نشانه های ترک در امپراتوری گوگل؛ آیا دوران پادشاهی در عصر هوش مصنوعی رو به پایان است؟

به گزارش بخش اخبار فناوری زوم تک به نقل از CNBC، پس از گذشت بیش از سه سال از رونمایی و رونق بی‌سابقه هوش مصنوعی مولد (Generative AI)، شرکت گوگل توانسته بود برخلاف پیش‌بینی شکاکان که چت‌جی‌پتی (ChatGPT) را ناقوس مرگ این غول جستجو می‌دانستند، مقاومت کند. با این حال، شواهد جدید نشان می‌دهند که ترک‌های جدی در بدنه کسب‌وکار اصلی و سنتی گوگل در حال شکل‌گیری است.

رشد بی‌سابقه رقبا و ریزش ترافیک موتور جستجوی گوگل

بر اساس آخرین آمارهای منتشر شده، موتور جستجوی داک‌داک‌گو (DuckDuckGo) شاهد جهش ۴۰ درصدی نرخ نصب در هفته است. موتور جستجوی بینگ مایکروسافت (Microsoft Bing) نیز در سه ماهه گذشته برای اولین بار به آمار شگفت‌انگیز ۱ میلیارد کاربر دست یافته است. در همین حال، ترافیک موتور جستجوی گوگل در ماه گذشته با کاهش روبرو شده، در حالی که ترافیک ChatGPT روندی صعودی را تجربه کرده است.

اگرچه گوگل همچنان ۹۰ درصد از سهم بازار جستجو را در اختیار دارد، اما دگرگونی در رفتار کاربران و ابراز تمایل آن‌ها به استفاده از چت‌بات‌ هوش مصنوعی برای یافتن اطلاعات، زنگ خطر را برای این شرکت به صدا درآورده است. در حال حاضر، ChatGPT به طور مداوم در صدر برنامه‌های رایگان سیستم‌عامل iOS قرار دارد و چت‌بات کلود (Claude) متعلق به شرکت آنتروپیک نیز در رتبه‌های برتر و در نزدیکی گوگل جمینای (Google Gemini) جا خوش کرده است.

موج جدید کاربران فراری از هوش مصنوعی

یکی از پدیده‌های جالب در دنیای تکنولوژی و فناوری کنونی، شکل‌گیری جریانی از کاربران است که تمایلی به استفاده از هوش مصنوعی ندارند. طبق مطالعه مرکز تحقیقاتی پیو (Pew Research Center)، نزدیک به نیمی از مردم احساس می‌کنند حضور هوش مصنوعی در زندگی روزمره‌شان بیشتر نگران‌کننده است تا هیجان‌انگیز.

در پاسخ به این نیاز، داک‌داک‌گو یک موتور جستجوی کاملاً «بدون هوش مصنوعی» (No-AI) را از طریق افزونه‌های جدید مرورگر خود راه‌اندازی کرده است که کاربران را به آدرس اختصاصی noai.duckduckgo.com هدایت می‌کند. لیلی ری، نایب رئیس بخش سئو و جستجوی هوش مصنوعی در شرکت بازاریابی Amsive، در این باره می‌گوید:

«بسیاری از مردم از گوگل استفاده می‌کنند چون گوگل به نوعی صفحه اول اینترنت است؛ اما آن‌ها می‌خواهند خودشان مسیر جستجو و کلیک کردن را طی کنند، اطلاعات را بررسی کرده و در نهایت خودشان تصمیم بگیرند.»

جنگ تمام‌عیار برای جذب استعدادها و خروج نخبگان از گوگل

مشکلات گوگل تنها به از دست دادن کاربران محدود نمی‌شود. این شرکت اکنون با چالش حفظ نیروهای کلیدی خود در برابر استارتاپ‌های نوپای هوش مصنوعی که بودجه‌های کلانی دارند، مواجه است.

در هفته گذشته، دو تن از دانشمندان و محققان برجسته هوش مصنوعی گوگل این شرکت را ترک کردند:

• نوام شازیر (Noam Shazeer): نایب رئیس بخش مهندسی و مدیر مشترک پروژه هوش مصنوعی جمینای، گوگل را به مقصد OpenAI ترک کرد.

• جان جامپر (John Jumper): نایب رئیس و همکار مهندسی در بخش دیپ‌مایند (DeepMind)، به شرکت رقیب یعنی Anthropic پیوست.

به دنبال انتشار این اخبار، ارزش سهام آلفابت (شرکت مادر گوگل) با افت ۵ درصدی، بدترین روز خود را در یک سال اخیر تجربه کرد.

تغییر ساختار ۲۵ ساله جعبه جستجوی گوگل

بروز هوش مصنوعی مولد یک خطر حیاتی برای مدل درآمدی گوگل محسوب می‌شود. تبلیغات همچنان حدود سه چهارم درآمد گوگل را تشکیل می‌دهند. حاشیه سود بالای تبلیغات به گوگل اجازه می‌دهد تا بودجه پروژه‌های بلندمدت مانند وایمو (Waymo) و زیرساخت‌های ۲۰۰ میلیارد دلاری هوش مصنوعی را تامین کند. اما با تغییر رفتار کاربران به سمت چت‌بات‌ها، مدل سنتی نمایش تبلیغات دیجیتال به خطر می‌افتد.

به همین دلیل، گوگل در کنفرانس توسعه‌دهندگان خود از تغییر طراحی جعبه جستجوی معروف خود پس از ۲۵ سال خبر داد و دکمه AI Mode را به طور مستقیم در داخل جعبه قرار داد. علاوه بر این، ابزار محبوب تولید تصویر این شرکت به نام Nano Banana نیز از طریق دکمه پلاس در همان بخش در دسترس کاربران قرار گرفته است.

باید منتظر ماند و دید که آیا استراتژی جدید غول دنیای جستجو برای ادغام هرچه بیشتر هوش مصنوعی در ساختار خود، می‌تواند کاربران فراری را بازگرداند یا این که رقبا سهم بیشتری از این امپراتوری بزرگ را تصاحب خواهند کرد.