افشای حقایق تکان‌ دهنده از قدرت و تاکتیک‌ های بی‌ رحمانه اپل در زنجیره تامین

قدرت افسانه‌ای اما بی‌رحمانه اپل در مقابل تامین‌کنندگان

آیا تا به حال به این فکر کرده‌اید که موقعیت و اعتبار شرکت اپل (Apple) در بازار تا چه اندازه قدرتمند است؟ برای اینکه درک بهتری از این موضوع داشته باشید، نقلی قولی افشاشده از گزارش جنجالی روزنامه وال استریت ژورنال (Wall Street Journal) نشان‌دهنده ابعاد واقعی این قدرت است: «در اواخر سال ۲۰۱۵، شرکت سن‌دیسک (Sandisk) درخواست‌های اپل برای ارسال محموله‌های اضافی را رد کرد، چرا که مشتریان دیگری داشت که حاضر بودند پول بیشتری پرداخت کنند. تونی بلوینز، از مدیران ارشد وقت اپل، فروشنده سن‌دیسک را به انتقام‌جویی تهدید کرد و گفت که کاری می‌کند سنجای مهروترا، مدیرعامل سن‌دیسک، زانوزنان و التماس‌کنان به سوی اپل بازگردد.»

تاکتیک‌ های سختگیرانه اپل برای کاهش قیمت حافظه‌ های فلش

به گزارش بخش اخبار فناوری زوم تک به نقل از Digital Trends، سال‌هاست که روایات متعددی درباره قدرت چانه‌زنی بی‌نظیر اپل در زنجیره تامین (Supply Chain) شنیده می‌شود. این شرکت یکی از بزرگ‌ترین خریداران طیف وسیعی از قطعات، از لنز و تراشه‌های پردازشی گرفته تا تراشه‌های حافظه (Memory Chips) و پنل‌های نمایشگر است. با این حال، در سال‌های اخیر و به ویژه به دلیل تقاضای بی‌سابقه در بخش هوش مصنوعی (AI)، هیچ قطعه‌ای به اندازه تراشه‌های حافظه فلش (Flash Memory) صنعت الکترونیک مصرفی را تحت فشار قرار نداده است.

اپل نیز این فشار سنگین را احساس کرده است. این شرکت نه تنها قیمت محصولات جدید خود را افزایش داده، بلکه برچسب قیمتی مدل‌های قدیمی‌تر را هم بالا برده است؛ اتفاقی که در گذشته کم‌سابقه بوده و معمولاً با ورود نسل جدید، قیمت نسل‌های قبلی کاهش می‌یافت. با اینکه اپل به کمبود حافظه و افزایش بی‌سابقه قیمت‌ها اعتراف کرده، اما به نظر می‌رسد فعالان بازار حافظه نه تنها از سودهای کلان خود خشنودند، بلکه از این نوع تلافی شیرین در برابر سال‌ها فشارهای سخت اپل نیز لبخند بر لب دارند.

بازرسی‌ های طاقت‌ فرسا و جلسات بدون استراحت مدیران تامین اپل

اپل به طور سنتی تامین‌کنندگان را تحت فشار قرار می‌داد تا رفتاری ترجیحی با این شرکت داشته باشند؛ نه فقط در زمینه دسترسی زودهنگام و تخصیص قطعات، بلکه در مورد قیمت‌گذاری. اما بر اساس گزارش وال استریت ژورنال، تاکتیک‌های مذاکره اپل دست‌کم متعجب‌کننده یا به بیان بهتر، یک سوءاستفاده بی‌رحمانه از موقعیت برتر بازار بوده است.

گزارش‌ها نشان می‌دهد که این شرکت از تاکتیک‌های بسیار سختی برای کاهش هرچه بیشتر قیمت حافظه فلش NAND استفاده می‌کرد. یکی از این روش‌ها، سیاست عدم تعهد در خرید بود. اگر قیمت‌ها در بازار افت می‌کرد، اپل تحویل قطعات سفارشی‌سازی‌شده برای دستگاه‌های خود را به طور کامل رد می‌کرد و تامین‌کنندگان را با انبارهای پر از قطعات بادکرده تنها می‌گذاشت.

در رأس این اقدامات، تونی بلوینز (Tony Blevins)، مدیر ارشد تامین اپل قرار داشت. بلوینز که در سال ۲۰۲۲ اپل را ترک کرد، گاهی اوقات جلسات فشرده‌ای را پشت سر هم با تامین‌کنندگان رقیب تنظیم می‌کرد تا تیم‌های فروش رقبا با یکدیگر روبرو شوند و تنش رقابتی به اوج برسد. این جلسات اغلب تا پاسی از شب و بدون وقفه برای شام ادامه می‌یافت و مشتریان را مجبور می‌کرد برای دوام آوردن، با خود شکلات‌های پروتئینی همراه داشته باشند.

سودهای میلیاردی اپل در مقابل زیان‌های سنگین صنعت حافظه

قراردادهای Apple حتی شامل بندی بود که به این شرکت اجازه می‌داد دفاتر حسابداری تامین‌کنندگان را حسابرسی کند تا مطمئن شود پایین‌ترین قیمت ممکن را دریافت می‌کند. این شرکت چنان دانش عمیقی از عملکرد تامین‌کنندگان داشت که حتی از جزئی‌ترین جزئیات سالن‌های تولید کارخانه‌ها نیز آگاه بود. دامنه این حسابرسی‌ها به قدری گسترده بود که حتی اپل توانست از شرکت حسابرسی دیلویت (Deloitte) نیز تخفیف بگیرد. در یک مورد، وقتی اپل مطلع شد شرکت میکرون (Micron) تراشه‌های فلش را با قیمت کمتری به شرکت دیگری فروخته، موضوع را به دادگاه کشاند و غرامتی چند میلیون دلاری دریافت کرد.

اما تکان‌دهنده‌ترین ماجرا مربوط به غول ذخیره‌سازی، شرکت وسترن دیجیتال (Western Digital) است. زمانی که در سال ۲۰۱۷ عرضه حافظه فلش محدود شد، وسترن دیجیتال از اپل خواست تا برای رزرو تراشه‌ها هزینه‌ای پرداخت کند. بلوینز از این موضوع به شدت خشمگین شد و تاریخ آن روز را روی تخته وایت‌برد دفترش نوشت، از آن عکس گرفت و برای مایک کوردانو، مدیر وسترن دیجیتال فرستاد و قول انتقام داد. یک سال بعد با افت قیمت حافظه، مدیران وسترن دیجیتال برای دلجویی به دفتر بلوینز رفتند، اما بلوینز نه تنها تضمین گرفت که دیگر هرگز چنین هزینه‌ای از اپل گرفته نشود، بلکه به عنوان مجازات اعلام کرد اگر وسترن دیجیتال می‌خواهد اپل تراشه‌هایش را بخرد، باید برای تست آن‌ها به اپل پول پرداخت کند! سپس آن‌ها توسط نیروهای امنیتی اپل به بیرون هدایت شدند.

چالش‌ های جدید اپل در برابر غول‌ های هوش مصنوعی و آینده قیمت‌ ها

نکته شگفت‌انگیز اینجاست که با سقوط قیمت حافظه فلش طی یک دهه به حدود ۵ سنت به ازای هر گیگابایت، اپل صدها دلار از مشتریان برای ارتقای حافظه داخلی آیفون (iPhone) دریافت می‌کرد. در دوران افت بازار پس از همه‌گیری، اپل تنها از ارتقای حافظه فلش حدود ۱۴ میلیارد دلار سود به جیب زد، در حالی که کل صنعت ذخیره‌سازی فلش در سال ۲۰۲۳ زیانی در حدود ۱۹ میلیارد دلار را تجربه می‌کرد.

اگرچه اپل تنها شرکتی نیست که از تاکتیک‌های سرسختانه در مذاکره استفاده می‌کند، اما نفوذ بی‌نظیر آن در زنجیره تامین منحصر‌به‌فرد است. با این حال، موقعیت اپل به میزان قابل توجهی تضعیف شده است، زیرا غول‌های هوش مصنوعی (AI) حاضرند قیمت‌های بسیار بالاتری برای تراشه‌های حافظه بپردازند و سازندگان حافظه نیز با اشتیاق این پیشنهادها را می‌پذیرند. در واقع، تامین‌کنندگان این شرایط را یک انتقام شیرین پس از سال‌ها تحت فشار بودن توسط اپل می‌دانند.

با توجه به اینکه شرایط زنجیره تامین به این زودی‌ها بهبود نخواهد یافت، باید دید اپل چگونه با این چالش جدید مواجه خواهد شد. اپل مدت زیادی افزایش هزینه‌ها را تحمل کرد، اما سرانجام قیمت محصولات جدید آن افزایش یافت. اگر هزینه تامین قطعات به رشد خود ادامه دهد، کاربران باید خود را برای افزایش قیمت بیشتر محصولات آینده اپل آماده کنند.