ابزار جدید متا برای رصد فعالیت کارکنان با قوانین سخت گیرانه حریم خصوصی اروپا در تضاد قرار گرفت

ابزار MCI دقیقا چه کاری انجام می دهد؟

ابزار مورد بحث که با نام Model Capability Initiative یا MCI شناخته می شود، برای ثبت و تحلیل نحوه تعامل کارکنان با رایانه هایشان طراحی شده است. این سامانه می تواند حرکت ماوس، کلیک ها، پیمایش در منوها و نحوه کار با نرم افزارهای مختلف را ثبت کند. هدف اصلی متا از توسعه این ابزار، آموزش عامل های هوش مصنوعی است تا بتوانند در آینده وظایف نرم افزاری روزمره را به صورت خودکار انجام دهند.

طبق اسناد داخلی، این سامانه در حال رصد فعالیت کاربران در بیش از ۲۰۰ اپلیکیشن و وب سایت مختلف است. متا در ابتدا اعلام کرده بود که این ابزار تنها روی دستگاه های کارکنان آمریکایی فعال خواهد شد و تدابیر لازم برای محافظت از اطلاعات حساس در آن لحاظ شده است.

جمع آوری داده های فرامرزی؛ آغاز نگرانی های اروپایی

نقطه حساس ماجرا زمانی آشکار شد که متا در اسناد پرسش و پاسخ داخلی خود تایید کرد این ابزار می تواند محتوای ایمیل ها و پیام های مستقیمی را که برای کارکنان آمریکایی ارسال می شود ثبت کند؛ حتی اگر فرستنده این پیام ها خارج از ایالات متحده باشد.

این بدان معناست که ارتباطات کارکنان اروپایی با همکاران آمریکایی نیز ممکن است در این سیستم ثبت و ذخیره شود. چنین موضوعی می تواند متا را مستقیما در معرض قوانین سخت گیرانه GDPR قرار دهد؛ قوانینی که پردازش داده های شخصی شهروندان اروپایی را به شدت محدود می کند.

واکنش متا به انتقادها

سخنگوی متا اعلام کرده این ابزار تنها روی دستگاه های کارکنان آمریکایی نصب شده و تمرکز آن بر نحوه تعامل افراد با رایانه است، نه محتوای نمایش داده شده روی صفحه. با این حال، این شرکت تایید کرده برای شفاف سازی، کارکنان غیرآمریکایی را از احتمال ثبت ارتباطاتشان با همکاران آمریکایی مطلع کرده است.

متا همچنین تاکید کرده در توسعه و استقرار این ابزار، ریسک های حریم خصوصی را به دقت بررسی و مدیریت کرده و متعهد به رعایت قوانین مربوطه است.

چالش جدی با مقررات GDPR

کارشناسان حریم خصوصی معتقدند توضیحات متا برای رفع نگرانی ها کافی نیست. بر اساس مقررات اتحادیه اروپا، شرکت ها باید دلیل قانونی مشخصی برای جمع آوری داده های شخصی داشته باشند و همچنین امکان حذف یا دسترسی فردی به این داده ها را فراهم کنند.

در حالی که متا اعلام کرده داده های جمع آوری شده از اطلاعات هویتی کارکنان جدا می شوند و امکان بازیابی یا حذف آن ها برای افراد وجود ندارد، همین مسئله می تواند با برخی مفاد GDPR در تضاد باشد.

کارشناسان حقوقی می گویند اگر داده های ارتباطی کارکنان اروپایی برای آموزش هوش مصنوعی استفاده شود، این اقدام می تواند ناقض اصل «محدودیت هدف» در GDPR باشد؛ اصلی که تاکید می کند داده ها تنها باید برای همان هدف اولیه ای که جمع آوری شده اند استفاده شوند.

اعتراض گسترده کارکنان متا

در داخل شرکت نیز این پروژه با واکنش منفی کارکنان روبه رو شده است. برخی کارکنان در پیام های داخلی، متا را به تبدیل شدن به «کارخانه استخراج داده از کارکنان» متهم کرده اند.

بررسی هایی که توسط برخی کارکنان انجام شده نشان می دهد این ابزار به زیرساخت نرم افزارهای امنیتی موجود شرکت متصل شده و احتمالا به داده های بسیار گسترده تری از جمله تغییرات کدنویسی، چرخه خواب و بیداری سیستم، آدرس سایت های بازدیدشده و حتی محتوای کپی شده در کلیپ بورد دسترسی دارد.

به گفته منتقدان، چنین سطحی از جمع آوری داده می تواند تصویری کامل از نحوه کار هر کارمند ایجاد کند؛ مدلی رفتاری که به هوش مصنوعی اجازه می دهد الگوهای کاری انسان را بازسازی کند.

نگرانی از جایگزینی کارکنان با هوش مصنوعی

این پروژه بخشی از برنامه بزرگ مارک زاکربرگ برای بازسازی ساختار متا بر پایه عامل های هوش مصنوعی است. بسیاری از کارکنان نگرانند که داده های جمع آوری شده از عملکرد روزانه آن ها، در نهایت برای آموزش سیستم هایی استفاده شود که بتوانند جایگزین نیروی انسانی شوند.

منتقدان معتقدند این مسئله فقط به متا محدود نمی شود و می تواند الگویی برای دیگر شرکت های فناوری باشد؛ الگویی که در آن رفتار شغلی کارکنان به سوخت آموزشی مدل های هوش مصنوعی تبدیل می شود.

احتمال ورود نهادهای نظارتی اروپا

کمیسیون حفاظت از داده ایرلند که نهاد اصلی نظارت بر فعالیت متا در اروپا محسوب می شود، اعلام کرده این شرکت به آن ها اطلاع داده که جمع آوری داده های کارکنان اروپایی هدف اصلی این پروژه نیست. با این حال فعالان حوزه حریم خصوصی خواهان آغاز تحقیقات رسمی درباره این طرح شده اند.

ماجرای ابزار MCI بار دیگر نشان می دهد رقابت برای توسعه هوش مصنوعی، مرزهای تازه ای از چالش های حقوقی و اخلاقی را ایجاد کرده است. در حالی که شرکت های بزرگ فناوری به دنبال ساخت عامل های هوشمندتر هستند، پرسش اصلی این است که این پیشرفت تا چه اندازه باید به قیمت حریم خصوصی کارکنان و داده های شخصی تمام شود. متا اکنون در موقعیتی قرار گرفته که باید میان جاه طلبی های هوش مصنوعی و رعایت اصول بنیادین حریم خصوصی، تعادلی حساس برقرار کند.