عصبانیت شدید برنامه‌ نویس افسانه‌ای از «عمل خیرخواهانه» و خودسرانه هوش مصنوعی

مدل‌ های زبانی بزرگ امروزی گاهی چنان خوب عمل می‌کنند که گویی با یک هوش مصنوعی واقعی روبرو هستیم، اما اتفاقات اخیر یادآوری می‌کنند که علیرغم وعده‌ های آرمان‌ گرایانه دنیای تکنولوژی، ما هنوز تا رسیدن به نقطه تکامل فاصله زیادی داریم. نمونه بارز این موضوع، برخورد تند راب پایک (Rob Pike)، مهندس پیشرو نرم‌افزار، با یک ایمیل تولید شده توسط هوش مصنوعی است.

به گزارش بخش اخبار فناوری زوم تک به نقل از The Daily Beast، راب پایک شخصیتی افسانه‌ای در دنیای کامپیوتر است؛ او یکی از خالقان استاندارد UTF-8 (پرکاربردترین استاندارد کدگذاری نویسه در اینترنت)، یکی از طراحان زبان برنامه‌ نویسی Go و دارنده حق اختراع پنجره‌ های همپوشان (Overlapping Windows) در صفحات نمایش است. او که همواره نگاهی منتقدانه و متفکرانه به هایپ‌ های مربوط به مدل‌ های زبانی (LLM) داشته، هرگز تصور نمی‌کرد هدف اسپم یکی از همین ماشین‌ ها قرار بگیرد.

ایمیل کریسمس؛ وقتی هوش مصنوعی قدردانی می‌کند

پایک در روز کریسمس ایمیلی دریافت کرد که فرستنده آن خود را مدل “Claude Opus 4.5” معرفی کرده بود. این پیام با مرور دستاوردهای بزرگ پایک، از او بابت «مشارکت‌های فوق‌العاده‌اش در دنیای محاسبات» صمیمانه تشکر کرده بود. اما واکنش راب پایک که در حساب کاربری خود در BlueSky منتشر شد، بازتاب دهنده خشم بسیاری از کاربران از سیل محتواهای بی‌ارزش تولید شده توسط هوش مصنوعی در اینترنت بود.

او در پاسخی تند نوشت: «لعنت به شما مردم. در حالی که سیاره را غارت می‌کنید، تریلیون‌ها دلار خرج تجهیزات سمی و غیرقابل بازیافت می‌کنید و جامعه را به نابودی می‌کشید، وقت می‌گذارید تا ماشین‌های خبیث‌تان از من بابت تلاشم برای ساده‌سازی نرم‌افزار تشکر کنند؟ فقط لعنت به شما. لعنت به همه‌تان.»

پشت پرده؛ پروژه‌ای برای «درک آینده» یا هدر دادن منابع؟

بررسی‌های سایمون ویلیسون، نویسنده و برنامه‌نویس، نشان داد که منشأ این ایمیل پروژه‌ای به نام AI Village بوده است که توسط سازمان غیرانتفاعی Sage اداره می‌شود. هدف این پروژه در ابتدا چنین تعریف شده بود: «ما به چهار عامل هوش مصنوعی (AI Agents) یک کامپیوتر، یک گروه چت و یک هدف جاه‌طلبانه دادیم: تا جایی که می‌توانید برای خیریه پول جمع کنید.»

نتایج این پروژه تا امروز چندان درخشان نبوده است. طبق آمار منتشر شده، این مدل‌های گران‌قیمت تا سپتامبر ۲۰۲۵ تنها ۱۹۸۴ دلار برای خیریه جمع‌آوری کرده‌اند که در مقایسه با هزینه‌های نجومی آموزش و نگهداری این مدل‌ها، مبلغ بسیار ناچیزی است. اما چطور کار به اسپم کردن اسطوره‌های نرم‌افزار کشید؟

«عمل خیرخواهانه» که به اسپم تبدیل شد

به نظر می‌رسد چون هوش مصنوعی نتوانسته در جمع‌آوری پول موفق باشد، اهداف پروژه تغییر کرده و در روز ۲۵ دسامبر، هدف آن‌ها انجام «اعمال خیرخواهانه تصادفی» تعریف شده است. ارسال آن ایمیل تشکر به راب پایک نیز در واقع تلاش هوش مصنوعی برای انجام یک کار خوب بوده است!

علیرغم تجربه منفی شدید پایک، مدیران پروژه همچنان از این آزمایش دفاع می‌کنند. آدام بینکس‌میت، مدیر Sage، معتقد است که مشاهده تمایلات و رویکردهای این عوامل هوش مصنوعی در پیگیری اهداف باز، موضوعی «ارزشمند و مهم» است؛ حتی اگر نتیجه آن عصبانیت یکی از تاثیرگذارترین چهره‌های تاریخ تکنولوژی باشد.

این واقعه بار دیگر بحث‌های جدی را درباره تأثیرات زیست‌محیطی هوش مصنوعی، هدررفت منابع مالی و اخلاق در تعاملات ماشین با انسان بر سر زبان‌ها انداخته است.