مشکل عجیب در آپدیت امنیتی دسامبر مایکروسافت؛ از کار افتادن سرویس MSMQ و اختلال در ویندوز

شرکت مایکروسافت رسماً تأیید کرده است که آپدیت‌ های امنیتی دسامبر ۲۰۲۵ باعث خرابی و اختلال در عملکرد سرویس “صف‌ بندی پیام” (MSMQ) شده است. این مشکل تأثیرات منفی گسترده‌ای بر برنامه‌ های سازمانی و وب‌سایت‌ های مبتنی بر IIS گذاشته است.

به گزارش بخش اخبار فناوری زوم تک به نقل از BleepingComputer، این مشکل شناخته‌شده سیستم‌ های مجهز به ویندوز ۱۰ نسخه 22H2، ویندوز سرور ۲۰۱۹ و ویندوز سرور ۲۰۱۶ را که به‌ روز رسانی‌ های امنیتی KB5071546، KB5071544 و KB5071543 (منتشر شده در “سه‌ شنبه اصلاحیه” این ماه) را نصب کرده‌اند، تحت تأثیر قرار می‌ دهد.

علائم و خطاهای گزارش شده توسط کاربران

در سیستم‌های آسیب‌دیده، کاربران با طیف وسیعی از علائم روبرو هستند؛ از غیرفعال شدن صف‌های MSMQ و خرابی سایت‌های IIS با خطای “منابع ناکافی” (insufficient resources) گرفته تا ناتوانی برنامه‌ها در نوشتن اطلاعات در صف‌ها. همچنین برخی از سیستم‌ها با وجود داشتن منابع سخت‌افزاری آزاد و کافی، پیام‌های خطای گمراه‌کننده‌ای مبنی بر “کمبود فضای دیسک یا حافظه” نمایش می‌دهند.

دلیل فنی بروز این اختلال چیست؟

طبق توضیحات مایکروسافت، ریشه این مشکل در تغییرات مدل امنیتی اعمال‌شده در سرویس MSMQ نهفته است. این تغییرات باعث اصلاح مجوزها (Permissions) در یک پوشه سیستمی حیاتی شده است که در نتیجه آن، کاربران سرویس MSMQ اکنون نیازمند دسترسی نوشتن (Write Access) به دایرکتوری‌ای هستند که معمولاً دسترسی به آن محدود به مدیران سیستم (Administrators) است.

این بدان معناست که این مشکل شناخته‌شده، دستگاه‌هایی را که کاربران در آن‌ها با حساب کاربری دارای امتیازات کامل مدیریتی وارد شده‌اند، تحت تأثیر قرار نخواهد داد.

مایکروسافت در این باره توضیح داد:

«این مسئله ناشی از تغییرات اخیر در مدل امنیتی MSMQ و مجوزهای NTFS در پوشه C:\Windows\System32\MSMQ\storage است. کاربران MSMQ اکنون برای فعالیت به دسترسی نوشتن در این پوشه نیاز دارند، در حالی که این دسترسی معمولاً محدود به ادمین‌ها است. در نتیجه، تلاش برای ارسال پیام از طریق APIهای MSMQ ممکن است با خطاهای منابع مواجه شود. این موضوع همچنین محیط‌های کلاستر شده MSMQ را در شرایط بار کاری بالا تحت تأثیر قرار می‌دهد.»

وضعیت فعلی و راهکارهای احتمالی

سرویس MSMQ به عنوان یک مؤلفه اختیاری در تمام سیستم‌عامل‌های ویندوز موجود است. این سرویس قابلیت‌های ارتباط شبکه را برای برنامه‌ها فراهم می‌کند و به‌طور گسترده در محیط‌های سازمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

مایکروسافت در حال بررسی این موضوع است، اما هنوز زمان دقیقی برای ارائه اصلاحیه اعلام نکرده و مشخص نیست که آیا منتظر انتشار آپدیت برنامه‌ریزی‌شده بعدی می‌ماند یا یک آپدیت اضطراری منتشر خواهد کرد. در حال حاضر، مدیران IT که با این مشکل روبرو هستند، ممکن است مجبور به بازگردانی (Roll back) آپدیت‌ها شوند، هرچند که این کار خود خطرات امنیتی و آسیب‌پذیری‌های دیگری را به همراه دارد.

شایان ذکر است که در آوریل ۲۰۲۳ نیز مایکروسافت به مدیران IT در خصوص لزوم وصله کردن یک آسیب‌پذیری حیاتی (CVE-2023-21554) در سرویس MSMQ هشدار داده بود که صدها سیستم را در معرض حملات اجرای کد از راه دور (RCE) قرار می‌داد.

اهمیت مدیریت هویت و دسترسی (IAM) مدرن

شکست در سیستم‌های مدیریت هویت و دسترسی (IAM) تنها یک مشکل IT نیست، بلکه تأثیر آن در کل کسب‌وکارهای مدرنی مانند Bitpanda و PathAI احساس می‌شود. شیوه‌های سنتی IAM دیگر پاسخگوی نیازهای مدرن نیستند و برای ساخت یک استراتژی مقیاس‌پذیر، نیاز به چک‌لیست‌های نوین و درک صحیح از مدیریت دسترسی‌ها وجود دارد.