ایکس دریافت می کردند. برخی تنها به آمار کلی درآمد و رشد شرکت دسترسی داشتند و حتی صورت های مالی کامل در اختیارشان قرار نمی گرفت.

یکی از مدیران سرمایه گذاری به رویترز گفته است که برای شناخت بهتر وضعیت اسپیس ایکس مجبور شده اطلاعات مورد نیاز خود را از تامین کنندگان قطعات این شرکت و منابع غیررسمی جمع آوری کند.

سرمایه گذاران اولیه سودهای نجومی به دست آوردند

با وجود تمام محدودیت ها، سرمایه گذاران اولیه از تصمیم خود پشیمان نیستند. ارزش اسپیس ایکس که در سال ۲۰۱۸ حدود ۳۰ میلیارد دلار برآورد می شد، اکنون به حدود ۱.۷۵ تریلیون دلار رسیده است.

یکی از سرمایه گذاران اعلام کرده سرمایه گذاری ۱۰ میلیون دلاری او اکنون بیش از ۲۰۰ میلیون دلار ارزش دارد. بسیاری از سهامداران اولیه نیز به سودهای چند ده برابری دست یافته اند؛ موضوعی که باعث شده بسیاری از نگرانی ها درباره شفافیت مالی شرکت نادیده گرفته شود.

عرضه اولیه ای متفاوت از تمام IPO های معمول

گزارش رویترز نشان می دهد ایلان ماسک حتی در فرآیند عرضه اولیه نیز قواعد سنتی وال استریت را تغییر داده است. بانک های بزرگی مانند گلدمن ساکس، مورگان استنلی، جی پی مورگان و بانک آو آمریکا مجبور شده اند مطابق دستورالعمل های تعیین شده از سوی اسپیس ایکس عمل کنند.

بر اساس این گزارش، برخی بانک ها از قبل موظف شده بودند حجم مشخصی از سفارش ها را جذب کنند و حتی نوع سرمایه گذارانی که باید به سراغ آن ها می رفتند نیز توسط اسپیس ایکس تعیین شده بود. جالب اینکه برخی بانک ها بدون اطلاع از میزان کارمزد نهایی، پذیرفته اند در عرضه اولیه این شرکت مشارکت کنند.

ورود گسترده سرمایه گذاران خرد به سهام اسپیس ایکس

یکی از ویژگی های متفاوت عرضه اولیه اسپیس ایکس، اختصاص حدود ۳۰ درصد از سهام عرضه شده به سرمایه گذاران خرد است. مدیران شرکت اعلام کرده اند این تصمیم به صورت آگاهانه اتخاذ شده تا طرفداران قدیمی ایلان ماسک و اسپیس ایکس نیز بتوانند در این عرضه مشارکت داشته باشند.

بر اساس برنامه ریزی های انجام شده، سهام اسپیس ایکس نه تنها در آمریکا بلکه در بازارهای بین المللی از جمله اروپا، کانادا، ژاپن، کره جنوبی و استرالیا نیز به سرمایه گذاران معرفی شده است.

ریسک هایی که بسیاری از خریداران نادیده می گیرند

در حالی که هیجان خرید سهام اسپیس ایکس بسیار بالاست، کارشناسان هشدار می دهند این شرکت با ریسک های مهمی روبرو است. ساختار مدیریتی اسپیس ایکس به شدت به ایلان ماسک وابسته است و بسیاری از تصمیمات کلیدی مستقیما توسط او گرفته می شود.

علاوه بر این، اسپیس ایکس همچنان در برخی بخش ها زیان ده است و پروژه هایی مانند استعمار مریخ یا ساخت مراکز داده در فضا اهدافی بلندپروازانه و بسیار دشوار برای ارزش گذاری مالی محسوب می شوند.

برخی کارشناسان همچنین به روابط مالی میان شرکت های مختلف تحت مدیریت ایلان ماسک اشاره می کنند و معتقدند نبود شفافیت کافی در این زمینه می تواند برای سهامداران ریسک آفرین باشد.

آیا بازار دوباره روی ایلان ماسک شرط بندی می کند؟

با وجود تمام این هشدارها، تقاضا برای سهام اسپیس ایکس همچنان بسیار بالاست. تحلیلگران حاضر در عرضه اولیه می گویند حجم تماس های سرمایه گذاران برای خرید این سهام بسیار بیشتر از میانگین عرضه های اولیه بزرگ بازار بوده است.

بسیاری از سرمایه گذاران معتقدند تجربه موفق تسلا نشان داده شرط بندی علیه ایلان ماسک در اغلب موارد نتیجه مطلوبی نداشته است. همین موضوع باعث شده بخش بزرگی از بازار به جای تمرکز بر ریسک ها، روی توانایی ماسک در خلق ارزش های جدید حساب باز کند.

بزرگ ترین آزمون تاریخ اسپیس ایکس آغاز شد

ورود اسپیس ایکس به بورس تنها یک عرضه اولیه دیگر نیست؛ بلکه آزمونی بزرگ برای سنجش میزان اعتماد بازار به ایلان ماسک و چشم انداز صنعت فضایی محسوب می شود. اکنون سرمایه گذاران عمومی برای نخستین بار فرصت پیدا کرده اند در شرکتی سهامدار شوند که سال ها در اختیار حلقه ای محدود از سرمایه گذاران خصوصی قرار داشت.

اینکه آیا ارزش گذاری ۱.۷۵ تریلیون دلاری اسپیس ایکس در بلندمدت توجیه پذیر خواهد بود یا خیر، پرسشی است که تنها گذر زمان می تواند به آن پاسخ دهد. اما آنچه اکنون مشخص است، این است که نام ایلان ماسک همچنان یکی از قدرتمندترین ابزارهای جذب سرمایه در بازارهای مالی جهان به شمار می رود.